|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}}
| | #تغییر_مسیر [[سیره امام مهدی]] |
| {{نبوت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[سیره امام زمان در قرآن]] | [[سیره امام زمان در حدیث]] | [[سیره امام زمان در نهج البلاغه]] | [[سیره امام زمان در کلام اسلامی]] | [[سیره امام زمان در عرفان اسلامی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[سیره امام زمان (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| ==مقدمه==
| |
| *"[[سیره]]" به معنای شیوه و چگونگی [[رفتار]] [[انسان]] در [[زندگی]] است<ref>ر.ک: مجموعه آثار شهید مطهری، ۱۶/ ۵۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 287.</ref>.
| |
| *[[روایات]] بزرگان [[معصوم]] {{ع}} [[سیره امام زمان]] را در ابعاد مختلف فردی و [[اجتماعی]] نمودار ساختهاند:
| |
| ===[[زندگی]] شخصی===
| |
| *[[زندگی]] شخصی [[امام]]، بسیار ساده و دور از تجمل و اشرافیگری است. [[زندگی]] آن [[حضرت]] از نظر مادی همانند [[زندگی]] پایینترین [[طبقات جامعه]] است. [[روایات]]، [[امام زمان]] {{ع}} را در این عرصه به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و [[حضرت علی]] {{ع}} مانند دانستهاند<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۴۰ و ۳۶۰.</ref>. آن [[حضرت]] [[لباس]] کمبها میپوشد و همانند [[مستمندان]] [[غذا]] میخورد<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۵۴، ۳۵۹ و ۳۵۸.</ref>. این شیوه همه [[رهبران]] و انسانهای [[الهی]] است. آنان [[زندگی]] خویش را با [[نیازمندان]] و [[مستمندان]] همسان میکنند تا [[فقر]] و [[تنگدستی]] بر آنان گران نیاید و [[محرومیت]] از [[مواهب مادی]] آنان را نیازارد<ref>نهج البلاغه، خ ۲۰۹.</ref>. برقرار ساختن [[حکومت عدل جهانی]] بیگمان با [[رنجها]] و [[سختیها]] همراه است و از این رو، بنابر [[روایات]] حتی [[اصحاب امام زمان]] {{ع}} نیز پیش از برپایی این [[حکومت الهی]] در دشواری و زحمت [[زندگی]] میکنند<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۴۰.</ref>. از [[روایات]] درباره جای سکونت [[حضرت مهدی]] {{ع}} برمیآید که آن [[حضرت]] در [[مسجد سهله]] سکونت خواهد گزید<ref>همان، ۳۱۷ و ۱۳۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 287-288.</ref>.
| |
| ===[[سیره سیاسی]]- [[اجتماعی]]===
| |
| *گسترانیدن [[عدل و داد]] از آرمانهای بنیادی [[امام زمان]] {{ع}} است؛ همان سان که [[پیامبران]] آسمانی {{ع}} نیز همواره در پی آن بودهاند<ref>{{متن قرآن|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ }}؛
| |
| سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. احادیثی که از [[قیام امام زمان]] {{ع}} سخن میگویند، همان [[قدر]] بر [[عدالت]] پای میفشارند که بر [[توحید]] و [[مبارزه]] با [[شرک]]<ref>عصر زندگی، ۲۳.</ref>. [[دادگری]]، آشکارترین صفت [[نیک]] [[امام]] {{ع}} است و بدین روی در برخی [[ادعیه]] از آن [[حضرت]] با عنوان "[[عدل]] [[منتظر]]" یاد شده است و در روایتی آمده است که "[[امام موعود]]، آغاز و انجام [[عدل]] است". بدین معنا که [[عدالت]] با آن [[حضرت]] به کمال و تمام میرسد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 288.</ref>.
| |
| *کمتر [[حدیثی]] را درباره [[امام غایب]] {{ع}} میتوان یافت که از یادکرد [[عدالت]] تهی باشد و [[اخبار]] در این باره به سرحد [[تواتر]] رسیدهاند<ref>مکیال المکارم، ۱/ ۱۱۸ و ۱۱۹.</ref>. در [[عصر ظهور]]، [[تربیت دینی]] و [[اخلاقی]] [[مردم]]، زمینههای برپایی [[عدالت]] را در همه ابعاد فردی و [[اجتماعی]] فراهم میسازد. در روایتی از [[امام رضا]] {{ع}} درباره برپایی [[عدالت]] به دست [[امام زمان]] {{ع}} آمده است: "[[خداوند]] [[زمین]] را به دست او از هر ستمی میپیراید و از هر گونه کژی میزداید و ... آن گاه که او [[خروج]] میکند، [[میزان]] [[عدل]] را میان [[مردم]] برمینهد و بدین سان، کسی نتواند به دیگری [[ستم]] روا دارد"<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۲۲.</ref>. این بدان معنا است که در روزگار [[ظهور]]، [[میزان]] و معیار [[عدالت]] مشخص میشود و به دست [[مردم]] میافتد و [[زمامداران]] [[وظیفه]] خویش را میشناسند و [[مردم]] [[رفتار]] خود را به [[صلاح]] میآورند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 288.</ref>.
| |
| *در روایتی دیگر آمده است که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} فرمود: "[[مهدی]] [[ثروت]] را عادلانه میان [[مردم]] تقسیم میکند و [[خدای متعال]] [[قلب]] [[امت اسلام]] را از [[بینیازی]] سرشار میکند و آنان را از [[عدالت]] خویش بهرهمند میسازد"<ref>بحارالانوار، ۵۱/ ۸۴؛ مجموعه آثار شهید مطهری، ۱۸/ ۱۶۲.</ref>.
| |
| *بدین ترتیب، رشد روحی و [[عقلی]] [[مردم]] در آن عصر، [[زمینهساز]] [[عدالت جهانی]] میشود و [[قاطعیت]] در [[اجرای احکام]] و [[قوانین]] [[عدالت]] محور [[اسلام]] نیز چاشنی آن میگردد و [[دادگری]] به هر خانهای پا مینهد؛ چنان که در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} آمده است: "[[مهدی]] [[عدالت]] را به هر خانهای راه مینماید؛ همان سان که سرما و گرما به هر خانهای راه مییابد، و [[دادگری]] او همه جا را در بر میگیرد"<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۶۲.</ref>. و در روایتی از [[امام علی]] {{ع}} آمده است: "بردهای نمیماند مگر [[مهدی]] او را میخرد و آزاد میکند و بدهکاری نمیماند مگر بدهیاش را میپردازد و حقی بر گردن کسی نمیماند مگر به [[صاحب]] [[حق]] باز میدهد و کسی کشته نمیشود مگر دیه او را میپردازد و کسی به کام [[مرگ]] نمیافتد مگر بدهی او را ادا میکند و ... [[زمین]] را از داد پُر میسازد پس از آنکه از [[بیداد]] پر میشود"<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۲۴- ۲۲۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 289.</ref>.
| |
| *[[جامعه انسانی]] در روزگار [[ظهور]] برای نخستین بار به گونهای بیهمتا بر [[عدالت]] و درستی [[استوار]] میشود و [[روایات]] بزرگان [[معصوم]] برای به تصویر کشاندن آن، به فراخور حال مخاطبان، حتی از جزئیات [[نظم]] و [[عدل]] [[اجتماعی]] روزگار [[حکومت جهانی]] [[امام زمان]] {{ع}} سخن گفتهاند. به عنوان مثال، در پارهای [[روایات]] آمده است که در آن زمان، پنجرههایی که به معابر عمومی باز شدهاند و برای [[مردم]] مایه زحمتاند، بسته میشوند و ناودانهایی که به راه [[مردم]] [[آب]] میریزند، از میان میروند. در روایتی از [[امام باقر]] {{ع}} آمده است: "چون [[قائم]] [[ظهور]] میکند، راههای بزرگ را توسعه میدهد و ... مساجدی را که میان راه مردماناند، ویران میکند"<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۳۳.</ref>. نیز در [[روایت]] است که هنگام [[حج]]، کسی از سوی [[امام]] خطاب به حاجیان بانگ برمیآورد: "هر کس [[نماز]] [[طواف]] [[واجب]] را گزارده است، کنار رود تا دیگران نیز [[نماز واجب]] [[طواف]] خویش را بگزارند و [[نماز]] نافله [[مانع]] انجام [[نماز واجب]] نگردد"<ref>همان، ۳۷۴.</ref>. [[هدف]] این [[روایات]] آن است که دقت و [[جدیت]] [[امام]] {{ع}} را در [[برقراری عدالت]] نشان دهند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 289.</ref>.
| |
| *'''[[کارگزاران]] [[عصر ظهور]]:''' آنان که در [[حکومت عدل]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} وظیفهای بر عهده میگیرند، نمونههای [[راستی]] و [[دادگری]] و درستیاند و از قید امیال نفسانی و [[شهوتها]] رستهاند. [[حضرت مهدی]] {{ع}} بر [[کارگزاران]] خویش بسیار سختگیر است و مراقب است تا مبادا به کژی و ناراستی گرایند<ref>خورشید مغرب، ۳۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 289-290.</ref>.
| |
| ===[[سیره]] قضائی===
| |
| *از موضوعاتی که [[روایات]] پرشماری درباره آن [[نقل]] شده است، چگونگی [[قضاوت]] [[امام زمان]] {{ع}} میان [[مردم]] و حل مشکلات قضائی [[انسان]] است. شیوه [[قضاوت]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} با آنچه در نظامهای قضائی بشری مرسوم است، تفاوت بنیادی دارد. آن [[حضرت]] {{ع}} با شواهد و [[دلایل]] ظاهری [[قضاوت]] نمیکند؛ بلکه معیار [[قضاوت]] [[مهدوی]]، [[علم باطنی]] است. [[امام]] {{ع}} با دیدن هر کس، به درون او راه مییابد و میداند چه کس بر [[حق]] است و چه کس بر [[باطل]].
| |
| *[[حضرت مهدی]] {{ع}} از دانشی [[الهی]] بهرهمند است که از گذر آن حتی میان [[اهل کتاب]] به کتاب ایشان [[قضاوت]] میکند<ref>بحارالانوار، ۵۱/ ۲۹.</ref>. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] است: "[[قائم]] به [[حکم]] [[داوود]] و آل [[داوود]] و [[سلیمان]] [[داوری]] میکند و [[بینه]] طلب نمیکند". نیز [[روایت]] است: "چون او [[قیام]] کند، میان [[مردم]] به [[حکم]] [[داوود]] و [[محمد]] [[داوری]] میکند و نیازش به [[بینه]] نمیافتد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 290.</ref>.
| |
| *[[خداوند]] بدو [[الهام]] میکند و بر اساس [[علم]] خویش به [[داوری]] برمیخیزد و هر قومی را به آنچه [[پنهان]] میدارند، [[آگاه]] میسازد. [[دوست]] را از [[دشمن]]، به چهره بازمیشناسد"<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۳۹؛ مهدی منتظر، ۴۱۴.</ref>. از برخی [[روایات]] برمیآید که [[امام]] {{ع}} برای [[قضاوت]] نمایندگانی به این سوی و آن سوی [[جهان]] میفرستد و آنان با [[تعالیم]] و به [[یاری]] آن [[حضرت]] {{ع}} از گونهای [[علم غیبی]] برخوردارند و در [[قضاوت]] از آن [[بهره]] میگیرند<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۳۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 290.</ref>.
| |
| ===[[سیره علمی]] و [[تربیتی]]===
| |
| *نشر [[دانش]] و [[تربیت]] [[انسان]] از نظر روحی و [[اخلاقی]] از [[اهداف پیامبران]] آسمانی و [[اولیای الهی]] {{ع}} است<ref>{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الأُمِّيِّينَ رَسُولا مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُّبِينٍ }}؛ سوره جمعه، آیه ۲.</ref>. روزگار [[ظهور]]، عصر تحقق همه آرمانهای آسمانی است. [[دانش]] و [[تکامل]] روحی و [[اخلاقی]] [[انسان]] به نهایت خویش میرسد. این موضوع از مهمترین آرمانهای [[مهدوی]] {{ع}} است که خود، زمینهای است برای وجود یافتن دیگر آرمانها. از [[امام علی]] {{ع}} [[نقل]] است که فرمود: "نهمین [[فرزند]] از [[نسل]] [[حسین]]، [[قائم]] است. [[خدا]] به دست او [[زمین]] را از [[دانایی]] پُر میکند پس از آنکه از [[نادانی]] پر میشود"<ref>کمال الدین، ۱/ ۲۶۰.</ref>. نیز از [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] کردهاند: "[[دانش]] را بیست و هفت جزء است. هر چه [[پیامبران]] تا کنون آوردهاند، دو جزء است. چون [[قائم]] ما [[قیام]] کند، بیست و پنج جزء دیگر [[آشکار]] میگردد"<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۳۶.</ref>. در روایتی از [[امام باقر]] {{ع}} آمده است: "چون [[قائم]] ما [[قیام]] کند، دست بر سر [[بندگان]] میگذارد و به [[برکت]] آن، [[عقل]] آنان به کمال میرسد"<ref>همان.</ref>. [[زنان]] نیز در آن دوران در [[دانش]] [[دینی]] به [[مرتبت]] والایی میرسند؛ چنان که [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: "در زمان [[حکومت]] [[مهدی]] {{ع}} به همه مردم [[حکمت]] و [[علم]] بیاموزند تا آنجا که [[زنان]] در خانهها با کتاب و [[سنت پیامبر]] [[قضاوت]] کنند". [[جامعه اسلامی]] به [[برکت]] [[رهبری]] [[امام زمان]] {{ع}} در عرصه [[اخلاق]] و [[رفتار]] میشکفد و در [[فضایل]] انسانی پیش میرود و بنابر [[روایات]]، [[کینهها]] از [[دلها]] برون میروند، [[بینیازی]] و [[بزرگواری]] در [[جانها]] مینشیند، [[خُلق و خوی]] [[مردم]] به کمال میرسد و [[یگانگی]] و [[برادری]] میانشان برقرار میگردد؛ چونان که اگر کسی [[نیازمند]] شود، از جیب [[برادر]] خویش برمیدارد و کسی او را باز نمیدارد<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۳۶؛ الاختصاص، ۲۴.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 290-291.</ref>.
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| * [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
| |
| | |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:مدخل]]
| |
| [[رده:سیره امام زمان]]
| |
