|
|
| خط ۱۱: |
خط ۱۱: |
| ==مقدمه== | | ==مقدمه== |
| *عقل در وجود [[انسان]] به ودیعت نهاده شده است و [[انسان]] در صورت بهکارگیری آن در مسیر کمال قرار میگیرد. [[امام]] {{ع}} میفرماید: [[خداوند]] عقل را به [[انسان]] ودیعت نداد، مگر اینکه [[روزی]] سبب [[نجات]] او شود<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۹۹</ref>. [[آدمی]] در مرحله بهکارگیری، [[حکم عقل]] واقعبین را بر دیگر قوا (از جمله [[نفس]]، وهم، [[غضب]]، [[شهوت]] و...) [[برتری]] میدهد و به [[حکم]] آن عمل میکند. بدینترتیب عقل خویش را فعال میسازد. [[امام]] {{ع}} [[حضور]] عقل فعال را بزرگترین [[بینیازی]] برای [[انسان]] میداند، همانطور که از [[نادانی]] با عنوان بزرگترین تهیدستی یا میکند<ref>نک: حکمت ۵۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 568.</ref>. | | *عقل در وجود [[انسان]] به ودیعت نهاده شده است و [[انسان]] در صورت بهکارگیری آن در مسیر کمال قرار میگیرد. [[امام]] {{ع}} میفرماید: [[خداوند]] عقل را به [[انسان]] ودیعت نداد، مگر اینکه [[روزی]] سبب [[نجات]] او شود<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۹۹</ref>. [[آدمی]] در مرحله بهکارگیری، [[حکم عقل]] واقعبین را بر دیگر قوا (از جمله [[نفس]]، وهم، [[غضب]]، [[شهوت]] و...) [[برتری]] میدهد و به [[حکم]] آن عمل میکند. بدینترتیب عقل خویش را فعال میسازد. [[امام]] {{ع}} [[حضور]] عقل فعال را بزرگترین [[بینیازی]] برای [[انسان]] میداند، همانطور که از [[نادانی]] با عنوان بزرگترین تهیدستی یا میکند<ref>نک: حکمت ۵۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 568.</ref>. |
|
| |
| ==عقل در مباحث مهدویت==
| |
| *"عقل" قوهای است در نفس انسان که به وسیله آن، حُسن و قُبح و کمال و نقصان و خیر و شر را تمیز میدهد. در [[روایات]] است که به برکت ظهور [[حضرت مهدی]] {{ع}} عقلها کامل میشود. [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: "وقتی قائم ظهور کند بر سر بندگان دست میکشد و به سبب آن، عقل آنها کامل میگردد."<ref>نجم الثاقب، باب سوم</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۹۸.</ref>.
| |
|
| |
| ==عقل در فرهنگنامه آخرالزمان==
| |
| *عقل موهبتی است که [[خداوند]] [[انسان]] را بدان اکرام نموده است و نعمتی است که [[خداوند]] [[انسان]] را از آن بهرهمند نموده و به واسطه آن وی را از تمام موجودات متمایز کرده است. [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|الْعَقْلُ مَا عُبِدَ بِهِ الرَّحْمَنُ وَ اكْتُسِبَ بِهِ الْجِنَانُ}}؛ (عقل چیزی است که به واسطه آن خدای پرستیده میشود و [[انسان]] را سزاوار رفتن به [[بهشت]] مینماید). یکی از [[نشانههای آخرالزمان]] کم شدن [[عقول]] [[مردم]] است. البته این کم شدن [[عقول]] به معنای [[جنون]] و دیوانگی نیست، یعنی [[مردم]] در ظاهر بسیار آراسته و متشخص هستند. اما اثرات عقل که همان [[پرستش]] [[خداوند]] و ترجیح [[آخرت]] است کمرنگ میشود. [[مردم]] سراسیمه به دنبال [[دنیا]] میروند و جز [[دنیاطلبی]] هیچ اندیشهای ندارند<ref>ر.ک: آخرالزمان پیش از ظهور.</ref>.
| |
| *[[رسول خدا]] فرمود: فتنهای روی خواهد داد که در آن [[عقلها]] برداشته شود، تا جایی که مرد عاقلی را نمیبینید. در [[روایت]] دیگری فرمود، [[فتنه]] و آشوبی برپا خواهد شد که [[مردم]] همسایهها و [[برادر]] و پسرعموهای خود را میکشند. شخصی پرسید: آیا در آن روز عقلهای [[مردم]] برجاست؟ [[حضرت]] فرمود: بیشتر [[مردم]]، عقلهایشان گرفته شده است، بیارزشترین [[مردم]] بر آنان [[حکومت]] میکنند و با این حال، [[مردم]] [[گمان]] میکنند که بسیار [[دانا]] هستند! در [[حدیثی]] فرمود: فتنههایی برپا خواهد شد که در آخرین [[فتنه]] [[مردم]] مانند حیوانات خواهند شد<ref>ملاحم، ص ۲۳.</ref>.
| |
| *در چنین زمانی [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} به وقوع خواهد پیوست [[حضرت]] با دست [[الهی]] خود [[عقول]] [[مردم]] را کامل خواهد نمود. مرحوم [[محدث نوری]] در کتاب [[نجم الثاقب]] میفرماید، یکی از خصوصیات [[زمان ظهور]] جناب [[حضرت قائم]]{{ع}}، کامل شدن [[عقول]] [[مردم]] به [[برکت]] [[حضرت]] است. او دست مبارکش را بر سر [[مؤمنین]] مینهد و [[کینه]] و حسدی که از زمان [[قابیل]] در [[دل]] [[بشر]] کاشته شده است از بین خواهد رفت و [[علم]] و [[حکمت]] در میان [[مردم]] رواج مییابد.
| |
| *[[زراره]] به [[امام صادق]]{{ع}} عرض کرد: من از آن میترسم که جزو گروه [[مؤمنان]] نباشم: [[حضرت]] فرمود: چرا چنین [[فکری]] میکنی؟ [[زراره]] عرض کرد: زیرا کسی را (در میان [[مؤمنین]]) نمیبینم که [[برادران دینی]] او از درهم و [[دینار]] و پولش ارزشمندتر باشد و [[پول]] در نزد [[مردم]] از برادرانی که به واسطه [[ولایت]] و [[محبت]] [[امیرالمؤمنین]] با یکدیگر [[برادر]] شدهاند، بهتر است! [[حضرت]] فرمود، خیر چنین نیست! شما [[مؤمن]] هستید، اما [[ایمان]] شما کامل نمیشود تا زمانی که [[حضرت قائم]]{{ع}} [[ظهور]] نماید، آنگاه [[خداوند]] عقلهای شما را جمع نموده کامل خواهد کرد.
| |
| *[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: هرگاه [[حضرت قائم]]{{ع}} [[ظهور]] نماید، دست مبارکش را بر سر [[بندگان]] نهاده و بدین سبب [[عقول]] [[مردم]] جمع میشود و [[خرد]] آنان کامل میگردد.
| |
| *[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: آیا در میان شما [[شیعیان]] کسی هست که دست در جیب [[برادر]] خود کند و به مقداری که لازم دارد برداشته و برادرش هم اعتراضی نکند؟ [[راوی]] عرض کرد: خیر من چنین شخصی را نمیشناسم. [[حضرت]] فرمود: پس شما امتیاز خاصی ندارید. [[راوی]] پرسید: یعنی ما در این صورت هلاک میشویم؟ [[حضرت]] فرمود، خیر (هلاک نمیشوید) بلکه شما هنوز عقلهایتان کامل نگشته است و در [[حدیث]] دیگری فرمود: شیعیانی که در جیب [[پول]] خود هنوز نسبت به [[برادر دینی]] خود [[بخل]] میورزند، پس در نثار کردن [[خون]] خود در راه ما بخیلتر خواهند بود... اما زمانی که [[حضرت قائم]]{{ع}} [[قیام]] نماید، [[برادر]] دست در جیب [[برادر]] خود میکند و به اندازه احتیاج خود برمیدارد و برادرش هیچگونه اعتراضی نمیکند<ref>نجم الثاقب: باب سوم، خصوصیت بیست و چهارم:</ref><ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۲۶.</ref>.
| |
|
| |
|
| |
|
| ==رابطه عقل و دین== | | ==رابطه عقل و دین== |
| خط ۵۴: |
خط ۴۲: |
|
| |
|
| ==منابع== | | ==منابع== |
| * [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
| |
| * [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
| |
| * [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']] | | * [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']] |
|
| |
|
