←مسئولیتهای انسان درباره خویشتن
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
==گستره [[مسئولیتهای انسانی]]== | ==گستره [[مسئولیتهای انسانی]]== | ||
*مسئولیتهای انسانی گستره وسیعی را پیش روی [[انسان]] میگشاید؛ مسئولیتهایی که گاه بسیار [[برتر]] و فراتر از [[حوزه]] وجودی [[انسان]] برعهده او گذاشته میشود. [[آدمی]] در برابر [[پروردگار]] خویش [[مسئول]] است و البته تمام مسئولیتهای او در سایه امر [[پروردگار]] معنا مییابد. [[آدمی]] در برابر راهنمایان ([[کتاب خدا]]، [[پیامبران الهی]] و [[امامان معصوم]] {{عم}}) [[مسئول]] است. اما در گام نخست باید خویشتن را در نظر آورد و [[سعادت]] و تیرهبختی خود را در نظر گیرد و خود را موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] بشناسد. مسئله مسئولیت در برابر خود، همه فرازهای وجودی [[انسان]] را دربرمیگیرد و [[انسان]] باید مراقب باشد از نعمتهایی که [[خداوند]] در اختیارش نهاده است به بهترینوجه استفاده و بهرهبرداری کند. در غیر این صورت به خود زیان رسانده است. [[امام علی]] {{ع}} در [[نکوهش]] این امر میفرماید: و زیاندیده کسی است که به [[نفس]] خویش زیان رساند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 691.</ref>. | *مسئولیتهای انسانی گستره وسیعی را پیش روی [[انسان]] میگشاید؛ مسئولیتهایی که گاه بسیار [[برتر]] و فراتر از [[حوزه]] وجودی [[انسان]] برعهده او گذاشته میشود. [[آدمی]] در برابر [[پروردگار]] خویش [[مسئول]] است و البته تمام مسئولیتهای او در سایه امر [[پروردگار]] معنا مییابد. [[آدمی]] در برابر راهنمایان ([[کتاب خدا]]، [[پیامبران الهی]] و [[امامان معصوم]] {{عم}}) [[مسئول]] است. اما در گام نخست باید خویشتن را در نظر آورد و [[سعادت]] و تیرهبختی خود را در نظر گیرد و خود را موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] بشناسد. مسئله مسئولیت در برابر خود، همه فرازهای وجودی [[انسان]] را دربرمیگیرد و [[انسان]] باید مراقب باشد از نعمتهایی که [[خداوند]] در اختیارش نهاده است به بهترینوجه استفاده و بهرهبرداری کند. در غیر این صورت به خود زیان رسانده است. [[امام علی]] {{ع}} در [[نکوهش]] این امر میفرماید: و زیاندیده کسی است که به [[نفس]] خویش زیان رساند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 691.</ref>. | ||
==[[مسئولیتهای انسان]] درباره حق و حقیقت== | |||
==[[مسئولیتهای انسان]] درباره خدا== | |||
==[[مسئولیتهای انسان]] درباره خویشتن== | ==[[مسئولیتهای انسان]] درباره خویشتن== | ||
*'''مسئولیت درباره [[عقل]]:''' [[عقل]] [[راهبرد]] [[انسان]] در مسیر [[زندگی]] و دربردارنده قوای استعداد و تشخیص [[انسان]] است. [[آدمی]] به کمک [[عقل]] خویش به [[کشف]] ناشناختهها میپردازد و پرده از مجهولات برمیدارد و میتواند [[زندگی دنیوی]] و اخروی را آباد و راحت سازد. از اینرو [[بهکارگیری عقل]] در [[جایگاه]] خود امری ویژه بهشمار میآید و نتیجه آن مسئولیتشناسی و [[مسئولیتپذیری]] در [[حوزه]] [[عقل]] و [[خرد]] است. از اینرو [[امام علی]] {{ع}} نقش [[عقل]] را جداکننده راه [[رستگاری]] از [[شقاوت]] میداند و میفرماید: [[بردباری]] پردهای است پوشنده و [[عقل]]، شمشیری است برنده. پس عیبهای اخلاقت را به [[بردباری]] بپوش و با هوای نفست به نیروی عقلت [[پیکار]] کن<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۱۶: {{متن حدیث|"الْحِلْمُ غِطَاءٌ سَاتِرٌ، وَ الْعَقْلُ حُسَامٌ قَاطِعٌ؛ فَاسْتُرْ خَلَلَ خُلُقِكَ بِحِلْمِكَ، وَ قَاتِلْ هَوَاكَ بِعَقْلِكَ"}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 691.</ref>. | *'''مسئولیت درباره [[عقل]]:''' [[عقل]] [[راهبرد]] [[انسان]] در مسیر [[زندگی]] و دربردارنده قوای استعداد و تشخیص [[انسان]] است. [[آدمی]] به کمک [[عقل]] خویش به [[کشف]] ناشناختهها میپردازد و پرده از مجهولات برمیدارد و میتواند [[زندگی دنیوی]] و اخروی را آباد و راحت سازد. از اینرو [[بهکارگیری عقل]] در [[جایگاه]] خود امری ویژه بهشمار میآید و نتیجه آن مسئولیتشناسی و [[مسئولیتپذیری]] در [[حوزه]] [[عقل]] و [[خرد]] است. از اینرو [[امام علی]] {{ع}} نقش [[عقل]] را جداکننده راه [[رستگاری]] از [[شقاوت]] میداند و میفرماید: [[بردباری]] پردهای است پوشنده و [[عقل]]، شمشیری است برنده. پس عیبهای اخلاقت را به [[بردباری]] بپوش و با هوای نفست به نیروی عقلت [[پیکار]] کن<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۱۶: {{متن حدیث|"الْحِلْمُ غِطَاءٌ سَاتِرٌ، وَ الْعَقْلُ حُسَامٌ قَاطِعٌ؛ فَاسْتُرْ خَلَلَ خُلُقِكَ بِحِلْمِكَ، وَ قَاتِلْ هَوَاكَ بِعَقْلِكَ"}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 691.</ref>. | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۷: | ||
*در [[فرهنگ دینی]]، گستره مسئولیت [[انسانها]] نهتنها شامل [[انسانها]] و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیطزیست و حیوانات نیز میشود. اینها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از اینرو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمینها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۶: {{متن حدیث|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 692.</ref>. | *در [[فرهنگ دینی]]، گستره مسئولیت [[انسانها]] نهتنها شامل [[انسانها]] و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیطزیست و حیوانات نیز میشود. اینها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از اینرو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمینها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۶: {{متن حدیث|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 692.</ref>. | ||
*این موارد حاکی از [[مسئولیت انسان]] در برابر [[طبیعت]] مانند هوا، آبها، جنگلها، مراتع، حیوانات و گیاهان است و [[اعمال انسان]] در محیطزیست بر آنها اثر خواهد گذاشت<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 692.</ref>. | *این موارد حاکی از [[مسئولیت انسان]] در برابر [[طبیعت]] مانند هوا، آبها، جنگلها، مراتع، حیوانات و گیاهان است و [[اعمال انسان]] در محیطزیست بر آنها اثر خواهد گذاشت<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 692.</ref>. | ||
==[[مسئولیتهای انسان]] درباره دیگران== | |||
== [[مسئولیتپذیری]] == | == [[مسئولیتپذیری]] == | ||