: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حجةالوداع در قرآن]] | [[حجةالوداع در حدیث]] | [[حجةالوداع در کلام اسلامی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حجةالوداع (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
==مقدمه==
*حج واپسین، آخرین حجّی که [[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} در سال دهم هجری همراه جمع بسیاری از مسلمانان انجام داد و پس از پایان اعمال حج، در بازگشت به مدینه در منطقۀ [[غدیر خم]]، [[امام علی|علی بن ابی طالب]]{{ع}} را به امر الهی به [[امامت]] مسلمین نصب کرد. پس از آن، دیگر پیامبر حجّی انجام نداد و حدود سه ماه بعد از دنیا رفت. جمعیت حاجیان را در آن سال، گوناگون نقل کردهاند، همچون ۹۰ هزار، ۱۱۴ هزار، ۱۲۰ هزار، ۱۲۴ هزار و بیشتر. اینان کسانی بودند که با آن حضرت به حج آمدند، علاوه بر آنان که از مکّه و یمن به حج آمد بودند.<ref>الغدیر ج۱ص۹</ref> این حج را، "حجة الإسلام"، "حجّة البلاغ"، "حجة الکمال"، "حجة التمام" هم گفتهاند. داستان آن بهطور مفصّل در همۀ کتب تاریخ در قضایای سال دهم هجری آمده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۴.</ref>
