←بریدن و نبریدن درختان خرما
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
=== بریدن و نبریدن درختان خرما=== | === بریدن و نبریدن درختان خرما=== | ||
*[[خداوند]] به [[مؤمنان]] [[صدر اسلام]]، زمانی که دیار [[یهودیان]] [[بنینضیر]] را تصرّف کردند، اعلام کرد که آنچه از درختان خرما بریدید و آنچه بر جای گذاشتید، همگی به [[اذن خداوند]] است: {{متن قرآن|مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ}}<ref>«هر درخت خرمایی که بریدید یا بر ریشههای آن وانهادید به اذن خداوند بود و (چنین کرد) تا نافرمانان را خوار گرداند» سوره حشر، آیه ۵.</ref><ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | *[[خداوند]] به [[مؤمنان]] [[صدر اسلام]]، زمانی که دیار [[یهودیان]] [[بنینضیر]] را تصرّف کردند، اعلام کرد که آنچه از درختان خرما بریدید و آنچه بر جای گذاشتید، همگی به [[اذن خداوند]] است: {{متن قرآن|مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ}}<ref>«هر درخت خرمایی که بریدید یا بر ریشههای آن وانهادید به اذن خداوند بود و (چنین کرد) تا نافرمانان را خوار گرداند» سوره حشر، آیه ۵.</ref><ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | ||
===وقوع [[مصیبت]]=== | |||
*واقع شدن هر نوع حادثه ناگوار<ref>المیزان، ج۱۹، ص۳۰۳.</ref> بدون [[اذن خداوند]] ممکن نیست: «ما اَصابَ مِن مُصیبَة اِلاّ بِاِذنِ اللّهِ.»... (تغابن / ۶۴، ۱۱) مقصود از این [[آیه]]، [[تعلیم]] [[صبر]] در برابر حوادث گوناگون به [[مسلمانان]] است ; به همین جهت، در ادامه [[آیه]] آمده است: هر کس به [[خدا]] [[ایمان]] بیاورد، [[خداوند]] (هنگام وقوع [[مصیبت]]) قلبش را [[هدایت]] میکند<ref> التحریر و التنویر، ج۲۸، ص۲۷۹.</ref>؛ البتّه مقصود از [[اذن]] در این [[آیه]]، [[اذن]] [[تکوینی]] است و حتّی ستمی را که شخصی متوجّه دیگری کند، در بر میگیرد ; به همین سبب، [[صبر]] کردن در برابر همه [[مصیبتها]] [[پسندیده]] نیست ; بلکه گاهی [[واجب]] است [[انسان]] تا حدّ امکان در مقابل آن [[مقاومت]] کند ; مانندزمانی که شخصی [[جان]] یا آبروی [[انسانی]] را تهدیدکند<ref> المیزان، ج۱۹، ص۳۰۴.</ref> [[قرآن]]، مصیبتی را که در [[جنگ اُحد]] برای [[مسلمانان]] پیش آمد و به کشته شدن بسیاری از آنها و سرانجام شکستشان انجامید، به [[اذن خداوند]] میداند: «وما اَصـبَکم یَومَ التَقَی الجَمعانِ فَبِاِذنِ اللّهِ.».. (آلعمران / ۳، ۱۶۶); بنابراین، [[شکست]] [[مسلمانان]] بهمعنای [[ناتوانی]] [[خداوند]] یا [[غلبه]] دیگران بر [[اراده]]<ref> المنار، ج۴، ص۲۲۶.</ref> یا [[وعده]] او در [[یاری]] [[مؤمنان]]<ref>الفرقان، ج۶، ص۸۰.</ref> نیست. گفته شده است که امکان ندارد [[اذن]] در این [[آیه]] بهمعنای جایز کردن باشد ; زیرا [[خداوند]] هیچگاه [[گناهان]] را جایز نمیکند و کشتن [[مسلمانان]] از بزرگترین [[گناهان]] است<ref>مجمعالبیان، ج۲، ص۸۷۷ـ۸۷۸.</ref>. [[اذن]] در آیه۱۱ تغابن / ۶۴ و ۱۶۶ آلعمران / ۳ بهمعنای [[قضا و قدر]]<ref>جامعالبیان، مج۳، ج۴، ص۲۲۲; کشفالاسرار، ج۶، ص۵۳۶; التفسیر الکبیر، ج۳۰، ص۲۵.</ref>، مشیّت و [[اراده]]<ref>التفسیرالکبیر، ج۳۰، ص۲۵ـ۲۶; روحالمعانی، مج۳، ج۴، ص۱۸۳.</ref>، [[تخلیه]]<ref> الکشاف، ج۱، ص۴۳۷; مجمعالبیان، ج۹، ص۴۵۱; التفسیرالکبیر، ج۹، ص۸۳.</ref>، [[علم]] <ref> مجمعالبیان، ج۱۰، ص۴۵۱ و ج۲، ص۸۷۷; التفسیرالکبیر، ج۹، ص۸۳.</ref>، [[امر]]<ref>التفسیر الکبیر، ج۳۰، ص۲۵ و ج۹، ص۸۳.</ref>، و [[عقوبت]]<ref> مجمعالبیان، ج۲، ص۸۷۷.</ref> نیزدانسته شده است. | |||
*یکی از مصیبتهایی که دامن همه [[انسانها]] را میگیرد، [[مرگ]] * است ([[مائده]] / ۵، ۱۰۶). هیچ کس نمیتواند بدون [[اذن خداوند]] بمیرد: «وماکانَ لِنَفس اَن تَموتَ اِلاّ بِاِذنِ اللّهِ.»... (آلعمران / ۳، ۱۴۵) از این [[آیه]] میتوان فهمید همانطور که هیچکس جز [[خداوند]]، بر [[حیات]] * [[قدرت]] ندارد، بر [[مرگ]] نیز توانا نیست<ref>مجمعالبیان، ج۲، ص۸۷۷.</ref>. [[اذن]] در این [[آیه]]، بهمعنای [[علم]]، [[امر]]<ref>مجمعالبیان، ج۲، ص۸۵۱.</ref>، مشیّت و تیسیر<ref>روحالمعانی، مج۳، ج۴، ص۱۱۸.</ref> و تمام کردن مدّت [[عمر]]<ref>کشفالاسرار، ج۶، ص۵۳۷.</ref> نیز دانسته شده است<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | |||