حدیث سفینه نوح: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۸: خط ۲۸:
[[حدیث]] مشهور [[سفینه]] در منابع اصیل و قابل اعتنا نزد [[شیعه]] و [[سنی]] به وفور [[نقل]] شده است با توجه به اشتراک نقل‌ها و یا [[قرابت]] الفاظ [[روایات]] در منابع [[فریقین]]، تنها به یک [[روایت]] از منابع [[عامه]] بسنده می‌شود: [[احمد بن حنبل]] (م ۲۴۱) در [[کتاب]] [[فضائل]] الصحابه به [[سند]] خود از حَنَشٍ‏ الْكِنَانِيِّ‏ [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث|سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ یَقُولُ - وَ هُوَ آخِذٌ بِبَابِ‏ الْكَعْبَةِ-: مَنْ عَرَفَنِي فَأَنَا مَنْ قَدْ عَرَفَنِي وَ مَنْ أَنْکَرَنِي فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ سَمِعْتُ النَّبِيَّ{{صل}} يَقُولُ: أَلَا إِنَّ مَثَلَ أَهْلِ بَيْتِي فِیکُمْ مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا هَلَكَ}}<ref>فضائل الصحابه، ج ۲، ص ۷۸۵ و المستدرک علی الصحیحین، ج ۲، ص۳۴۳. قریب به این الفاظ در بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{عم}}، ج۱، ص۲۹۷ و کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، ص۳۳ و عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۷ و کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص ۲۴۱. </ref>. از [[ابوذر]] شنیدم- در حالی که در [[کعبه]] را گرفته بود- می‌گفت: هرکس مرا می‌شناسد من همانم که می‌شناسد و آنکه مرا نمی‌شناسد من ابوذرم از [[پیامبر]]{{صل}} را شنیدم که می‌گفت: [[آگاه]] باشید مثل [[اهل بیت]] من در بین شما همانند [[کشتی نوح]] است هرکه سوار شود [[نجات]] می‌یابد و آنکه [[تخلف]] کند هلاک می‌شود<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص.</ref>.
[[حدیث]] مشهور [[سفینه]] در منابع اصیل و قابل اعتنا نزد [[شیعه]] و [[سنی]] به وفور [[نقل]] شده است با توجه به اشتراک نقل‌ها و یا [[قرابت]] الفاظ [[روایات]] در منابع [[فریقین]]، تنها به یک [[روایت]] از منابع [[عامه]] بسنده می‌شود: [[احمد بن حنبل]] (م ۲۴۱) در [[کتاب]] [[فضائل]] الصحابه به [[سند]] خود از حَنَشٍ‏ الْكِنَانِيِّ‏ [[روایت]] می‌کند: {{متن حدیث|سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ یَقُولُ - وَ هُوَ آخِذٌ بِبَابِ‏ الْكَعْبَةِ-: مَنْ عَرَفَنِي فَأَنَا مَنْ قَدْ عَرَفَنِي وَ مَنْ أَنْکَرَنِي فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ سَمِعْتُ النَّبِيَّ{{صل}} يَقُولُ: أَلَا إِنَّ مَثَلَ أَهْلِ بَيْتِي فِیکُمْ مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا هَلَكَ}}<ref>فضائل الصحابه، ج ۲، ص ۷۸۵ و المستدرک علی الصحیحین، ج ۲، ص۳۴۳. قریب به این الفاظ در بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{عم}}، ج۱، ص۲۹۷ و کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، ص۳۳ و عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۷ و کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص ۲۴۱. </ref>. از [[ابوذر]] شنیدم- در حالی که در [[کعبه]] را گرفته بود- می‌گفت: هرکس مرا می‌شناسد من همانم که می‌شناسد و آنکه مرا نمی‌شناسد من ابوذرم از [[پیامبر]]{{صل}} را شنیدم که می‌گفت: [[آگاه]] باشید مثل [[اهل بیت]] من در بین شما همانند [[کشتی نوح]] است هرکه سوار شود [[نجات]] می‌یابد و آنکه [[تخلف]] کند هلاک می‌شود<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص.</ref>.
===اعتبار [[حدیث سفینه]]===
===اعتبار [[حدیث سفینه]]===
[[حدیث سفینه]] نزد [[شیعه]] و [[سنی]] از جهت اعتبار [[جایگاه]] والایی دارد و آن را جمع زیادی از ### [[313]]###{{صل}} مانند [[امیر المؤمنین]]{{ع}}، [[ابوذر غفاری]]، [[ابوسعید خدری]]، [[عبد الله]] العباس، [[أبو الطفیل]] [[عامر بن واثله]]، [[أنس بن مالک]]، [[عبد الله]] بن الزبیر و سلمة بن الأکوع از آن [[حضرت]]{{صل}} [[نقل]] کرده‌اند. از [[تابعان]] نیز شخصیت‌هایی مانند [[امام]] [[زین العابدین]]{{ع}}، [[سعید بن جبیر]]، عطیه [[کوفی]]، سعید بن مسیّب، عامر بن [[عبد الله]] از [[راویان]] این [[حدیث]] هستند<ref>ر.ک نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج ۴، ص ۲۱ و تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.
[[حدیث سفینه]] نزد [[شیعه]] و [[سنی]] از جهت اعتبار [[جایگاه]] والایی دارد و آن را جمع زیادی از [[صحابه]] مانند [[امیر المؤمنین]]{{ع}}، [[ابوذر غفاری]]، [[ابوسعید خدری]]، [[عبد الله]] العباس، [[أبو الطفیل]] [[عامر بن واثله]]، [[أنس بن مالک]]، [[عبد الله]] بن الزبیر و سلمة بن الأکوع از آن [[حضرت]]{{صل}} [[نقل]] کرده‌اند. از [[تابعان]] نیز شخصیت‌هایی مانند [[امام]] [[زین العابدین]]{{ع}}، [[سعید بن جبیر]]، عطیه [[کوفی]]، سعید بن مسیّب، عامر بن [[عبد الله]] از [[راویان]] این [[حدیث]] هستند<ref>ر.ک نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج ۴، ص ۲۱ و تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.


وجود این [[حدیث]] با الفاظ متقارب در بسیاری از منابع اصیل و قابل اعتنا نزد [[عالمان]] [[سنی]] و تصریح به صحت و تقویت [[سند]] آن به [[وسیله]] [[ائمه]] [[جرح]] و تعدیل و [[حدیث]] شناسان مانند [[حاکم]] [[نیشابوری]] و [[ابن حجر]] مکی و [[سیوطی]]، هرگونه تردیدی را نسبت به اعتبار و صحت آن بر طرف می‌سازد. دانشمند بزرگ [[میر]] [[سید]] [[حامد]] [[حسین]] در [[کتاب ]]"[[عبقات الأنوار]] فی إمامه الأئمه الأطهار" [[اسامی]] بیش از هشتاد نفر از [[عالمان]] [[سنی]] را همراه با منابع آورده است.<ref>ر.ک: عبقات الأنوار فی إمامة الأئمة الأطهار، ج۲۳، ص ۴۱۹.</ref>
وجود این [[حدیث]] با الفاظ متقارب در بسیاری از منابع اصیل و قابل اعتنا نزد [[عالمان]] [[سنی]] و تصریح به صحت و تقویت [[سند]] آن به [[وسیله]] [[ائمه]] [[جرح]] و تعدیل و [[حدیث]] شناسان مانند [[حاکم]] [[نیشابوری]] و [[ابن حجر]] مکی و [[سیوطی]]، هرگونه تردیدی را نسبت به اعتبار و صحت آن بر طرف می‌سازد. دانشمند بزرگ [[میر]] [[سید]] [[حامد]] [[حسین]] در [[کتاب ]]"[[عبقات الأنوار]] فی إمامه الأئمه الأطهار" [[اسامی]] بیش از هشتاد نفر از [[عالمان]] [[سنی]] را همراه با منابع آورده است.<ref>ر.ک: عبقات الأنوار فی إمامة الأئمة الأطهار، ج۲۳، ص ۴۱۹.</ref>
خط ۳۵: خط ۳۵:
پاسخ: از آنچه تحت عنوان اعتبار [[حدیث]] گفته شد بی‌اساس بودن سخن [[ابن تیمیه]] روشن می‌شود.
پاسخ: از آنچه تحت عنوان اعتبار [[حدیث]] گفته شد بی‌اساس بودن سخن [[ابن تیمیه]] روشن می‌شود.
در همین زمینه برای رد ادعای او مرحوم میرحامد [[حسین]] به تفصیل منابع [[حدیث]] را از کتاب‌های معتبر [[اهل سنت]] بیان کرده است<ref>عبقات الانوار فی إمامة الأئمة الأطهار ج۲۳، ص ۹۱۳ و نیز ر.ک: دراسة فی حدیث السفینه علی مبانی اهل السنه مع التأکید علی شبهات الألبانی، ص ۳۴۷ با عنوان فی من صحح الحدیث من علماء أهل السنه.</ref>. علاوه بر این که بی‌اعتباری ارزیابی‌ها و قضاوت‌های [[ابن تیمیه]] به ویژه درباره [[احادیث]] [[فضائل]] [[امیر المؤمنین]] و [[فرزندان]] [[پاک]] او حتی از دید [[پیروان]] او مانند [[ابن حجر عسقلانی]] والبانی مخفی نمانده است<ref>ر.ک: لسان المیزان، ج ۶، ص ۳۱۹ و سلسله صحیحه، ج ۵، ص ۲۶۰. </ref><ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص.</ref>.
در همین زمینه برای رد ادعای او مرحوم میرحامد [[حسین]] به تفصیل منابع [[حدیث]] را از کتاب‌های معتبر [[اهل سنت]] بیان کرده است<ref>عبقات الانوار فی إمامة الأئمة الأطهار ج۲۳، ص ۹۱۳ و نیز ر.ک: دراسة فی حدیث السفینه علی مبانی اهل السنه مع التأکید علی شبهات الألبانی، ص ۳۴۷ با عنوان فی من صحح الحدیث من علماء أهل السنه.</ref>. علاوه بر این که بی‌اعتباری ارزیابی‌ها و قضاوت‌های [[ابن تیمیه]] به ویژه درباره [[احادیث]] [[فضائل]] [[امیر المؤمنین]] و [[فرزندان]] [[پاک]] او حتی از دید [[پیروان]] او مانند [[ابن حجر عسقلانی]] والبانی مخفی نمانده است<ref>ر.ک: لسان المیزان، ج ۶، ص ۳۱۹ و سلسله صحیحه، ج ۵، ص ۲۶۰. </ref><ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]] ص.</ref>.
===دلالت [[حدیث سفینه]]===
===دلالت [[حدیث سفینه]]===
[[حدیث سفینه]] که در آن [[اهل بیت پیامبر]] اکرم{{صل}} به [[کشتی نوح]] و [[باب حطه]] [[تشبیه]] شده‌اند در موضوع [[امامت]] و [[جانشینی رسول خدا]]{{صل}} بر اموری دلالت دارد از جمله: [[امامت]] و [[افضلیت]] و [[مرجعیت علمی]] [[امامان]] و نیز [[استمرار امامت]] از [[اهل بیت]]{{عم}} برای دسترسی به [[هدایت]] و [[نجات]] [[هلاکت]]<ref>ر.ک: نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الانوار الأنوار، ج ۴، ص۲۰۵.</ref>. در اینجا به [[دلالت حدیث]] بر [[عصمت اهل بیت]]{{عم}} می‌پردازیم:
[[حدیث سفینه]] که در آن [[اهل بیت پیامبر]] اکرم{{صل}} به [[کشتی نوح]] و [[باب حطه]] [[تشبیه]] شده‌اند در موضوع [[امامت]] و [[جانشینی رسول خدا]]{{صل}} بر اموری دلالت دارد از جمله: [[امامت]] و [[افضلیت]] و [[مرجعیت علمی]] [[امامان]] و نیز [[استمرار امامت]] از [[اهل بیت]]{{عم}} برای دسترسی به [[هدایت]] و [[نجات]] [[هلاکت]]<ref>ر.ک: نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الانوار الأنوار، ج ۴، ص۲۰۵.</ref>. در اینجا به [[دلالت حدیث]] بر [[عصمت اهل بیت]]{{عم}} می‌پردازیم:
۱۳۰٬۲۱۶

ویرایش