همکاری با حاکم جائر: تفاوت میان نسخه‌ها

[[امام صادق]]{{ع}} در این باره می‌فرماید: “کسی که اسم خود را در [[دیوان]] [[جباران]] از [[فرزندان]] فلانی [[ثبت]] کند، [[خداوند]] او را [[روز قیامت]] به حالت [[سرگردانی]] [[محشور]] می‌کند”<ref>{{متن حدیث|مَنْ سَوَّدَ اسْمَهُ فِي دِيوَانِ الْجَبَّارِينَ مِنْ وُلْدِ فُلَانٍ حَشَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَيْرَاناً}} (ابی‌جعفر محمد بن حسن طوسی، التهذیب، ج۶، ص۳۲۹؛ محمد بن علی بابویه قمی (شیخ صدوق)، ثواب الأعمال، ص۲۶۱؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۱۸۶).</ref>. یا در [[روایت]] دیگری آمده که [[امام صادق]]{{ع}} به [[یونس بن یعقوب]] فرمود: “حتی در بنای [[مسجد]] نیز آنان را [[یار]] و [[یاور]] مباش”<ref>{{متن حدیث|لَا تُعِنْهُمْ عَلَى بِنَاءِ مَسْجِدٍ}} (ابی‌جعفر محمد بن حسن طوسی، التهذیب، ج۶، ص۳۳۸؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۱۸۰).</ref>. در [[روایت]] دیگری [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: “من [[دوست]] ندارم گرهی برای آنان بزنم یا در مشک آب را محکم ببندم؛ در حالی که در مقابل این عمل، [[مدینه]] [[مال]] من باشد. نه، نه، من حاضر نیستم قلم او را در مرکب بزنم. همانا اعوان و [[یاران]] [[ظالمان]] در [[روز قیامت]] در خیمه‌ای از [[آتش]] هستند تا [[خدای تبارک و تعالی]] به حساب [[مردم]] رسیدگی کند”<ref>{{متن حدیث|و فی الخبر ابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} إِذْ دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِنَا فَقَالَ لَهُ أَصْلَحَكَ اللَّهُ إِنَّهُ رُبَّمَا أَصَابَ الرَّجُلَ مِنَّا الضَّيْقُ أَوِ الشِّدَّةُ فَيُدْعَى إِلَى الْبِنَاءِ يَبْنِيهِ أَوِ النَّهَرِ يَكْرِيهِ أَوِ الْمُسَنَّاةِ يُصْلِحُهَا فَمَا تَقُولُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} مَا أُحِبُّ أَنِّي عَقَدْتُ لَهُمْ عُقْدَةً أَوْ وَكَيْتُ لَهُمْ وِكَاءً وَ إِنَّ لِي مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا لَا وَ لَا مَدَّةً بِقَلَمٍ إِنَّ أَعْوَانَ الظَّلَمَةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي سُرَادِقٍ مِنْ نَارٍ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بَيْنَ الْعِبَادِ}} (محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۱۰۷).</ref>. در [[روایت]] دیگری [[پیامبر]]{{صل}} می‌فرماید: “روز [[رستاخیز]] ندایی بلند می‌شود که کجایند همکاران [[ستمگران]] و آنان که برایشان دواتی آماده کرده و یا کیسه‌ای بسته و یا قلمی مهیا نموده‌اند؟ همه را با [[ستمگران]] [[محشور]] کنید”<ref>{{متن حدیث|عَنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ{{عم}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ نَادَى مُنَادٍ أَيْنَ أَعْوَانُ الظَّلَمَةِ وَ مَنْ لَاقَ لَهُمْ دَوَاةً أَوْ رَبَطَ كِيساً أَوْ مَدَّ لَهُمْ مَدَّةَ قَلَمٍ فَاحْشُرُوهُمْ مَعَهُمْ}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۷۲، ص۲۷۲).</ref>. در [[روایت]] دیگری، کمک به [[سلاطین ستمگر]]، [[کفر]] دانسته شده است، و عامل آن در [[آتش جهنم]] فرو خواهد رفت. [[سلیمان]] [[جعفری]] می‌گوید: از [[امام رضا]]{{ع}} پرسیدم: “نظر شما درباره [[اعمال]] [[سلطان]] چیست؟” ایشان در پاسخ فرمود: “ای [[سلیمان]]! [[همراهی]] و [[همکاری]] و کوشش برای برطرف کردن نیازهای آنان مساوی با [[کفر]] است، و نگاه کردن به آنان [[[تقلید]] از آنان] عمداً، از [[گناهان]] کبیره‌ای است که مستحق [[آتش جهنم]] است”<ref>{{متن حدیث|قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا{{ع}} مَا تَقُولُ فِي أَعْمَالِ السُّلْطَانِ فَقَالَ يَا سُلَيْمَانُ الدُّخُولُ فِي أَعْمَالِهِمْ وَ الْعَوْنُ لَهُمْ وَ السَّعْيُ فِي حَوَائِجِهِمْ عَدِيلُ الْكُفْرِ وَ النَّظَرُ إِلَيْهِمْ عَلَى الْعَمْدِ مِنَ الْكَبَائِرِ الَّتِي يُسْتَحَقُّ بِهَا النَّارُ}} (میرزاحسین النوری الطبرسی، وسائل الشیعة، ج۱۷، ص۱۹۱؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۶، ص۱۵؛ محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۲۳۸).</ref>. به هر حال، [[روایات]] بسیاری در متون [[روایی]] [[شیعه]] وجود دارد که [[همکاری]] با دستگاه [[جور]] را جایز نمی‌داند؛ زیرا همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد، [[همکاری]] با [[حکام جور]] موجب بقای آنان است و در نتیجه، زمینه [[سلطه]] هرچه بیشتر آنان را فراهم خواهد کرد<ref>[[محمد علی میرعلی|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۱۳۳.</ref>.