←تکذیب و رویگردانی از مواعظ رسول خدا{{صل}}
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
*چنانکه [[نجات]] از [[گمراهی]] و [[تیرهبختی]] در [[پیروی]] از [[هدایت الهی]] است، [[اعراض]] از آن نیز مستلزم [[شقاوت]] است: {{متن قرآن|قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيعًا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلا يَضِلُّ وَلا يَشْقَى وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى}}<ref>«فرمود: هر دو با هم از آن (بهشت فرازین) فرود آیید- (که) برخی دشمن برخی دیگر (خواهید بود)- آنگاه چون از من رهنمودی به شما رسد، هر که از رهنمود من پیروی کند نه گمراه میگردد و نه در رنج میافتد و هر که از یادکرد من روی برتابد بیگمان او را زیستنی تنگ خواهد بود و روز رستخیز وی را نابینا بر خواهیم انگیخت» سوره طه، آیه ۱۲۳-۱۲۴.</ref> به گفته برخی [[مفسران]] به قرینه مقابله، مراد از {{متن قرآن| ذِكْرِي}} [[هدایت الهی]] است<ref>روح المعانی، ج۸، ص۵۸۴؛ المیزان، ج۱۴، ص۲۲۰ و ۲۲۴.</ref>.<ref>[[مهدی احمدپور|احمدپور]] و [[علیجان کریمی|کریمی]]، [[شقاوت (مقاله)|مقاله «شقاوت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref> | *چنانکه [[نجات]] از [[گمراهی]] و [[تیرهبختی]] در [[پیروی]] از [[هدایت الهی]] است، [[اعراض]] از آن نیز مستلزم [[شقاوت]] است: {{متن قرآن|قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيعًا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلا يَضِلُّ وَلا يَشْقَى وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى}}<ref>«فرمود: هر دو با هم از آن (بهشت فرازین) فرود آیید- (که) برخی دشمن برخی دیگر (خواهید بود)- آنگاه چون از من رهنمودی به شما رسد، هر که از رهنمود من پیروی کند نه گمراه میگردد و نه در رنج میافتد و هر که از یادکرد من روی برتابد بیگمان او را زیستنی تنگ خواهد بود و روز رستخیز وی را نابینا بر خواهیم انگیخت» سوره طه، آیه ۱۲۳-۱۲۴.</ref> به گفته برخی [[مفسران]] به قرینه مقابله، مراد از {{متن قرآن| ذِكْرِي}} [[هدایت الهی]] است<ref>روح المعانی، ج۸، ص۵۸۴؛ المیزان، ج۱۴، ص۲۲۰ و ۲۲۴.</ref>.<ref>[[مهدی احمدپور|احمدپور]] و [[علیجان کریمی|کریمی]]، [[شقاوت (مقاله)|مقاله «شقاوت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref> | ||
===[[تکذیب]] و رویگردانی از [[مواعظ]] [[رسول خدا]]{{صل}}=== | ===[[تکذیب]] و رویگردانی از [[مواعظ]] [[رسول خدا]]{{صل}}=== | ||
*سبب دوزخی شدن [[اشقیا]] [[تکذیب]] و رویگردانی آنان از [[آیات]] خداست: {{متن قرآن|فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّى لا يَصْلاهَا إِلاَّ الأَشْقَى الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّ}}<ref>«پس شما را از آتشی که زبانه میکشد، بیم دادم که جز نگونبختتر، به آن درنمیآید، همان کس که دروغ انگاشت و روی گردانید» سوره لیل، آیه ۱۴-۱۶.</ref> ===بی تقوایی=== | *سبب دوزخی شدن [[اشقیا]] [[تکذیب]] و رویگردانی آنان از [[آیات]] خداست: {{متن قرآن|فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّى لا يَصْلاهَا إِلاَّ الأَشْقَى الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّ}}<ref>«پس شما را از آتشی که زبانه میکشد، بیم دادم که جز نگونبختتر، به آن درنمیآید، همان کس که دروغ انگاشت و روی گردانید» سوره لیل، آیه ۱۴-۱۶.</ref>.<ref>[[مهدی احمدپور|احمدپور]] و [[علیجان کریمی|کریمی]]، [[شقاوت (مقاله)|مقاله «شقاوت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref> | ||
===بی تقوایی=== | |||
*[[ترس از خدا]] سبب [[پندپذیری]] از [[مواعظ]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}}میشود: {{متن قرآن|فَذَكِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّكْرَى سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَى}}<ref>«پس اگر پند دادن سود دهد، پند ده! زودا آنکه پروا (ی خداوند) دارد، پند گیرد» سوره اعلی، آیه ۹-۱۰.</ref> و در برابر، بیتقوایی {{متن قرآن|لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى}}<ref>«که جز نگونبختتر، به آن درنمیآید،» سوره لیل، آیه ۱۵.</ref>، {{متن قرآن|وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى}}<ref>«و پرهیزگارتر، از آن برکنار داشته خواهد شد،» سوره لیل، آیه ۱۷.</ref> و نداشتن [[ترس از خدا]] سبب [[شقاوت]] است: {{متن قرآن|وَيَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى}}<ref>«و بدبختترین کس از آن دوری گزیند،» سوره اعلی، آیه ۱۱.</ref> پیامد برخی بیتقواییها و [[گناهان]]، [[شقاوت]] است، چنانکه در [[دعای عرفه]] از [[امام حسین]]{{ع}} چنین آمده: {{متن حدیث| اَللَّهُمَّ لاَ تُشْقِنِي بِمَعْصِيَتِكَ}}<ref> إقبال الأعمال، ج۱، ص۳۴۲؛ البلد الأمین، ص۲۵۳.</ref>.<ref>[[مهدی احمدپور|احمدپور]] و [[علیجان کریمی|کریمی]]، [[شقاوت (مقاله)|مقاله «شقاوت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref> | *[[ترس از خدا]] سبب [[پندپذیری]] از [[مواعظ]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}}میشود: {{متن قرآن|فَذَكِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّكْرَى سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَى}}<ref>«پس اگر پند دادن سود دهد، پند ده! زودا آنکه پروا (ی خداوند) دارد، پند گیرد» سوره اعلی، آیه ۹-۱۰.</ref> و در برابر، بیتقوایی {{متن قرآن|لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى}}<ref>«که جز نگونبختتر، به آن درنمیآید،» سوره لیل، آیه ۱۵.</ref>، {{متن قرآن|وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى}}<ref>«و پرهیزگارتر، از آن برکنار داشته خواهد شد،» سوره لیل، آیه ۱۷.</ref> و نداشتن [[ترس از خدا]] سبب [[شقاوت]] است: {{متن قرآن|وَيَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى}}<ref>«و بدبختترین کس از آن دوری گزیند،» سوره اعلی، آیه ۱۱.</ref> پیامد برخی بیتقواییها و [[گناهان]]، [[شقاوت]] است، چنانکه در [[دعای عرفه]] از [[امام حسین]]{{ع}} چنین آمده: {{متن حدیث| اَللَّهُمَّ لاَ تُشْقِنِي بِمَعْصِيَتِكَ}}<ref> إقبال الأعمال، ج۱، ص۳۴۲؛ البلد الأمین، ص۲۵۳.</ref>.<ref>[[مهدی احمدپور|احمدپور]] و [[علیجان کریمی|کریمی]]، [[شقاوت (مقاله)|مقاله «شقاوت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref> | ||
===[[بت پرستی]]=== | ===[[بت پرستی]]=== | ||
*از دیگر اسباب [[شقاوت]] [[بتپرستی]] است. برخی تأکید [[ابراهیم]]{{ع}} بر [[توحید عبادی]] در [[مقام]] [[احتجاج]] با [[مشرکان]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَى أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاءِ رَبِّي شَقِيًّا}}<ref>«و از شما و آنچه به جای خداوند (به پرستش) میخوانید کناره میجویم و پروردگارم را میخوانم باشد که در خواندن پروردگارم رنجور نباشم» سوره مریم، آیه ۴۸.</ref> را [[تعریض]] به [[مشرکان]] دانستهاند، که با [[پرستش]] [[بتها]] دچار [[شقاوت]] شدهاند <ref> الکشاف، ج۳، ص۲۲؛ کشف الأسرار، ج۶، ص۵۲؛ تفسیر قاسمی، ج۷، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[مهدی احمدپور|احمدپور]] و [[علیجان کریمی|کریمی]]، [[شقاوت (مقاله)|مقاله «شقاوت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref> | *از دیگر اسباب [[شقاوت]] [[بتپرستی]] است. برخی تأکید [[ابراهیم]]{{ع}} بر [[توحید عبادی]] در [[مقام]] [[احتجاج]] با [[مشرکان]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَى أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاءِ رَبِّي شَقِيًّا}}<ref>«و از شما و آنچه به جای خداوند (به پرستش) میخوانید کناره میجویم و پروردگارم را میخوانم باشد که در خواندن پروردگارم رنجور نباشم» سوره مریم، آیه ۴۸.</ref> را [[تعریض]] به [[مشرکان]] دانستهاند، که با [[پرستش]] [[بتها]] دچار [[شقاوت]] شدهاند <ref> الکشاف، ج۳، ص۲۲؛ کشف الأسرار، ج۶، ص۵۲؛ تفسیر قاسمی، ج۷، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[مهدی احمدپور|احمدپور]] و [[علیجان کریمی|کریمی]]، [[شقاوت (مقاله)|مقاله «شقاوت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۶.</ref> | ||