←انواع ظلم
| خط ۱۳۳: | خط ۱۳۳: | ||
*'''تقسیم ظلم به اعتبار اثر''': آثاری که از [[ستم]] به جا میماند، با توجه به نوع و [[میزان]] [[ستم]] متفاوت است. تفاوت آثار [[ستم]] از زوایای مختلف قابل بررسی است. یکی از این زوایا که در [[روایات]] به آن توجه شده، موضع [[خداوند متعال]] در برابر [[ستمگر]] است. بدون [[شک]] [[انسان]] [[ستمکار]] با [[ستم]] کردن، [[دشمنی]] [[خدا]] را بر میانگیزد و خود را در مقابل پروردگارش قرار میدهد، ولی [[خداوند متعال]] در [[مقام]] کیفردهی با همه [[ستمکاران]] یک شیوه ندارد؛ چون [[ستمکار]] گاهی [[حق]] [[خدا]] و خویش را تضییع میکند و گاهی [[حق دیگران]] را. [[امام باقر]]{{ع}} با توجه به این تفاوت میفرماید: {{متن حدیث|الظُّلْمُ ثَلَاثَةٌ ظُلْمٌ يَغْفِرُهُ اللَّهُ وَ ظُلْمٌ لَا يَغْفِرُهُ اللَّهُ وَ ظُلْمٌ لَا يَدَعُهُ اللَّهُ}}؛ | *'''تقسیم ظلم به اعتبار اثر''': آثاری که از [[ستم]] به جا میماند، با توجه به نوع و [[میزان]] [[ستم]] متفاوت است. تفاوت آثار [[ستم]] از زوایای مختلف قابل بررسی است. یکی از این زوایا که در [[روایات]] به آن توجه شده، موضع [[خداوند متعال]] در برابر [[ستمگر]] است. بدون [[شک]] [[انسان]] [[ستمکار]] با [[ستم]] کردن، [[دشمنی]] [[خدا]] را بر میانگیزد و خود را در مقابل پروردگارش قرار میدهد، ولی [[خداوند متعال]] در [[مقام]] کیفردهی با همه [[ستمکاران]] یک شیوه ندارد؛ چون [[ستمکار]] گاهی [[حق]] [[خدا]] و خویش را تضییع میکند و گاهی [[حق دیگران]] را. [[امام باقر]]{{ع}} با توجه به این تفاوت میفرماید: {{متن حدیث|الظُّلْمُ ثَلَاثَةٌ ظُلْمٌ يَغْفِرُهُ اللَّهُ وَ ظُلْمٌ لَا يَغْفِرُهُ اللَّهُ وَ ظُلْمٌ لَا يَدَعُهُ اللَّهُ}}؛ | ||
ظلم بر سه قسم است: قسمی که [[خدا]] میبخشد، قسمی که [[خدا]] نمیبخشد و قسمی که [[خدا]] دست برنمیدارد. | ظلم بر سه قسم است: قسمی که [[خدا]] میبخشد، قسمی که [[خدا]] نمیبخشد و قسمی که [[خدا]] دست برنمیدارد. | ||
#[[شرک]]، ظلمی است که بخشیده نمیشود [[امام باقر]]{{ع}} در ادامه سخن پیشین میفرماید: {{متن حدیث|فَأَمَّا الظُّلْمُ الَّذِي لَا يَغْفِرُهُ فَالشِّرْكُ}}؛ ظلمی که [[خدا]] آن را نمیبخشد [[شرک]] است. [[قرآن کریم]] در دو [[آیه]] جداگانه میفرماید: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ}}<ref>«بیگمان خداوند این را که بدو شرک ورزند نمیآمرزد؛ و (گناه) پایینتر از آن را برای هر کس که بخواهد میبخشاید و هر کس برای خداوند شریک بتراشد گناهی سترگ را بربافته است» سوره نساء، آیه ۴۸.</ref>. بنابراین اگر [[مشرک]] بدون [[توبه]] از [[دنیا]] برود، قابل [[بخشش]] نیست<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج14، ص105.</ref>. | |||
#ظلمی که رها نمیشود: ستمی که [[انسان]] در [[حق دیگران]] روا میدارد، برای [[مظلوم]] حقی ایجاد میکند که [[خداوند متعال]] به اقتضای [[حکمت]] و [[رحمت]]، بدون [[رضایت]] صاحب [[حق]] از آن نمیگذرد و [[توبه]] [[ظالم]] را نمیپذیرد. [[امام باقر]]{{ع}} در ادامه سخن سابق میفرماید: {{متن حدیث|وَ أَمَّا الظُّلْمُ الَّذِي لَا يَدَعُهُ فَالْمُدَايَنَةُ بَيْنَ الْعِبَادِ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۵، ص۳۳۰.</ref>؛ ظلمی که [[خداوند]] از آن دست برنمیدارد ظلمی است که در [[قضاوت]] بین [[مردم]] ثابت میشود. نکته جالب در این سخن [[شریف]] اینکه در این قسم از ظلم که به [[حقوق انسانها]] مربوط میشود سلباً و ایجاباً سخن از [[مغفرت]] و [[بخشش]] نیست؛ گویی [[خداوند متعال]] بخشیدن و نبخشیدن [[حقوق]] دیگران را خارج از [[شئون]] خود شمرده و در [[مقام]] [[حاکم]]، [[شأن]] خود را پیگیری آن میداند و لذا [[امام باقر]]{{ع}} به جای "نمیبخشد"، میفرماید [[خداوند]] اینگونه ظلم را رها نمیکند. | #ظلمی که رها نمیشود: ستمی که [[انسان]] در [[حق دیگران]] روا میدارد، برای [[مظلوم]] حقی ایجاد میکند که [[خداوند متعال]] به اقتضای [[حکمت]] و [[رحمت]]، بدون [[رضایت]] صاحب [[حق]] از آن نمیگذرد و [[توبه]] [[ظالم]] را نمیپذیرد. [[امام باقر]]{{ع}} در ادامه سخن سابق میفرماید: {{متن حدیث|وَ أَمَّا الظُّلْمُ الَّذِي لَا يَدَعُهُ فَالْمُدَايَنَةُ بَيْنَ الْعِبَادِ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۵، ص۳۳۰.</ref>؛ ظلمی که [[خداوند]] از آن دست برنمیدارد ظلمی است که در [[قضاوت]] بین [[مردم]] ثابت میشود. نکته جالب در این سخن [[شریف]] اینکه در این قسم از ظلم که به [[حقوق انسانها]] مربوط میشود سلباً و ایجاباً سخن از [[مغفرت]] و [[بخشش]] نیست؛ گویی [[خداوند متعال]] بخشیدن و نبخشیدن [[حقوق]] دیگران را خارج از [[شئون]] خود شمرده و در [[مقام]] [[حاکم]]، [[شأن]] خود را پیگیری آن میداند و لذا [[امام باقر]]{{ع}} به جای "نمیبخشد"، میفرماید [[خداوند]] اینگونه ظلم را رها نمیکند. | ||