شرح: تفاوت میان نسخه‌ها

{{خرد}}

*شرح در لغت به‌معنای بیان مطلبی با جزئیات، توصیف مطلب و نیز بسط و توضیح سخن مشکل و پیچیده است. این شیوه علمی از دیرباز در میان [[دانشمندان]] متداول بود. اما در [[عصر ظهور]] [[اسلام]]، پس از [[نزول قرآن]] و در پی نخستین تجربیات تفسیری، شرح‌نویسی پا به عرصه مباحث علمی گذاشت. [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] در محضر [[پیامبر]] می‌نشستند و از شرح [[آیات]] جویا می‌شدند و از [[تبیین]] [[پیامبر اکرم]] بهره می‌بردند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 491.</ref>.

*شرح نویسان در شرح مطلب، اهدافی چند را دنبال می کنند:

#توضیح عبارت متن که بیشتر در مورد متون مشکل و مغلق صورت می گیرد و به توضیح مشکلات لغات می پردازد.

#شارح در پی شرح و بسط هدف نویسنده متن بر می آید.

#شارح بر آثاری که نویسنده اصلی در آن ها بیشتر به ارائه نظر پرداخته است. از این رو فهم مطلب برای مخاطب نیاز به بیان مقدمات و بح علمی و توجیه نظریات دارد.

#ایجاد بستری برای بیان دیدگاه های شارح، بدون ایجاد اثری مستقل<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 491.</ref>.

#'''شرحی توضیحی:''' شارح به توضیح عبارات و شرح مشکلات لغوی متن می‌پردازد. برخی نیز با [[عنایت]] به اهداف شرح به [[تبیین]] مطلب می‌پردازند.

#'''نقد و بررسی:''' شارح در پی نقد اثر علمی است، از این‌رو خود باید از [[جایگاه]] ویژه علمی برخوردار باشد. شارح در این روش ابتدا مطالب متن اصلی را توضیح می‌دهد، سپس نظر دیگر را مورد مطلب بیان می‌کند و در نهایت به [[تبیین]] و توجیه نظریه خود در نقد مطلب اصلی می‌پردازد؛ مانند شرح اشارات [[خواجه نصیرالدین طوسی]]<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 491.</ref>.