حلیت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۱
خط ۵۲: خط ۵۲:
#حجم کمّی [[حلال‌ها]] در قرآن مراد باشد.  
#حجم کمّی [[حلال‌ها]] در قرآن مراد باشد.  
#مقصود تقسیم [[آیات قرآن]] از جهت نوع احکام و موضوعات آنها باشد.
#مقصود تقسیم [[آیات قرآن]] از جهت نوع احکام و موضوعات آنها باشد.
امور حلال و [[مباح]] در قرآن، گاه در حوزه عقاید و رفتارهای قلبی‌اند؛ مانند [[ایمان به خدا]] و [[روز]] [[جزا]]: {{متن قرآن|يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ}}<ref>«به خداوند و روز بازپسین ایمان دارند » سوره آل عمران، آیه ۱۱۴.</ref> و گاه در حوزه رفتارهای جوارحی‌اند؛ نظیر خوردن وآشامیدن: {{متن قرآنكُلُوا وَاشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ }}<ref>«از روزی خداوند بخورید و بنوشید » سوره بقره، آیه ۶۰.</ref>؛ همچنین متعلق حلال، گاهی اعیان و اشیای خارجی است؛ همچون [[حلیت]] غذاهای [[پاک]] و [[زنان]] [[عفیف]]: {{متن قرآن|الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«امروز چیزهای پاکیزه بر شما حلال است و غذای اهل کتاب برای شما حلال است و غذای شما برای آنان حلال است و (نیز ازدواج با) زنان پاکدامن از زنان مؤمن (مسلمان) و زنان پاکدامن از آنان که پیش از شما به آنان کتاب آسمانی داده‌اند، اگر کابینشان را پرداخته و پاکدامن باشید نه پلیدکار و گزینندگان دوست پنهان، (بر شما حلال است) و هر کس گرویدن (به اسلام) را نپذیرد کردارش تباه می‌شود و او در جهان واپسین از زیانکاران است» سوره مائده، آیه ۵.</ref> که مراد از حلیت غذاهای پاک در [[آیه]]، حلال بودن خوردن آنها و مقصود از حلیت زنان [[مسلمان]]، حلال بودن ازدواج با آنان است؛<ref>مصباح الفقاهه، ج ۲، ص ۱۱۳.</ref> زمانی نیز [[افعال]] خارجی است؛ مانند حلالیت صید دریا: {{متن قرآن|أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ }}<ref>«شکار دریا و خوراک آن بر شما حلال است» سوره مائده، آیه ۹۶.</ref> و هنگامی همه امور اعتباری و قراردادی است؛ نظیر [[حلال]] بودن بیع: {{متن قرآن|وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ}}<ref>«خداوند خرید و فروش را حلال کرده است » سوره بقره، آیه ۲۷۵.</ref>.<ref>مصباح الفقاهه، ج ۲، ص ۱۱۳.</ref> از سویی، [[حلیت]] اشیا و [[افعال]]، گاه اصلی و ذاتی است؛ مانند حلال بودن غذاهای [[پاک]] {{متن قرآن|الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«امروز چیزهای پاکیزه بر شما حلال است و غذای اهل کتاب برای شما حلال است و غذای شما برای آنان حلال است و (نیز ازدواج با) زنان پاکدامن از زنان مؤمن (مسلمان) و زنان پاکدامن از آنان که پیش از شما به آنان کتاب آسمانی داده‌اند، اگر کابینشان را پرداخته و پاکدامن باشید نه پلیدکار و گزینندگان دوست پنهان، (بر شما حلال است) و هر کس گرویدن (به اسلام) را نپذیرد کردارش تباه می‌شود و او در جهان واپسین از زیانکاران است» سوره مائده، آیه ۵.</ref> و گاه غیر ذاتی و براثر رخ نمودن برخی حالات ثانوی است؛ همچون حلال شدن برخی [[محرّمات]]؛ مانند مردار، [[خون]] و گوشت خوک در حالت [[اضطرار]]: {{متن قرآن|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست، که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref> از این دست‌اند.
امور حلال و [[مباح]] در قرآن، گاه در حوزه عقاید و رفتارهای قلبی‌اند؛ مانند [[ایمان به خدا]] و [[روز]] [[جزا]]: {{متن قرآن|يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ}}<ref>«به خداوند و روز بازپسین ایمان دارند » سوره آل عمران، آیه ۱۱۴.</ref> و گاه در حوزه رفتارهای جوارحی‌اند؛ نظیر خوردن وآشامیدن: {{متن قرآن|كُلُوا وَاشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ }}<ref>«از روزی خداوند بخورید و بنوشید » سوره بقره، آیه ۶۰.</ref>؛ همچنین متعلق حلال، گاهی اعیان و اشیای خارجی است؛ همچون [[حلیت]] غذاهای [[پاک]] و [[زنان]] [[عفیف]]: {{متن قرآن|الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«امروز چیزهای پاکیزه بر شما حلال است و غذای اهل کتاب برای شما حلال است و غذای شما برای آنان حلال است و (نیز ازدواج با) زنان پاکدامن از زنان مؤمن (مسلمان) و زنان پاکدامن از آنان که پیش از شما به آنان کتاب آسمانی داده‌اند، اگر کابینشان را پرداخته و پاکدامن باشید نه پلیدکار و گزینندگان دوست پنهان، (بر شما حلال است) و هر کس گرویدن (به اسلام) را نپذیرد کردارش تباه می‌شود و او در جهان واپسین از زیانکاران است» سوره مائده، آیه ۵.</ref> که مراد از حلیت غذاهای پاک در [[آیه]]، حلال بودن خوردن آنها و مقصود از حلیت زنان [[مسلمان]]، حلال بودن ازدواج با آنان است؛<ref>مصباح الفقاهه، ج ۲، ص ۱۱۳.</ref> زمانی نیز [[افعال]] خارجی است؛ مانند حلالیت صید دریا: {{متن قرآن|أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ }}<ref>«شکار دریا و خوراک آن بر شما حلال است» سوره مائده، آیه ۹۶.</ref> و هنگامی همه امور اعتباری و قراردادی است؛ نظیر [[حلال]] بودن بیع: {{متن قرآن|وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ}}<ref>«خداوند خرید و فروش را حلال کرده است » سوره بقره، آیه ۲۷۵.</ref>.<ref>مصباح الفقاهه، ج ۲، ص ۱۱۳.</ref> از سویی، [[حلیت]] اشیا و [[افعال]]، گاه اصلی و ذاتی است؛ مانند حلال بودن غذاهای [[پاک]] {{متن قرآن|الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«امروز چیزهای پاکیزه بر شما حلال است و غذای اهل کتاب برای شما حلال است و غذای شما برای آنان حلال است و (نیز ازدواج با) زنان پاکدامن از زنان مؤمن (مسلمان) و زنان پاکدامن از آنان که پیش از شما به آنان کتاب آسمانی داده‌اند، اگر کابینشان را پرداخته و پاکدامن باشید نه پلیدکار و گزینندگان دوست پنهان، (بر شما حلال است) و هر کس گرویدن (به اسلام) را نپذیرد کردارش تباه می‌شود و او در جهان واپسین از زیانکاران است» سوره مائده، آیه ۵.</ref> و گاه غیر ذاتی و براثر رخ نمودن برخی حالات ثانوی است؛ همچون حلال شدن برخی [[محرّمات]]؛ مانند مردار، [[خون]] و گوشت خوک در حالت [[اضطرار]]: {{متن قرآن|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست، که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref> از این دست‌اند.


[[باورها]] و [[اعمال]] حلال در [[اسلام]] فراوان‌اند که برخی از مهم‌ترین آنها در [[قرآن کریم]] یاد شده‌اند:
[[باورها]] و [[اعمال]] حلال در [[اسلام]] فراوان‌اند که برخی از مهم‌ترین آنها در [[قرآن کریم]] یاد شده‌اند:
۱۱۵٬۳۰۶

ویرایش