←کافران و منافقان در برابر پیروزی مؤمنان
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
==[[کافران]] و [[منافقان]] در برابر پیروزی [[مؤمنان]]== | ==[[کافران]] و [[منافقان]] در برابر پیروزی [[مؤمنان]]== | ||
[[قرآن کریم]] در آیاتی به [[امید]] کافران برای پیروزی بر [[صالحان]] اشاره میکند. {{متن قرآن|وَجَاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوا إِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ}}<ref>«و جادوگران نزد فرعون آمدند، گفتند: اگر ما خود چیره گردیم به راستی پاداشی خواهیم داشت؟» سوره اعراف، آیه ۱۱۳.</ref>، {{متن قرآن|فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ}}<ref>«هنگامی که جادوگران آمدند به فرعون گفتند: اگر ما پیروز شویم آیا پاداشی خواهیم داشت؟» سوره شعراء، آیه ۴۱.</ref> کافران برای دستیابی به این پیروزی به غیر [[خدا]] [[دل]] بسته {{متن قرآن|فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ}}<ref>«آنگاه آنان رسنها و چوبدستهای خود را فرو افکندند و گفتند: سوگند به شکوه فرعون بیگمان ماییم که پیروزیم» سوره شعراء، آیه ۴۴.</ref> و به رفتارهایی غیر منطقی [[متوسل]] میشوند. {{متن قرآن|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَسْمَعُوا لِهَذَا الْقُرْآنِ وَالْغَوْا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ}}<ref>«و کافران گفتند: به این قرآن گوش ندهید و در (هنگام خوانده شدن) آن، سخنان بیهوده سر دهید باشد که پیروز گردید» سوره فصلت، آیه ۲۶.</ref> کافران [[پیروزی]] خود بر [[صالحان]] را دلیلی بر پایبندی به [[مذهب]] خویش و عدم [[پیروی از پیامبران]] [[الهی]] میشمرند {{متن قرآن|لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ إِنْ كَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ}}<ref>«شاید اگر جادوگران پیروز شوند ما از آنان پیروی کنیم» سوره شعراء، آیه ۴۰.</ref>.<ref>تفسیر [[بیضاوی]]، ج ۴، ص ۲۳۷؛ منهج الصادقین، ج ۶، ص ۴۴۳؛ الصافی، ج ۴، ص ۳۴. </ref> | [[قرآن کریم]] در آیاتی به [[امید]] کافران برای پیروزی بر [[صالحان]] اشاره میکند. {{متن قرآن|وَجَاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوا إِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ}}<ref>«و جادوگران نزد فرعون آمدند، گفتند: اگر ما خود چیره گردیم به راستی پاداشی خواهیم داشت؟» سوره اعراف، آیه ۱۱۳.</ref>، {{متن قرآن|فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ}}<ref>«هنگامی که جادوگران آمدند به فرعون گفتند: اگر ما پیروز شویم آیا پاداشی خواهیم داشت؟» سوره شعراء، آیه ۴۱.</ref> کافران برای دستیابی به این پیروزی به غیر [[خدا]] [[دل]] بسته {{متن قرآن|فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ}}<ref>«آنگاه آنان رسنها و چوبدستهای خود را فرو افکندند و گفتند: سوگند به شکوه فرعون بیگمان ماییم که پیروزیم» سوره شعراء، آیه ۴۴.</ref> و به رفتارهایی غیر منطقی [[متوسل]] میشوند. {{متن قرآن|وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَسْمَعُوا لِهَذَا الْقُرْآنِ وَالْغَوْا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ}}<ref>«و کافران گفتند: به این قرآن گوش ندهید و در (هنگام خوانده شدن) آن، سخنان بیهوده سر دهید باشد که پیروز گردید» سوره فصلت، آیه ۲۶.</ref> کافران [[پیروزی]] خود بر [[صالحان]] را دلیلی بر پایبندی به [[مذهب]] خویش و عدم [[پیروی از پیامبران]] [[الهی]] میشمرند {{متن قرآن|لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ إِنْ كَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ}}<ref>«شاید اگر جادوگران پیروز شوند ما از آنان پیروی کنیم» سوره شعراء، آیه ۴۰.</ref>.<ref>تفسیر [[بیضاوی]]، ج ۴، ص ۲۳۷؛ منهج الصادقین، ج ۶، ص ۴۴۳؛ الصافی، ج ۴، ص ۳۴. </ref> | ||
[[شیطان]] نیز در این میان به [[کافران]] [[وعده]] [[یاری]] و [[غلبه]] بر [[مؤمنان]] میدهد؛ اگرچه با رسیدن [[نصرت]] و پیروزی الهی، کافران را تنها گذاشته و از عمل به وعده خود [[ناتوان]] میماند. | |||
[[شیطان]] نیز در این میان به [[کافران]] [[وعده]] [[یاری]] و [[غلبه]] بر [[مؤمنان]] میدهد؛ اگرچه با رسیدن [[نصرت]] و پیروزی الهی، کافران را تنها گذاشته و از عمل به وعده خود [[ناتوان]] میماند {{متن قرآن|وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَإِنِّي جَارٌ لَكُمْ فَلَمَّا تَرَاءَتِ الْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرَى مَا لَا تَرَوْنَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که شیطان کردارهای آنان را (در چشمشان) آراست و گفت: امروز هیچیک از مردم بر شما پیروز نخواهد شد و من پناهدهنده شمایم و چون دو دسته رویاروی شدند پشت کرد و گفت: من از شما بیزارم، من چیزی میبینم که شما نمیبینید، من از خداوند میهراسم و خداوند سخت کیفر است» سوره انفال، آیه ۴۸.</ref>.<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۲۵ ـ ۲۸؛ [[مجمع البیان]]، ج ۴، ص ۴۷۷. </ref> [[قرآن کریم]] با اشاره به [[پرسش]] همراه با [[تمسخر]] کافران از زمانِ فرا رسیدن پیروزی مؤمنان، {{متن قرآن|وَيَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْفَتْحُ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و میگویند: اگر راست میگویید این داوری چه زمان خواهد بود؟» سوره سجده، آیه ۲۸.</ref> آنان را به پیروزی نهایی صالحان توجه داده و غلبه کافران بر آنان را [[نفی]] کرده است {{متن قرآن|بَلْ مَتَّعْنَا هَؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ أَفَلَا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا أَفَهُمُ الْغَالِبُونَ}}<ref>«بلکه، اینان و پدرانشان را بهرهمند کردیم چندان که زندگانی دراز یافتند؛ آیا نمیبینند که ما به (سر) زمین (کفر) میآییم، از پیرامونهای آن میکاهیم، آیا باز آنان پیروز خواهند شد؟» سوره انبیاء، آیه ۴۴.</ref>.<ref>جامعالبیان، مج ۱۰، ج ۱۷، ص ۴۲؛ [[تفسیر ابن کثیر]]، ج ۳، ص ۱۸۹؛ [[الدرالمنثور]]، ج ۴، ص ۶۸. </ref> قرآن کریم به واکنش [[منافقان]] در برابر پیروزی [[مسلمانان]] نیز توجه کرده است. منافقان در ابتدا سعی میکنند با یاری [[دشمنان اسلام]] از پیروزی مسلمانان جلوگیری کنند {{متن قرآن|فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَى أَنْ تُصِيبَنَا دَائِرَةٌ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ فَيُصْبِحُوا عَلَى مَا أَسَرُّوا فِي أَنْفُسِهِمْ نَادِمِينَ}}<ref>«آنگاه بیماردلان را خواهی دید که برای آنان سر و دست میشکنند؛ میگویند بیم داریم که بلایی به ما رسد ؛ بسا خداوند پیروزی یا امری (دیگر، پیش) آورد تا آنان از آنچه در دل مینهفتند پشیمان گردند» سوره مائده، آیه ۵۲.</ref> آنان با وارونه نشان دادن امور به [[پیامبر]] سعی در جلوگیری از غلبه [[حق]] دارند {{متن قرآن|لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جَاءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ كَارِهُونَ}}<ref>«بیگمان آنان پیشتر هم فتنهجویی کردند و کارها را برای تو دگرگون ساختند تا آنکه حق فرا رسید و فرمان خداوند آشکار شد با آنکه آنان نمیپسندیدند» سوره توبه، آیه ۴۸.</ref> و در این [[راه]] از [[ایجاد اختلاف]] در صفوف مسلمانان نیز دریغ ندارند. {{متن قرآن|لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جَاءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ كَارِهُونَ}}<ref>«بیگمان آنان پیشتر هم فتنهجویی کردند و کارها را برای تو دگرگون ساختند تا آنکه حق فرا رسید و فرمان خداوند آشکار شد با آنکه آنان نمیپسندیدند» سوره توبه، آیه ۴۸.</ref> آنان [[وعده الهی]] به پیروزی مؤمنان را [[دروغ]] و [[فریب]] میانگارند {{متن قرآن|وَإِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا غُرُورًا}}<ref>«و هنگامی که دو رویان و بیماردلان گفتند: خداوند و پیامبرش به ما جز وعده فریبنده ندادهاند؛» سوره احزاب، آیه ۱۲.</ref>.<ref>تفسیر [[قرطبی]]، ج ۱۵، ص ۱۶۱ ـ ۱۶۳؛ [[تفسیر بیضاوی]]، ج ۴، ص ۳۶۶؛ [[المیزان]]، ج ۱۶، ص ۲۸۶. </ref> اما باز هم با برخوردی دوگانه خود را از سویی به مسلمانان و از سوی دیگر به کافران نزدیک میکنند تا در صورت پیروزی هریک از دو طرف بینصیب نمانند: {{متن قرآن|الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ قَالُوا أَلَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ وَإِنْ كَانَ لِلْكَافِرِينَ نَصِيبٌ قَالُوا أَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا}}<ref>«آنان که چشم بر شما دارند، اگر از سوی خداوند پیروزییی بهره شما گردد، میگویند: آیا با شما نبودیم؟ و اگر کافران را بهرهای باشد، میگویند آیا ما بر شما دست نیافتهایم و شما را از (گزند) مؤمنان باز نداشتهایم؟ آری، خداوند در روز رستخیز میان شما داوری خواهد کرد و هرگز خداوند برای کافران به زیان مؤمنان راهی نمیگشاید» سوره نساء، آیه ۱۴۱.</ref>.<ref> [[تفسیر]] [[قرطبی]]، ج ۵، ص ۴۱۹؛ [[المیزان]]، ج ۵، ص ۱۱۶. </ref> [[خداوند]] آنان را از [[پشیمانی]]، هنگام [[پیروزی]] [[مسلمانان]] [[بیم]] میدهد: {{متن قرآن|فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَى أَنْ تُصِيبَنَا دَائِرَةٌ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ فَيُصْبِحُوا عَلَى مَا أَسَرُّوا فِي أَنْفُسِهِمْ نَادِمِينَ}}<ref>«آنگاه بیماردلان را خواهی دید که برای آنان سر و دست میشکنند؛ میگویند بیم داریم که بلایی به ما رسد ؛ بسا خداوند پیروزی یا امری (دیگر، پیش) آورد تا آنان از آنچه در دل مینهفتند پشیمان گردند» سوره مائده، آیه ۵۲.</ref>.<ref> [[تفسیر ابن کثیر]]، ج ۲، ص ۷۱. </ref> پس از [[پیروزی اسلام]]، [[منافقان]] اگرچه از این مطلب ناراحت هستند: {{متن قرآن|لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جَاءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ كَارِهُونَ}}<ref>«بیگمان آنان پیشتر هم فتنهجویی کردند و کارها را برای تو دگرگون ساختند تا آنکه حق فرا رسید و فرمان خداوند آشکار شد با آنکه آنان نمیپسندیدند» سوره توبه، آیه ۴۸.</ref>.<ref>مجمع البیان، ج ۵، ص ۶۵؛ المیزان، ج ۹، ص ۲۹۰ ـ ۲۹۱. </ref> اما برای بهرهگیری از [[غنیمت]] و امکانات مادی پیروزی، خود را به مسلمانان نزدیک کرده،<ref>جامعالبیان، مج ۴، ج ۵، ص ۲۲۹؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۴۶۸. </ref> آرزوی [[همراهی]] با مسلمانان را دارند {{متن قرآن|وَلَئِنْ أَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًا}}<ref>«و اگر بخششی از خداوند به شما رسد- چنان که گویی شما را با او دوستی در میان نبوده است - میگوید: کاش من نیز با آنان (همراه) میبودم تا به رستگاری سترگی میرسیدم!» سوره نساء، آیه ۷۳.</ref>.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۵، ص ۲۲۹؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۵۳۷؛ [[تفسیر بیضاوی]]، ج ۲، ص ۲۱۷. </ref>.<ref>[[حمید بیگزاده جلالی|بیگزاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref> | |||
==عوامل پیروزی== | ==عوامل پیروزی== | ||