(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱:
خط ۱:
{{ویرایش غیرنهایی}}
#تغییر_مسیر [[حضرت سموئیل علیه السلام]]
{{نبوت}}
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[سموئیل در قرآن]] | [[سموئیل در تاریخ اسلامی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
==مقدمه==
[[سموئیل]] از واژگان [[عبری]] و مرکب از "سمو" (نام یا نام او) و "ئیل" ([[اللّه]]) است. معنای لغوی آن را "[[نام خدا]]" یا "نام او [[خدا]]" گفتهاند.<ref>قاموس الکتاب المقدس، ص۵۵۲، «صموئیل».</ref> براساس گزارش [[کتاب مقدس]]، [[مادر]] سموئیل به سبب آنکه او را از خدا خواسته بود، این نام را بر وی نهاد.<ref> کتاب مقدس، اول سموئیل ۲۰: ۱.</ref> واژه سموئیل در برخی منابع مربوط به کتاب مقدس به صورت صموئیل <ref> دائرة المعارف الکتابیه، ج۵، ص۴۴؛ قاموس الکتاب المقدس، ص۵۵۲.</ref> و شموئیل<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۵۳۶.</ref> نیز آمده است، همچنین برخی منابع [[عربی]] آن را شموئیل،<ref> التکمیل والاتمام، ص۷۵؛ مبهمات القرآن، ج۱، ص۲۵۰.</ref> [[اشموئیل]] <ref>قصص الانبیاء، ص۳۶۷.</ref> و اشماویل<ref>المعارف، ص۴۵.</ref> نیز ضبط کردهاند.
سموئیل از [[پیامبران بنیاسرائیل]]، معاصر با اوایل دوران [[زندگی]] [[حضرت داود]]{{ع}} و آخرین نفر از [[رهبران الهی]] موسوم به "داوران" در میان [[بنیاسرائیل]] بود.<ref> قاموس الکتاب المقدس، ص۵۵۲.</ref>[[تاریخ]] زندگی وی که بخشی از آن با [[تاریخ]] [[پادشاهی]] [[طالوت]] عجین شده، در سِفر "سموئیل اول" از کتاب مقدس گزارش شده است.<ref> نک: کتاب مقدس، اول سموئیل، ۱: ۳۱.</ref> گزارش منابع مختلف [[مسلمانان]] درباره نام،<ref>نک: مبهمات القرآن، ج۱، ص۲۵۰.</ref> [[نسب]] <ref>نک: مبهمات القرآن، ج۱، ص۲۵۰؛ مفحمات الاقران، ص۵۶.</ref> و زندگی سموئیل <ref> قصص الانبیاء، ص۳۷۳-۳۷۷.</ref>بیشترْ از کتاب مقدس اقتباس شده است.
نام سموئیل صریحاً در [[قرآن]] نیامده است؛ ولی بیشتر [[مفسران]]، [[پیامبر]] یاد شده در [[آیات]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلإِ مِن بَنِي إِسْرَائِيلَ مِن بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُواْ لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِن كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلاَّ تُقَاتِلُواْ قَالُواْ وَمَا لَنَا أَلاَّ نُقَاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِن دِيَارِنَا وَأَبْنَائِنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُواْ أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَن يَشَاء وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَن يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ }}<ref>«آیا به (سرگذشت) بزرگان بنی اسرائیل پس از موسی ننگریستهای که به پیامبری که داشتند گفتند: پادشاهی بر ما بگمار تا در راه خداوند کارزار کنیم. گفت: آیا گمان نمیکنید که اگر جنگ بر شما مقرّر شود، کارزار نکنید؟ گفتند: چرا در راه خداوند جنگ نکنیم در حالی که ما از سرزمینمان رانده و از فرزندانمان ماندهایم؛ اما چون بر آنان جنگ مقرر شد جز تنی چند رو گرداندند و خداوند به (احوال) ستمکاران داناست و پیامبرشان به آنان گفت: خداوند طالوت را به پادشاهی شما گمارده است، گفتند: چگونه او را بر ما پادشاهی تواند بود با آنکه ما از او به پادشاهی سزاوارتریم و در دارایی (هم) به او گشایشی ندادهاند. گفت: خداوند او را بر شما برگزیده و بر گستره دانش و (نیروی) تن او افزوده است و خداوند پادشاهی خود را به هر که خواهد میدهد و خداوند نعمتگستری داناست. و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازماندهای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهادهاند و فرشتگان آن را حمل میکنند، بیگمان در آن برای شما اگر مؤمن باشید نشانهای است» سوره بقره، آیه ۲۴۶-۲۴۸.</ref> را اشموئیل (سموئیل) دانستهاند؛ همچنین برخی اسماعیلِ یاد شده در برخی از آیات {{متن قرآن|وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را (نیز راهنمایی کردیم) و همه را بر جهانیان برتری دادیم» سوره انعام، آیه ۸۶.</ref>، {{متن قرآن|وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِسْمَاعِيلَ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَبِيًّا}}<ref>«و در این کتاب، اسماعیل را یاد کن که او درستپیمان و فرستادهای پیامبر بود» سوره مریم، آیه ۵۴.</ref>، {{متن قرآن|وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref> را بر وی [[تطبیق]] کردهاند <ref>اعلام القرآن، ص۱۰۱، ۱۲۹.</ref> که بر خلاف دیدگاه مشهور است<ref>نک:التبیان، ج۷، ص۱۳۳؛ جامع البیان، ج۱۶، ص۱۲۰؛ المیزان، ج۱۴، ص۶۳.</ref>.<ref>[[علی اسدی|اسدی، علی]]، [[سموئیل (مقاله)|مقاله «سموئیل»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>
==[[سموئیل]] در کتاب مقدس==
==[[سموئیل]] در [[قرآن]] و [[تفاسیر]]==
==[[گزینش]] طالوت از سوی [[سموییل]]==
در پی درخواست سران [[بنیاسرائیل]]، [[سموئیل]] به [[فرمان الهی]]، طالوت را به سِمَت [[فرمانروایی]] آنان برگزید. این [[انتخاب]] با [[اعتراض]] بنیاسرائیل روبهرو شد. آنان خود را شایستهتر و طالوت را به سبب [[فقر]]، فاقد صلاحیت لازم برای [[پادشاهی]] خویش دانستند. سموئیل با اشاره به "[[دانش فراگیر]]" و "تنومندی" و [[قدرت]] [[برتر]] [[جسمانی]] طالوت، گزینش او را از سوی [[خداوند]] و مبتنی بر [[علم]] و [[اراده الهی]] خواند:{{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: خداوند طالوت را به پادشاهی شما گمارده است، گفتند: چگونه او را بر ما پادشاهی تواند بود با آنکه ما از او به پادشاهی سزاوارتریم و در دارایی (هم) به او گشایشی ندادهاند. گفت: خداوند او را بر شما برگزیده و بر گستره دانش و (نیروی) تن او افزوده است و خداوند پادشاهی خود را به هر که خواهد میدهد و خداوند نعمتگستری داناست» سوره بقره، آیه ۲۴۷.</ref> مجموع [[آیه]] و روایتهای [[تفسیری]] نشان میدهند که [[بنیاسرائیل]] [[فرمانروایان]] خود را براساس دو معیار "[[ثروت]]" و "[[وراثت]]" برمیگزیدند و بر همین اساس، [[گزینش]] [[طالوت]] که دو معیار یادشده را نداشت برخلاف [[سنت]] رایج در میان بنیاسرائیل بود. برخی [[مفسّران]] گفتهاند: [[پیامبران بنیاسرائیل]] از میان [[نوادگان]] "[[لاوی]]" و فرمانروایان از بین [[نسل]] یهودا [[برگزیده]] میشدند؛ ولی طالوت افزون بر [[فقر]]، از نسل [[بنیامین]] بود؛<ref>جامع البیان، ج۲، ص۸۱۴-۸۱۵؛ مجمع البیان، ج۲، ص۱۴۲.</ref> اما شرایط [[جنگی]]، تنومندی و [[نیرومندی]] [[فرمانده سپاه]] [[دشمن]]، نقش [[برتر]] [[قدرت]] بدنی به عنوان مهمترین مؤلفه قدرت نظامی آن [[روز]] و [[لزوم]] ساماندهی بنیاسرائیل و [[حکومت]] و [[جامعه]] از هم پاشیده آنان نشان میدهد که گزینش طالوت از سوی [[سموئیل]] [[بهترین]] گزینش بود. {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَإِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلُوا قَالُوا وَمَا لَنَا أَلَّا نُقَاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَأَبْنَائِنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ}}<ref>«آیا به (سرگذشت) بزرگان بنی اسرائیل پس از موسی ننگریستهای که به پیامبری که داشتند گفتند: پادشاهی بر ما بگمار تا در راه خداوند کارزار کنیم. گفت: آیا گمان نمیکنید که اگر جنگ بر شما مقرّر شود، کارزار نکنید؟ گفتند: چرا در راه خداوند جنگ نکنیم در حالی که ما از سرزمینمان رانده و از فرزندانمان ماندهایم؛ اما چون بر آنان جنگ مقرر شد جز تنی چند رو گرداندند و خداوند به (احوال) ستمکاران داناست» سوره بقره، آیه ۲۴۶.</ref>، {{متن قرآن|فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُواْ مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ قَالُواْ لاَ طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلاقُوا اللَّهِ كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ وَلَمَّا بَرَزُواْ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُواْ رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاء وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ }}<ref>«و چون طالوت با سپاه (از شهر) بیرون رفت گفت: خداوند شما را به (آب) جویباری میآزماید، هر که از آن بنوشد از من نیست و هر که نخورد با من است مگر آنکه تنها کفی از آن برگیرد. باری، همه جز اندکی از آن نوشیدند و چون طالوت و مؤمنان همراه وی از آن گذشتند (همراهان سست ایمان طالوت که از آب نوشیده بودند) گفتند: امروز ما را تاب جالوت و سپاه وی نیست اما آنان که میدانستند خداوند را دیدار خواهند کرد گفتند: بسا گروهی اندک بر گروهی بسیار به اذن خداوند، پیروز شده است و خداوند با شکیبایان است. و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن و گامهای ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان. پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت و خداوند به وی پادشاهی و فرزانگی ارزانی داشت و آنچه خود میخواست بدو آموخت، و اگر خداوند برخی مردم را با برخی دیگر باز نمیداشت، زمین تباه میگردید امّا خداوند بر جهانیان بخششی (بزرگ) دارد» سوره بقره، آیه ۲۴۹-۲۵۱.</ref>([[جالوت]]) سران بنیاسرائیل به رغم تصریح سموئیل بر [[گزینش الهی]] طالوت، به [[فرمانروایی]] او [[اعتراض]] کردند. آنان [[معتقد]] بودند که [[خداوند]] مقرر کرده است که فرمانروایان از میان نسل یهودا باشند و دیگر نمیتوان آن را دگرگون کرد. به همین سبب درباره سخنان سموئیل دچار تردید شده و از او خواستند تا نشانهای برای [[درستی]] [[سخن]] خویش بیاورد. سموئیل آمدن [[تابوت عهد]] و دستیابی دوباره بنیاسرائیل به آن را [[آیت]] و نشانه درستی سخن خویش معرفی کرد: {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازماندهای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهادهاند و فرشتگان آن را حمل میکنند، بیگمان در آن برای شما اگر مؤمن باشید نشانهای است» سوره بقره، آیه ۲۴۸.</ref>.<ref>المیزان، ج۲، ص۲۹۶-۲۹۸.</ref>.<ref>[[علی اسدی|اسدی، علی]]، [[سموئیل (مقاله)|مقاله «سموئیل»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>
