سازگاری: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۶ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۱
جز
جایگزینی متن - 'زندگی خانوادگی' به 'زندگی خانوادگی'
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{سیره معصوم}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font...» ایجاد کرد)
 
جز (جایگزینی متن - 'زندگی خانوادگی' به 'زندگی خانوادگی')
خط ۹: خط ۹:


==مقدمه==
==مقدمه==
[[مدارا]] و [[سازگاری]] در [[زندگی]] [[خانوادگی]] به مفهوم نرمش‌پذیری، عدم سرسختی، و [[انعطاف‌پذیری]] از [[قواعد]] مهم و اساسی است که بدون آن زندگی پیوسته در کشاکش و اصطکاک طی خواهد شد. زندگی خانوادگی ملازم مجموعه‌ای سازگاری‌هاست و دو فرد که با دو [[فرهنگ]] و دوگونه عادات و [[سلوک]] در کنار هم قرار می‌گیرند لازم است با مدارا و سازگاری مناسب تغییرات پیش‌آمده را پذیرا شوند و در برابر [[خواسته‌ها]] و انتظارات معقول و [[حقوق]] یکدیگر سرسختی نشان ندهند و هنگام بروز [[مشکلات]] با انعطاف‌های خردمندانه زندگی را پرآرامش و بانشاط سازند و اجازه ندهند که خشک‌سری و بی‌انعطافی زندگی خانوادگی را از [[سلامتی]] و [[همدلی]] و [[همراهی]] بیرون برد.
[[مدارا]] و [[سازگاری]] در [[زندگی خانوادگی]] به مفهوم نرمش‌پذیری، عدم سرسختی، و [[انعطاف‌پذیری]] از [[قواعد]] مهم و اساسی است که بدون آن زندگی پیوسته در کشاکش و اصطکاک طی خواهد شد. زندگی خانوادگی ملازم مجموعه‌ای سازگاری‌هاست و دو فرد که با دو [[فرهنگ]] و دوگونه عادات و [[سلوک]] در کنار هم قرار می‌گیرند لازم است با مدارا و سازگاری مناسب تغییرات پیش‌آمده را پذیرا شوند و در برابر [[خواسته‌ها]] و انتظارات معقول و [[حقوق]] یکدیگر سرسختی نشان ندهند و هنگام بروز [[مشکلات]] با انعطاف‌های خردمندانه زندگی را پرآرامش و بانشاط سازند و اجازه ندهند که خشک‌سری و بی‌انعطافی زندگی خانوادگی را از [[سلامتی]] و [[همدلی]] و [[همراهی]] بیرون برد.


[[قرآن کریم]] سازگاری را تا آنجا ضروری معرفی کرده که حتی اگر به سبب برخی امور میان [[زن]] و شوهر ناخواهی و بی‌میلی پیش آید، با مدارا و سازگاری مناسب آن را از سر بگذرانند و با بروز این امور [[نظام]] [[خانواده]] را آسیب نزنند و سرسختانه [[رفتار]] نکنند.
[[قرآن کریم]] سازگاری را تا آنجا ضروری معرفی کرده که حتی اگر به سبب برخی امور میان [[زن]] و شوهر ناخواهی و بی‌میلی پیش آید، با مدارا و سازگاری مناسب آن را از سر بگذرانند و با بروز این امور [[نظام]] [[خانواده]] را آسیب نزنند و سرسختانه [[رفتار]] نکنند.
خط ۱۶: خط ۱۶:
این [[آیه]] گذشته از آن‌که بیانگر واقعیتی در زندگی خانوادگی است و اینکه زندگی مشترک می‌تواند دستخوش مشکلاتی شود و لازم است آن مشکلات با مدارا و سازگاری حل گردد، نویدی اساسی داده است که در پی این مدارا و سازگاری، [[نعمت‌ها]] و برکت‌هایی برای چنین کسان از جانب خداست.
این [[آیه]] گذشته از آن‌که بیانگر واقعیتی در زندگی خانوادگی است و اینکه زندگی مشترک می‌تواند دستخوش مشکلاتی شود و لازم است آن مشکلات با مدارا و سازگاری حل گردد، نویدی اساسی داده است که در پی این مدارا و سازگاری، [[نعمت‌ها]] و برکت‌هایی برای چنین کسان از جانب خداست.
[[قرآن]] می‌آموزد که اگر مردان از [[همسران]] خود [[رضایت]] کامل نداشته باشند و به سبب اموری، ناخوشایندی و ناخواهی در آنان پیش‌آمد، به سوی جدایی میل نکنند و [[بدرفتاری]] ننمایند، بلکه مدارا و سازگاری پیش گیرند تا [[روابط]] [[اصلاح]] شود و [[برکات]] [[خدا]] شاملشان گردد؛ به ویژه آنکه بسیاری از مشکلات و [[اختلافات]]، معلول بد فهمیدن‌ها و سوءظن‌های بی‌دلیل، و [[حب]] و بغض‌های بی‌جهت است و قضاوت‌هایی که در این شرایط صورت می‌گیرد، غالباً [[نادرست]] می‌باشد، به‌گونه‌ای که [[خوبی‌ها]] در نظرشان [[بدی]] و [[بدی‌ها]] در دیده‌شان خوبی جلوه می‌کند، و آنچه [[نجات‌بخش]] و راهگشاست [[مدارا]] و [[سازگاری]] است که در پرتو آن با گذشت [[زمان]] حقایق آشکار می‌شود و [[روابط]] به سوی [[سلامت]] مجرا می‌یابد<ref>تفسیر نمونه، ج۳، ص۳۲۰-۳۲۱.</ref>.
[[قرآن]] می‌آموزد که اگر مردان از [[همسران]] خود [[رضایت]] کامل نداشته باشند و به سبب اموری، ناخوشایندی و ناخواهی در آنان پیش‌آمد، به سوی جدایی میل نکنند و [[بدرفتاری]] ننمایند، بلکه مدارا و سازگاری پیش گیرند تا [[روابط]] [[اصلاح]] شود و [[برکات]] [[خدا]] شاملشان گردد؛ به ویژه آنکه بسیاری از مشکلات و [[اختلافات]]، معلول بد فهمیدن‌ها و سوءظن‌های بی‌دلیل، و [[حب]] و بغض‌های بی‌جهت است و قضاوت‌هایی که در این شرایط صورت می‌گیرد، غالباً [[نادرست]] می‌باشد، به‌گونه‌ای که [[خوبی‌ها]] در نظرشان [[بدی]] و [[بدی‌ها]] در دیده‌شان خوبی جلوه می‌کند، و آنچه [[نجات‌بخش]] و راهگشاست [[مدارا]] و [[سازگاری]] است که در پرتو آن با گذشت [[زمان]] حقایق آشکار می‌شود و [[روابط]] به سوی [[سلامت]] مجرا می‌یابد<ref>تفسیر نمونه، ج۳، ص۳۲۰-۳۲۱.</ref>.
این [[انتظار]] که [[زندگی]] [[خانوادگی]]، خالی از اختلاف‌نظر و سلیقه، و به دور از مشکل و [[گرفتاری]] باشد، انتظاری خلاف واقع است، و آن‌چه مهم است [[رویارویی]] صحیح با [[اختلافات]] و [[مشکلات]] است، و از [[قواعد]] مهم برای این رویارویی و دامن نزدن به اختلافات و مشکلات و کاستن آنها و زدودنشان، مدارا و سازگاری است که این‌گونه [[رفتار]] کردن زمینه‌ساز [[خوشبختی]] خانوادگی است، چنان‌که در [[حدیث نبوی]] آمده است: {{متن حدیث|أَرْبَعَةٌ مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ الْخُلَطَاءُ الصَّالِحُونَ‏ وَ الْوَلَدُ الْبَارُّ وَ الْمَرْأَةُ الْمُؤَاتِيَةُ وَ أَنْ تَكُونَ مَعِيشَتُهُ فِي بَلَدِهِ}}<ref>«چهار چیز از خوشبختی انسان است: همنشینان شایسته، فرزند نیکوکار، زن سازگار، و اینکه محل کسب او در شهر خودش باشد». نوادر الراوندی، ص۱۱۰؛ میزان الحکمة، ج۵، ص۳۰۱.</ref>.
این [[انتظار]] که [[زندگی خانوادگی]]، خالی از اختلاف‌نظر و سلیقه، و به دور از مشکل و [[گرفتاری]] باشد، انتظاری خلاف واقع است، و آن‌چه مهم است [[رویارویی]] صحیح با [[اختلافات]] و [[مشکلات]] است، و از [[قواعد]] مهم برای این رویارویی و دامن نزدن به اختلافات و مشکلات و کاستن آنها و زدودنشان، مدارا و سازگاری است که این‌گونه [[رفتار]] کردن زمینه‌ساز [[خوشبختی]] خانوادگی است، چنان‌که در [[حدیث نبوی]] آمده است: {{متن حدیث|أَرْبَعَةٌ مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ الْخُلَطَاءُ الصَّالِحُونَ‏ وَ الْوَلَدُ الْبَارُّ وَ الْمَرْأَةُ الْمُؤَاتِيَةُ وَ أَنْ تَكُونَ مَعِيشَتُهُ فِي بَلَدِهِ}}<ref>«چهار چیز از خوشبختی انسان است: همنشینان شایسته، فرزند نیکوکار، زن سازگار، و اینکه محل کسب او در شهر خودش باشد». نوادر الراوندی، ص۱۱۰؛ میزان الحکمة، ج۵، ص۳۰۱.</ref>.


همین معنا در [[حدیث]] [[امام صادق]]{{ع}} چنین آمده است: {{متن حدیث|ثَلَاثَةٌ هِيَ مِنَ السَّعَادَةِ الزَّوْجَةُ الْمُؤَاتِيَةُ وَ الْوَلَدُ الْبَارُّ وَ الرِّزْقُ‏ يُرْزَقُ‏ مَعِيشَةً يَغْدُو عَلَى صَلَاحِهَا وَ يَرُوحُ عَلَى عِيَالِهِ}}<ref>«سه چیز از خوشبختی است: همسر سازگار، فرزند نیکوکار، و کار و کسبی که روز در پی ساماندهی آن رود و شب نزد خانواده‌اش برگردد». امالی الطوسی، ص۳۰۳ [{{متن حدیث|وَ الرَّجُلُ‏ يُرْزَقُ‏}} و {{متن حدیث|يَرُوحُ‏ إِلَى‏ عِيَالِهِ‏}} آمده است]؛ بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۵، ج۱۰۴، ص۱۰۳؛ میزان الحکمة، ج۵، ص۳۰۲. و قریب به همین: الکافی، ج۵، ص۲۵۸؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۲۳۶؛ وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۸۰.</ref>.
همین معنا در [[حدیث]] [[امام صادق]]{{ع}} چنین آمده است: {{متن حدیث|ثَلَاثَةٌ هِيَ مِنَ السَّعَادَةِ الزَّوْجَةُ الْمُؤَاتِيَةُ وَ الْوَلَدُ الْبَارُّ وَ الرِّزْقُ‏ يُرْزَقُ‏ مَعِيشَةً يَغْدُو عَلَى صَلَاحِهَا وَ يَرُوحُ عَلَى عِيَالِهِ}}<ref>«سه چیز از خوشبختی است: همسر سازگار، فرزند نیکوکار، و کار و کسبی که روز در پی ساماندهی آن رود و شب نزد خانواده‌اش برگردد». امالی الطوسی، ص۳۰۳ [{{متن حدیث|وَ الرَّجُلُ‏ يُرْزَقُ‏}} و {{متن حدیث|يَرُوحُ‏ إِلَى‏ عِيَالِهِ‏}} آمده است]؛ بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۵، ج۱۰۴، ص۱۰۳؛ میزان الحکمة، ج۵، ص۳۰۲. و قریب به همین: الکافی، ج۵، ص۲۵۸؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۲۳۶؛ وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۸۰.</ref>.


هرچه مدارا و سازگاری خردمندانه [[زن]] و مرد پررنگ‌تر باشد، خیر و [[برکت]] زندگی خانوادگی بیش‌تر خواهد بود، که مدارا و سازگاری خود از سنخ خیر و برکت است و مایه آن؛ و ازاین‌روست که [[بهترین]] [[همسران]] آنانند که [[اهل]] مدارا و سازگاری‌اند و شیرینی و [[لطافت]] [[زندگی]] [[خانوادگی]] را با اندک [[ملایمت]] و [[اختلاف]] به تلخی و درگیری نمی‌کشانند، و با بروز [[مشکلات]]، آن را با [[مدارا]] به سمت [[اصلاح]] پیش می‌برند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در توصیفی درباره [[زنان]] فرمود: {{متن حدیث|خَيْرُ نِسَائِكُمُ الْوَدُودُ الْوَلُودُ الْمَوَاتِيَةُ الْمُوَاسِيَةُ إِذَا اتَّقَيْنَ اللَّهَ؛ وَشَرُّ نِسَائِكُمُ الْمُتَبَرِّجَاتُ الْمُتَخَيِلَّاتُ}}<ref>«بهترین زنانتان، زن همسردوست زاینده و سازگار و همراه است، که پروای الهی داشته باشد؛ و بدترین زنانتان، زن خودنمای متکبر است». السنن الکبری، ج۷، ص۸۲؛ الجامع الصغیر، ج۱، ص۶۳۰؛ کنز العمال، ج۱۶، ص۲۹۷.</ref>.
هرچه مدارا و سازگاری خردمندانه [[زن]] و مرد پررنگ‌تر باشد، خیر و [[برکت]] زندگی خانوادگی بیش‌تر خواهد بود، که مدارا و سازگاری خود از سنخ خیر و برکت است و مایه آن؛ و ازاین‌روست که [[بهترین]] [[همسران]] آنانند که [[اهل]] مدارا و سازگاری‌اند و شیرینی و [[لطافت]] [[زندگی خانوادگی]] را با اندک [[ملایمت]] و [[اختلاف]] به تلخی و درگیری نمی‌کشانند، و با بروز [[مشکلات]]، آن را با [[مدارا]] به سمت [[اصلاح]] پیش می‌برند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در توصیفی درباره [[زنان]] فرمود: {{متن حدیث|خَيْرُ نِسَائِكُمُ الْوَدُودُ الْوَلُودُ الْمَوَاتِيَةُ الْمُوَاسِيَةُ إِذَا اتَّقَيْنَ اللَّهَ؛ وَشَرُّ نِسَائِكُمُ الْمُتَبَرِّجَاتُ الْمُتَخَيِلَّاتُ}}<ref>«بهترین زنانتان، زن همسردوست زاینده و سازگار و همراه است، که پروای الهی داشته باشد؛ و بدترین زنانتان، زن خودنمای متکبر است». السنن الکبری، ج۷، ص۸۲؛ الجامع الصغیر، ج۱، ص۶۳۰؛ کنز العمال، ج۱۶، ص۲۹۷.</ref>.


مدارا و [[سازگاری]] در زندگی خانوادگی منشأ [[گشایش]] و [[آسایش]] است، چنان‌که در بیان [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|الزَّوْجَةُ الْمُوَافِقَةُ إِحْدَى‏ الرَّاحَتَيْنِ‏}}<ref>«همسر سازگار یکی از دو آسایش است». مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۷۲؛ جامع أحادیث الشیعة، ج۲۰، ص۵۶.</ref>.
مدارا و [[سازگاری]] در زندگی خانوادگی منشأ [[گشایش]] و [[آسایش]] است، چنان‌که در بیان [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|الزَّوْجَةُ الْمُوَافِقَةُ إِحْدَى‏ الرَّاحَتَيْنِ‏}}<ref>«همسر سازگار یکی از دو آسایش است». مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۷۲؛ جامع أحادیث الشیعة، ج۲۰، ص۵۶.</ref>.
خط ۴۳: خط ۴۳:
و نیز فرمود: {{متن حدیث|أَلَا وَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ لَمْ‏ تَرْفُقْ‏ بِزَوْجِهَا وَ حَمَلَتْهُ عَلَى مَا لَا يَقْدِرُ عَلَيْهِ وَ مَا لَا يُطِيقُ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهَا حَسَنَةً وَ تَلْقَى اللَّهَ وَ هُوَ عَلَيْهَا غَضْبَانُ}}<ref>«بدانید هر زنی که با شوهرش مدارا نداشته باشد و آنچه را در توان او نیست و قادر به انجام دادن آن نیست بر وی تحمیل کند، خداوند از آن زن کار نیکی نپذیرد، و او خداوند را در حالی دیدار کند که خداوند بر او خشمگین باشد». امالی الصدوق، ص۳۵۰؛ کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۱۶؛ مکارم الاخلاق، ص۲۱۴؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۱۵۴؛ بحارالانوار، ج۷۶، ص۳۳۵، ج۱۰۳، ص۲۴۴؛ جامع أحادیث الشیعة، ج۲۰، ص۳۲۱.</ref>.
و نیز فرمود: {{متن حدیث|أَلَا وَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ لَمْ‏ تَرْفُقْ‏ بِزَوْجِهَا وَ حَمَلَتْهُ عَلَى مَا لَا يَقْدِرُ عَلَيْهِ وَ مَا لَا يُطِيقُ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهَا حَسَنَةً وَ تَلْقَى اللَّهَ وَ هُوَ عَلَيْهَا غَضْبَانُ}}<ref>«بدانید هر زنی که با شوهرش مدارا نداشته باشد و آنچه را در توان او نیست و قادر به انجام دادن آن نیست بر وی تحمیل کند، خداوند از آن زن کار نیکی نپذیرد، و او خداوند را در حالی دیدار کند که خداوند بر او خشمگین باشد». امالی الصدوق، ص۳۵۰؛ کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۱۶؛ مکارم الاخلاق، ص۲۱۴؛ وسائل الشیعة، ج۱۴، ص۱۵۴؛ بحارالانوار، ج۷۶، ص۳۳۵، ج۱۰۳، ص۲۴۴؛ جامع أحادیث الشیعة، ج۲۰، ص۳۲۱.</ref>.


[[زندگی]] [[خانوادگی]] جز با [[مدارا]] و [[سازگاری]] متقابل [[زن]] و مرد به [[درستی]] تداوم نمی‌یابد و لازم است دو [[همسر]] از اموری که این مدارا و سازگاری را آسیب می‌زند، می‌کاهد و زایل می‌سازد به شدت بپرهیزند و اسباب بقادهنده و افزاینده آن را به [[غفلت]] نسپارند و در روند زندگی به خوبی به کار گیرند.<ref>[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۴ ص ۲۹۳-۲۹۹.</ref>
[[زندگی خانوادگی]] جز با [[مدارا]] و [[سازگاری]] متقابل [[زن]] و مرد به [[درستی]] تداوم نمی‌یابد و لازم است دو [[همسر]] از اموری که این مدارا و سازگاری را آسیب می‌زند، می‌کاهد و زایل می‌سازد به شدت بپرهیزند و اسباب بقادهنده و افزاینده آن را به [[غفلت]] نسپارند و در روند زندگی به خوبی به کار گیرند.<ref>[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۴ ص ۲۹۳-۲۹۹.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش