بدون خلاصۀ ویرایش
(←پانویس) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{امامت}} | {{امامت}} | ||
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | |||
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[دهه محرم در حدیث]] - [[دهه محرم در کلام اسلامی]] - [[دهه محرم در معارف و سیره حسینی]]</div> | |||
<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[دهه عاشورا (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | |||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
ده روز اول ماه [[محرّم]] را دهۀ [[عاشورا]] یا دهۀ [[محرّم]] میگویند و در این ایّام [[مردم]] [[اقدام]] به برپایی [[عزاداری]] و مجالس [[وعظ]] و مرثیه میکنند و هیئتهای [[عزاداری]] و [[مساجد]] و تکایا و حسینیهها رونق و شور بیشتری پیدا میکند و [[آمادگی]] برای [[بزرگداشت]] [[عاشورای حسینی]] پدید میآید<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۱۹۲.</ref>. | ده روز اول ماه [[محرّم]] را دهۀ [[عاشورا]] یا دهۀ [[محرّم]] میگویند و در این ایّام [[مردم]] [[اقدام]] به برپایی [[عزاداری]] و مجالس [[وعظ]] و مرثیه میکنند و هیئتهای [[عزاداری]] و [[مساجد]] و تکایا و حسینیهها رونق و شور بیشتری پیدا میکند و [[آمادگی]] برای [[بزرگداشت]] [[عاشورای حسینی]] پدید میآید<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۱۹۲.</ref>. | ||
==دهه محرم== | |||
۱۰ [[روز]] نخست [[ماه محرم]] را اصطلاحاً «[[دهه محرم]]» یا «[[دهه عاشورا]]» میگویند که به [[سوگواری]] [[شهادت امام حسین]]{{ع}} و یارانش اختصاص دارد. [[قدمت]] سوگواری به مدت یک دهه در آغاز [[محرم]] را از دوره [[آلبویه]] دانسته و [[ابتکار]] آن را به معزالدوله (۳۰۲ - ۳۵۶ق) نسبت دادهاند. این ۱۰ روز مهمترین [[مقطع]] فعالیت دستهجات [[عزاداری]] و هیئتهای مذهبی و محوریترین روزهای برگزاری مجالس سوگواری [[شیعی]] در طول سالاند. سوگواریها در روزهای پایانی این دهه به اوج خود میرسند. روز نهم این دهه، «[[تاسوعا]]»، روز دهم «[[عاشورا]]» و [[شام]] روز دهم «شام [[غریبان]]» نام دارد. مرسوم است که هر یک از روزهای این دهه به [[بزرگداشت]] یکی از وقایع یا [[ذکر مصیبت]] یکی از [[شهدای کربلا]] اختصاص مییابد و [[روضهخوانیها]] و مداحیها با محوریت آن واقعه یا شخص است. این ترتیب، همه جا و همیشه یکسان نیست و در مناطق گوناگون متفاوت است؛ اما ترتیب متعارف آن در [[ایران]] این گونه است: | |||
#شب / روز اول: [[مسلم بن عقیل]] | |||
#شب / روز دوم: ورود [[کاروان امام حسین]]{{ع}} به [[کربلا]] (ورودیه) | |||
#شب/ روز سوم: [[رقیه]] | |||
#شب/ روز چهارم: [[فرزندان]] [[حضرت زینب]]{{س}} یا [[حر بن یزید ریاحی]] یا فرزندان مسلم بن عقیل یا [[اصحاب]] مشهور [[امام حسین]]{{ع}} ([[حبیب بن مظاهر]]، [[زهیر]] و...) | |||
#شب / روز پنجم: [[عبدالله بن حسن]] یا [[اصحاب امام حسین]]{{ع}} | |||
#شب / روز ششم: قاسم | |||
#شب / روز هفتم: [[علی اصغر]] در برخی مناطق: [[حضرت ابوالفضل]]{{ع}} | |||
#شب / روز هشتم: [[علی اکبر]] | |||
#شب / روز نهم (تاسوعا): حضرت ابوالفضل{{ع}} | |||
# روز دهم (عاشورا): روز: امام حسین{{ع}}؛ شب (شام غریبان): حضرت زینب{{س}}. | |||
گاهی به این دهه، یک تا سه روز افزوده شده و سوگواریها تا یازدهم یا سیزدهم محرم به طول میانجامد. ترتیب متعارف ذکر مصیبت در این روزها اینگونه است: | |||
#شب / روز یازدهم: حرکت کاروان از کربلا یا حضرت زینب{{س}} | |||
#شب / روز دوازدهم: ورود کاروان به [[کوفه]] یا [[امام سجاد]]{{ع}} | |||
#شب / روز سیزدهم: [[حضرت زهرا]]{{س}} یا کاروان [[اسرا]] و وقایع [[کوفه]] و مسیر [[شام]]<ref>[[علی حجتی|حجتی، علی]]، [[فرهنگ سوگ شیعی (کتاب)|مقاله «دهه محرم»، فرهنگ سوگ شیعی]]، ص ۲۲۹.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']] | |||
# [[پرونده:1100827.jpg|22px]] [[علی حجتی|حجتی، علی]]، [[فرهنگ سوگ شیعی (کتاب)|'''مقاله «دهه محرم»، فرهنگ سوگ شیعی''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
{{عزاداری محرم}} | {{عزاداری محرم}} | ||
[[رده:دهه محرم]] | [[رده:دهه محرم]] | ||
[[رده:مدخل]] | [[رده:مدخل]] | ||