←پیشینه
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←پیشینه) |
||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
[[طبرسی]] به تبع [[سید مرتضی]] ترتیب سورهها را از [[پیامبر]] میداند. <ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۴۲ - ۴۴. </ref> [[قرطبی]] نیز دیدگاههای مختلف را به تفصیل گزارش کرده است؛<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱، ص۴۹ - ۶۵. </ref> همچنین [[نیشابوری]]. ابوبکر را نخستین جامع قرآن و کار [[عثمان]] را جمع [[مردم]] بر یک [[مصحف]] و قرائت دانسته است؛ اما با وجود این، مدعی است ترتیب سورهها توقیفی و به امر پیامبر{{صل}} بوده است. <ref>غرائب القرآن، ج ۱، ص۲۷ - ۲۸. </ref> [[آلوسی]] <ref>روح المعانی، ج ۱، ص۴۰ - ۴۸. </ref>، [[ابن عاشور]] <ref>التحریر و التنویر، ص۸۵ - ۹۲. </ref>، [[محمد عزت دروزه]]،<ref>التفسیر الحدیث، ج ۱، ص۶۷ - ۱۳۶</ref> [[آیة اللّه]] [[سید ابوالقاسم خویی]] و برخی دیگر از [[مفسران]] نیز در مقدمه تفسیرشان به تفصیل به مباحث جمع قرآن پرداختهاند. <ref>آلاء الرحمن، ج ۱، ص۱۷ - ۱۹؛ البیان، ج ۱، ص۲۴۰ - ۲۵۹؛ بیان المعانی، ج ۱، ص۲۸ - ۳۰. </ref> | [[طبرسی]] به تبع [[سید مرتضی]] ترتیب سورهها را از [[پیامبر]] میداند. <ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۴۲ - ۴۴. </ref> [[قرطبی]] نیز دیدگاههای مختلف را به تفصیل گزارش کرده است؛<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱، ص۴۹ - ۶۵. </ref> همچنین [[نیشابوری]]. ابوبکر را نخستین جامع قرآن و کار [[عثمان]] را جمع [[مردم]] بر یک [[مصحف]] و قرائت دانسته است؛ اما با وجود این، مدعی است ترتیب سورهها توقیفی و به امر پیامبر{{صل}} بوده است. <ref>غرائب القرآن، ج ۱، ص۲۷ - ۲۸. </ref> [[آلوسی]] <ref>روح المعانی، ج ۱، ص۴۰ - ۴۸. </ref>، [[ابن عاشور]] <ref>التحریر و التنویر، ص۸۵ - ۹۲. </ref>، [[محمد عزت دروزه]]،<ref>التفسیر الحدیث، ج ۱، ص۶۷ - ۱۳۶</ref> [[آیة اللّه]] [[سید ابوالقاسم خویی]] و برخی دیگر از [[مفسران]] نیز در مقدمه تفسیرشان به تفصیل به مباحث جمع قرآن پرداختهاند. <ref>آلاء الرحمن، ج ۱، ص۱۷ - ۱۹؛ البیان، ج ۱، ص۲۴۰ - ۲۵۹؛ بیان المعانی، ج ۱، ص۲۸ - ۳۰. </ref> | ||
به گفته [[محمود ابوریّه]] کتاب اخیر ([[ البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)| البیان فی تفسیر القرآن]]) به [[تنهایی]] در بیان جمع قرآن کافی است و مؤلف آن ضمن بررسی همه جوانب مسئله به تفصیل به جزییات آن پرداخته و مطالعه آن بر هر [[مسلمانی]] لازم است؛<ref> اضواء علی السنة المحمدیه، ص۲۴۸ - ۲۴۹. </ref> همچنین کتابهایی که با عنوان المصاحف تدوین شدهاند به مباحث مربوط به [[جمع قرآن]] پرداختهاند؛ مانند المصاحف [[سجستانی]] و [[المقنع فی رسم مصاحف الامصار (کتاب)|المقنع فی رسم مصاحف الامصار]] | به گفته [[محمود ابوریّه]] کتاب اخیر ([[ البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)| البیان فی تفسیر القرآن]]) به [[تنهایی]] در بیان جمع قرآن کافی است و مؤلف آن ضمن بررسی همه جوانب مسئله به تفصیل به جزییات آن پرداخته و مطالعه آن بر هر [[مسلمانی]] لازم است؛<ref> اضواء علی السنة المحمدیه، ص۲۴۸ - ۲۴۹. </ref> همچنین کتابهایی که با عنوان المصاحف تدوین شدهاند به مباحث مربوط به [[جمع قرآن]] پرداختهاند؛ مانند المصاحف [[سجستانی]] و [[المقنع فی رسم مصاحف الامصار (کتاب)|المقنع فی رسم مصاحف الامصار]]<ref>برای دیدن دیگر کتب مربوط به مصاحف نک: الموسوعة القرآنیه، ج ۱، ص۳۵۶. </ref> | ||
جمعی از معاصران نیز کتابهایی مستقل در این باره نگاشتهاند؛ مانند: | جمعی از معاصران نیز کتابهایی مستقل در این باره نگاشتهاند؛ مانند: | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
#[[نقد و بررسی آراء مختلف در جمع و تدوین قرآن (پایاننامه)|نقد و بررسی آراء مختلف در جمع و تدوین قرآن]] از [[جهانگیر امیری]]. <ref> نک: چکیده پایاننامههای علوم قرآنی، نکونام، ص۲۰۵. </ref> | #[[نقد و بررسی آراء مختلف در جمع و تدوین قرآن (پایاننامه)|نقد و بررسی آراء مختلف در جمع و تدوین قرآن]] از [[جهانگیر امیری]]. <ref> نک: چکیده پایاننامههای علوم قرآنی، نکونام، ص۲۰۵. </ref> | ||
کتابهای [[علوم قرآن]] مانند [[البرهان فی علوم القرآن (کتاب)|البرهان فی علوم القرآن]] [[زرکشی]]، [[المرشد الوجیز الی علوم تتعلق بالکتاب العزیز (کتاب)|المرشد الوجیز الی علوم تتعلق بالکتاب العزیز]] [[ابوشامه المقدسی]]، [[الاتقان (کتاب)|الاتقان]] [[سیوطی]]، [[مناهل العرفان (کتاب)|مناهل العرفان]] [[زرقانی]]، [[مباحث فی علوم القرآن (کتاب)|مباحث فی علوم القرآن]] [[صبحی صالح]]، [[التمهید فی علوم القرآن (کتاب)|التمهید فی علوم القرآن]] استاد [[محمد هادی معرفت]]، [[علوم القرآن (کتاب)|علوم القرآن]] [[حکیم]]، [[بحوث فی علوم القرآن (کتاب)|بحوث فی علوم القرآن]] [[میرمحمدی]] و نیز کتابهای [[تاریخ قرآن]] به تفصیل این بحث را مطرح کردهاند؛ مانند [[تاریخ القرآن (کتاب)|تاریخ القرآن]] [[ابو عبدالله زنجانی]]، [[تاریخ قرآن (کتاب)|تاریخ قرآن]] [[محمود رامیار]]، [[تاریخ قرآن (کتاب)|تاریخ قرآن]] [[محمد هادی معرفت]]، [[تاریخ القرآن (کتاب)|تاریخ القرآن]] [[محمد حسین صغیر]]، حجتی و جز اینها.<ref>[[سید عبدالرسول حسینیزاده|حسینیزاده، سید عبدالرسول]]، [[جمع قرآن (مقاله)|مقاله «جمع قرآن»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم، ج۹.]]</ref> | کتابهای [[علوم قرآن]] مانند [[البرهان فی علوم القرآن (کتاب)|البرهان فی علوم القرآن]] [[زرکشی]]، [[المرشد الوجیز الی علوم تتعلق بالکتاب العزیز (کتاب)|المرشد الوجیز الی علوم تتعلق بالکتاب العزیز]] [[ابوشامه المقدسی]]، [[الاتقان (کتاب)|الاتقان]] [[سیوطی]]، [[مناهل العرفان (کتاب)|مناهل العرفان]] [[زرقانی]]، [[مباحث فی علوم القرآن (کتاب)|مباحث فی علوم القرآن]] [[صبحی صالح]]، [[التمهید فی علوم القرآن (کتاب)|التمهید فی علوم القرآن]] استاد [[محمد هادی معرفت]]، [[علوم القرآن (کتاب)|علوم القرآن]] [[حکیم]]، [[بحوث فی علوم القرآن (کتاب)|بحوث فی علوم القرآن]] [[میرمحمدی]] و نیز کتابهای [[تاریخ قرآن]] به تفصیل این بحث را مطرح کردهاند؛ مانند [[تاریخ القرآن (کتاب)|تاریخ القرآن]] [[ابو عبدالله زنجانی]]، [[تاریخ قرآن (کتاب)|تاریخ قرآن]] [[محمود رامیار]]، [[تاریخ قرآن (کتاب)|تاریخ قرآن]] [[محمد هادی معرفت]]، [[تاریخ القرآن (کتاب)|تاریخ القرآن]] [[محمد حسین صغیر]]، حجتی و جز اینها.<ref>[[سید عبدالرسول حسینیزاده|حسینیزاده، سید عبدالرسول]]، [[جمع قرآن (مقاله)|مقاله «جمع قرآن»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم، ج۹.]]</ref> | ||
==ترتیب [[آیات]] سور== | ==ترتیب [[آیات]] سور== | ||
آرای گوناگونی درباره [[جمع قرآن]] بیان شده است. بسیاری از قرآنپژوهان معتقدند تنظیم [[سورهها]] و شروع و ختم آنها به دستور و اعلام [[رسول خدا]]{{صل}} بوده است و جمعی بر آن ادعای [[اجماع]] کردهاند <ref>نک: فتح الباری، ج ۹، ص۳۷؛ الاتقان، ج ۱، ص۱۶۱؛ روح المعانی، ج ۱، ص۴۷؛ مباحث فی علوم القرآن، ص۷۱. </ref> و در آن تردیدی نیست <ref>المحرر الوجیز، ج ۱، ص۵۰؛ التحریر والتنویر، ج ۱، ص۸۴؛ روح المعانی، ج ۱، ص۴۷. </ref> و [[روایات]] و [[ادله]] پرشماری <ref>نک: الانتصار ج ۱، ص۶۰، ۱۷۷ - ۱۸۸، ۲۹۲ - ۲۹۹؛ مباحث فی علوم القرآن، ص۷۰ - ۷۱؛ بحوث فی تاریخ القرآن، ص۱۰۰ - ۱۰۴. </ref> بر آن دلالت دارند که به برخی از آنها اشاره میشود: | آرای گوناگونی درباره [[جمع قرآن]] بیان شده است. بسیاری از قرآنپژوهان معتقدند تنظیم [[سورهها]] و شروع و ختم آنها به دستور و اعلام [[رسول خدا]]{{صل}} بوده است و جمعی بر آن ادعای [[اجماع]] کردهاند <ref>نک: فتح الباری، ج ۹، ص۳۷؛ الاتقان، ج ۱، ص۱۶۱؛ روح المعانی، ج ۱، ص۴۷؛ مباحث فی علوم القرآن، ص۷۱. </ref> و در آن تردیدی نیست <ref>المحرر الوجیز، ج ۱، ص۵۰؛ التحریر والتنویر، ج ۱، ص۸۴؛ روح المعانی، ج ۱، ص۴۷. </ref> و [[روایات]] و [[ادله]] پرشماری <ref>نک: الانتصار ج ۱، ص۶۰، ۱۷۷ - ۱۸۸، ۲۹۲ - ۲۹۹؛ مباحث فی علوم القرآن، ص۷۰ - ۷۱؛ بحوث فی تاریخ القرآن، ص۱۰۰ - ۱۰۴. </ref> بر آن دلالت دارند که به برخی از آنها اشاره میشود: | ||