وراثت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

[[اسلام]] برای [[مادر]]، [[حقّ]] شیر دهی فرزند را تا دو سال مقرّر داشته است. این حکم برای [[همسر]] مطلّقه نیز [[ثابت]] است. در آیه‌ {{متن قرآن|وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«و مادران فرزندان خود را دو سال کامل شیر می‌دهند؛ این برای کسی است که بخواهد دوران شیردهی را کامل کند، و خوراک و پوشاک آنان به شایستگی بر صاحب فرزند است، بر هیچ کس جز به اندازه توانش تکلیف نیست، نه مادر باید به خاطر فرزندش زیان بیند و نه صاحب فرزند به خاطر فرزندش و بر (گردن) وارث، مانند همین است پس اگر (پدر و مادر) با رضایت و رایزنی با هم بازگرفتن (زودتر کودک) از شیر را خواستند، گناهی ندارند، و اگر خواستید برای فرزندانتان دایه بگیرید، اگر به بایستگی دستمزد آنان را بپردازید گناهی بر شما نیست و از خداوند پروا کنید و بدانید خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref> پس از بیان این حکم می‌فرماید: [[پدر]] باید در مدّت شیر دهی، مخارج همسر مطلّقه خود را به مقدار متعارف و درحد توان تأمین کند درادامه می‌فرماید: {{متن قرآن|وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ}}. [[مفسّران]] در [[تفسیر]] "وارث" آرای گوناگونی را ذکر کرده‌اند؛ مانند وارث پدر،<ref>تفسیرقرطبی، ج۳، ص۱۱۱؛ الکشاف، ج۱، ص‌۲۸۰.</ref> وارث فرزند <ref>الدرالمنثور، ج۱، ص۶۸۹‌؛ التبیان، ج‌۲، ص‌۲۵۸؛ جامع‌البیان، مج‌۲، ج‌۲، ص‌۶۷۸‌.</ref> خود فرزند شیرخوار، <ref>جامع‌البیان، مج‌۲، ج‌۲، ص‌۶۸۰‌.</ref> وهریک از پدر و مادر در‌صورت [[مرگ]] دیگری.<ref>تفسیر قرطبی، ج‌۳، ص‌۱۱۱.</ref>[[اختلاف]] دیگر این است که آیا خصوص وارث مرد،<ref>جامع‌البیان، مج‌۲، ج‌۲، ص‌۶۷۹‌؛ تفسیر قرطبی، ج‌۳، ص‌۱۱۱.</ref> موضوع این حکم است یا خصوص [[محارم]] <ref>احکام القرآن، ج‌۱، ص‌۵۵۷.</ref> یا همه وارث‌ها اعمّ از [[زن]] و مرد و [[محرم]] و غیر محرم. [[آیه]] در وارث پدر [[ظهور]] دارد و وجهی برای اختصاص آن به خصوص مردان یا محارم نیست.<ref>المیزان، ج۲، ص۲۴۱؛ التفسیرالکبیر، ج۳، ص‌۱۳۰.</ref> در عبارت {{متن قرآن|مِثْلُ ذَلِكَ}} نیز اختلاف شده است. بعضی، همه آن‌چه را بر پدر لازم بود، بر وارث لازم دانسته‌اند <ref>احکام القرآن، ج‌۱، ص‌۵۵۴؛ جامع‌البیان، مج‌۲، ج‌۲، ص‌۶۸۰؛ التبیان، ج‌۲، ص‌۲۵۹.</ref> و بعضی، خصوص مخارج رضاع را لازم شمرده‌اند <ref>الدرالمنثور، ج۱، ص‌۶۸۹؛ المیزان، ج۲، ص‌۱۴۱.</ref> و بعضی آن را به عدم اِضرار معنا کرده‌اند<ref>تفسیر قرطبی، ج‌۳، ص‌۱۱۲؛ الدرالمنثور، ج‌۱، ص‌۶۹۰؛ تفسیر عیاشی، ج۱، ص‌۱۲۱.</ref>.<ref>[[سید حسن تبادکانی|تبادکانی، سید حسن]]، [[ارث (مقاله)|مقاله «ارث»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]] ج۲.</ref>

{{منابع}}

#[[پرونده:000053.jpg|22px]] [[سید حسن تبادکانی|تبادکانی، سید حسن]]، [[ارث (مقاله)|مقاله «ارث»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۲''']].