بحث:اقسام و انواع علم غیب کدام‌اند؟ (پرسش)

محمد جعفر سبحانی

در مقاله: آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل‌سنت

علم غیب دو نوع است یکی «بالذات و بالاصاله» و ديگري «بالعرض و بالتبع». علم غیب بالذات و بالاصاله منحصر به خداوند است؛ زيرا تنها ذات باری تعالی به همه هستی احاطه وجودي و علمي دارد و برخوداری ديگران از علم غیب به صورت عرضی و تبعی است؛ زیرا احاطه و ابزار علمي اینها محدود و از راه افاضه خداوند می‌باشد.

http://mazaheb.ir/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D8%B9%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85/10062-%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%BA%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AA

فعلا در بحث بماند

[[]]

آقای [[]] در پایان‌نامه کارشناسی خود با عنوان علم غیب در روایات در این‌باره گفته‌ است:

«علوم غیبی که منحصر به ذات خداوند است و مصلحت نیست که امام، پیامبران، جبرئیل و فرشتگان از آن اطلاع یابند شاهدی بر این مدعا روایاتی است که که علم خدا را بر دو دسته می‌داند علم مکنون و مخزون که جز خدا آنرا نمی‌داند و در این علم بدا وجود دارد و دیگر آن علمی است که به ملائکه و پیامبران تعلیم داده شده است. امام صادق(ع) فرمود براستی برای خدا دو علم است علمی نهفته گنجینه که جز خود او نداند و بداء ازین علم می‌باشد و دیگر علمی است که به فرشتگان و رسولان و پیامبرانش آموخته است و ما آنرا می‌دانیم.

فضیل ابن یسار گوید از امام باقر(ع) شنیدم که فرمود علم دو علم است یکی علمی که نزد خدا نهفته است و احدی از خلقش را بر آن مطلع نکرده و علمی که به فرشتگان و رسولان خود آموخته.1 در روایتی از امام صادق(ع) ذکر شده است که خداوند آنچه از وقایع گذشته و آینده حتمی بود به پیامبر اطلاع داد (هرآنچه حتمی نیست به مشیت او مربوط است و کسی از آن اطلاع ندارد)2 در آیه ۳۹ سوره رعد چنین می‌خوانیم: یمحوالله مایشاء ویثبت وعنده ام الکتاب حضرت علی(ع) در زیل این آیه می فرماید: لولا آیه فی کتاب الله لاخبرتکم بما یکون الی یوم القیامه (اگر محو و اثبات تقدیرات بدست خداوند نبود شما را به آنچه تا رو ز قیامت اتفاق خواهد افتاد مطلع می ساختم.3

2- معلوماتی که بخشی از مردم می‌دانند:

معلوماتی که از نظر نوع مردم پنهان اند ولی عده ی از دانشمندان و متخصصین در برخی امور بر آنها آگاهی می یابند مانند برخی از پیش بینی های دانشمندان علم سیاست و اقتصاد یا مرتاضین در باره وقایع آینده و تعبیر رویاهای صادقه . این علوم بدو دلیل شامل تعریف ما از علم غیب نمی شود، یکی اینکه راه وصول اش برای همه ی مردم باز است دوم اینکه موهبت الهی نیست به این معنا که خداوند فقط به آنان داده باشد و درست علم معصومین (ع) این دو ویژگی را دارد.

3- علم غیب پیامبران و ائمه معصومین(ع) علم غیب معصوم علمی است موهبت الهی که بدون هیچ گونه تعلیم و ممارستی به آنها از ناحیه خداوند عنایت می شود».