آل موسی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'
جز (جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع ==')
جز (جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود')
خط ۵: خط ۵:


==مقدمه==
==مقدمه==
در [[قرآن]]، یک بار به [[آل]] [[موسی]] تصریح شده است: {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازمانده‌ای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهاده‌اند و فرشتگان آن را حمل می‌کنند، بی‌گمان در آن برای شما اگر مؤمن باشید نشانه‌ای  است» سوره بقره، آیه ۲۴۸.</ref> یک بار نیز از [[دودمان]] [[موسی]] با واژه {{متن قرآن| ذُرِّيَّتِهِ}} که به برخی معانی [[آل]] نزدیک است، یاد شده: {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>،  {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[آل موسی (مقاله)|مقاله «آل موسی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)||دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
در [[قرآن]]، یک بار به [[آل]] [[موسی]] تصریح شده است: {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازمانده‌ای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهاده‌اند و فرشتگان آن را حمل می‌کنند، بی‌گمان در آن برای شما اگر مؤمن باشید نشانه‌ای  است» سوره بقره، آیه ۲۴۸.</ref> یک بار نیز از [[دودمان]] [[موسی]] با واژه {{متن قرآن| ذُرِّيَّتِهِ}} که به برخی معانی [[آل]] نزدیک است، یاد شده: {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داوود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>،  {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[آل موسی (مقاله)|مقاله «آل موسی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)||دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>


==مقصود از [[آل]] [[موسی]]==
==مقصود از [[آل]] [[موسی]]==
خط ۱۶: خط ۱۶:


==[[آل]] [[هارون]]==
==[[آل]] [[هارون]]==
در [[آیه]] {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازمانده‌ای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهاده‌اند و فرشتگان آن را حمل می‌کنند، بی‌گمان در آن برای شما اگر مؤمن باشید نشانه‌ای  است» سوره بقره، آیه ۲۴۸.</ref> در کنار [[آل]] [[موسی]] از [[آل ‌هارون]] نیز یاد شده و {{متن قرآن| ذُرِّيَّتِهِ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>،  {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref>.  شامل [[آل]] [[هارون]] نیز می‌شود. هیچ یک از صاحب‌نظران، وجود [[فرزند]] را برای [[هارون]] منکر نشده‌اند؛ امّا درباره [[فرزند داشتن]] [[موسی]] [[اختلاف]] است. به نظر برخی، [[حضرت موسی]] [[فرزند]] نداشته؛ از این‌رو، "[[آل]]" را که در [[آیه]] پیش آمده است، به [[خاندان]] [[موسی]] و [[هارون]] که از [[نسل]] [[هارون]] استمرار یافته، [[تفسیر]] کرده‌اند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲، ص ۴۹۴.</ref>. شاید برخی از کسانی که [[آل]] را در [[آیه]] به معنایی جز [[خاندان]] [[موسی]] و [[هارون]] [[تفسیر]] کرده‌اند، به این نکته توجّه داشته‌اند که [[موسی]] [[فرزندی]] نداشته است. به [[نقل]] [[عهد عتیق]]، [[هارون]] دارای چهار پسر به ترتیب به نام‌های ناداب، ابیهو، العاذار و ایثامار<ref>کتاب مقدّس، خروج ۶: ۲۳.</ref> بوده که همگی از سران خاندان‌ها و طایفه‌های [[لاوی]] بودند<ref>کتاب مقدّس، خروج ۶: ۲۵.</ref> و بنا بر [[نقل]] همان کتاب، [[موسی]] نیز دارای دو [[فرزند]] به نام‌های جرشوم و ألیعازر (یا ألیعزر)<ref>کتاب مقدّس، خروج ۱۸: ۳.</ref> بوده است.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[آل موسی (مقاله)|مقاله «آل موسی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)||دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
در [[آیه]] {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازمانده‌ای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهاده‌اند و فرشتگان آن را حمل می‌کنند، بی‌گمان در آن برای شما اگر مؤمن باشید نشانه‌ای  است» سوره بقره، آیه ۲۴۸.</ref> در کنار [[آل]] [[موسی]] از [[آل ‌هارون]] نیز یاد شده و {{متن قرآن| ذُرِّيَّتِهِ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داوود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>،  {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref>.  شامل [[آل]] [[هارون]] نیز می‌شود. هیچ یک از صاحب‌نظران، وجود [[فرزند]] را برای [[هارون]] منکر نشده‌اند؛ امّا درباره [[فرزند داشتن]] [[موسی]] [[اختلاف]] است. به نظر برخی، [[حضرت موسی]] [[فرزند]] نداشته؛ از این‌رو، "[[آل]]" را که در [[آیه]] پیش آمده است، به [[خاندان]] [[موسی]] و [[هارون]] که از [[نسل]] [[هارون]] استمرار یافته، [[تفسیر]] کرده‌اند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲، ص ۴۹۴.</ref>. شاید برخی از کسانی که [[آل]] را در [[آیه]] به معنایی جز [[خاندان]] [[موسی]] و [[هارون]] [[تفسیر]] کرده‌اند، به این نکته توجّه داشته‌اند که [[موسی]] [[فرزندی]] نداشته است. به [[نقل]] [[عهد عتیق]]، [[هارون]] دارای چهار پسر به ترتیب به نام‌های ناداب، ابیهو، العاذار و ایثامار<ref>کتاب مقدّس، خروج ۶: ۲۳.</ref> بوده که همگی از سران خاندان‌ها و طایفه‌های [[لاوی]] بودند<ref>کتاب مقدّس، خروج ۶: ۲۵.</ref> و بنا بر [[نقل]] همان کتاب، [[موسی]] نیز دارای دو [[فرزند]] به نام‌های جرشوم و ألیعازر (یا ألیعزر)<ref>کتاب مقدّس، خروج ۱۸: ۳.</ref> بوده است.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[آل موسی (مقاله)|مقاله «آل موسی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)||دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>


==[[میراث]] [[آل]] [[موسی]] و [[آل]] [[هارون]]==
==[[میراث]] [[آل]] [[موسی]] و [[آل]] [[هارون]]==
خط ۲۲: خط ۲۲:


== [[فضایل]] [[آل]] [[موسی]] و [[آل]] [[هارون]]==
== [[فضایل]] [[آل]] [[موسی]] و [[آل]] [[هارون]]==
{{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>،  {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref> ، {{متن قرآن|أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ}}<ref>«آنان کسانی هستند که به آنها کتاب و داوری و پیامبری دادیم؛ اگر اینان به آن کفر ورزند، گروهی را بر آن گمارده‌ایم که بدان کفر نمی‌ورزند» سوره انعام، آیه ۸۹.</ref> فضایلی که [[قرآن]] برای برخی از [[فرزندان]]، [[پدران]] و [[برادران]] [[موسی]] و [[هارون]] برشمرده، چنین است:
{{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داوود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>،  {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref> ، {{متن قرآن|أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ}}<ref>«آنان کسانی هستند که به آنها کتاب و داوری و پیامبری دادیم؛ اگر اینان به آن کفر ورزند، گروهی را بر آن گمارده‌ایم که بدان کفر نمی‌ورزند» سوره انعام، آیه ۸۹.</ref> فضایلی که [[قرآن]] برای برخی از [[فرزندان]]، [[پدران]] و [[برادران]] [[موسی]] و [[هارون]] برشمرده، چنین است:
===[[برگزیدگی]]===
===[[برگزیدگی]]===
{{متن قرآن| وَاجْتَبَيْنَاهُمْ}} برخی [[مفسّران]]، [[برگزیدگی]] را [[انتخاب]] آنان برای [[نبوّت]] یا [[رسالت]] دانسته‌اند؛ زیرا [[برگزیدگی]] [[پیامبران]]، همان [[بعثت]] ‌آنها است<ref> التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۷.</ref> وبرخی آن‌ را فیض‌ الهی می‌دانند که انواع [[نعمت‌ها]] از آن بدون کوشش به دست می‌آید و ویژه [[پیامبران]] و برخی [[نزدیکان]] [[صدیق]] و [[شهید]] آنها است<ref> المنار، ج ۷، ص ۵۹۰.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[آل موسی (مقاله)|مقاله «آل موسی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)||دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
{{متن قرآن| وَاجْتَبَيْنَاهُمْ}} برخی [[مفسّران]]، [[برگزیدگی]] را [[انتخاب]] آنان برای [[نبوّت]] یا [[رسالت]] دانسته‌اند؛ زیرا [[برگزیدگی]] [[پیامبران]]، همان [[بعثت]] ‌آنها است<ref> التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۷.</ref> وبرخی آن‌ را فیض‌ الهی می‌دانند که انواع [[نعمت‌ها]] از آن بدون کوشش به دست می‌آید و ویژه [[پیامبران]] و برخی [[نزدیکان]] [[صدیق]] و [[شهید]] آنها است<ref> المنار، ج ۷، ص ۵۹۰.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[آل موسی (مقاله)|مقاله «آل موسی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)||دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
۲۲۵٬۰۱۵

ویرایش