بحث:اقسام و انواع علم غیب کدام‌اند؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

Page contents not supported in other languages.
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
==سید احمد خاتمی==
در کتاب: در آستان امامان معصوم ج1
انواع علم غیب:
در روایتی از امام باقر دو گونه علم (علم خاص و علم عام) برای ذات مقدس خداوند ذکر شده است:
«ان لله تعالی علما خاصا وعلما عاما فاما العلم الخاض فالعلم الذي لم يطلع عليه املائكته المقربين وانبيائه المرسلين واما علمه العام فائه علمه الذي اطلع عليه ملائكته المقربين وانبيائه المرسلين وقد وقع الينا من رسول الله ». (1)
خداوند دو نوع علم دارد؛ یکی علم مخصوص و علم عام؛ علم خاص او علمی است که حتی ملائکه مقرب درگاهش و انبیا که فرستاده او به سوی بندگانند - از آن بی اطلاع اند؛ اما علم عامش همان علمی است که ملائکه مقرب و پیامبران مرسل از آن مطلع اند و همان علم از ناحیه پیامبر اکرم که به ما رسیده است».
آیاتی که بر اختصاص حصر علم غیب به خداوند دلالت دارند، بیانگر علم خاص اند، مثلا:
١- وعنده مفاتح الغيب لا يعلمها إلا هو .... (انعام59) و خزانه های غیب نزد اوست و جز او کسی نمی داند).
۲- قل لا يعلم من في السماوات والأرض الغيب إلا الله ...... (نمل65) بگو: آنان که در آسمانها و زمین اند، غیب را نمی دانند جز خدا). (...)
و آیات دیگری که در این مورداند.(در رابطه با علم غیب خداوند و نیز علم غیب پیامبر و امامان ر.ک: مفاهيم القرآن /معالم النبوة في القرآن الكريم: ج ۳)
علاوه بر آن که این آیات می تواند اشاره به همان «علم خاص» باشد و بر حصر و غیب به اصالت و ذاتا - به خداوند دلالت دارند، مالک حقیقی اوست و او به هرکس که بخواهد تعلیم می دهد. زمام این علم هم به دست اوست و از مالكيت و سلطنت او خارج نمی شود بلکه هرگاه بخواهد، از صاحب آن باز می ستاند
نوع دوم - که در مقابل علم اختصاصی است . علمی است که خداوند به برگزیدگان خود عنایت می کند: العالم الغيب لا يظهر على غيبه أحدا إلا من ارتضی من رشولي ....... (جن۲۷ - ۲۶) خداوند به غیب آگاه است و احدی را جز کسانی که می پسندد از پیامبران بر غیب خود اطلاع نمی دهد).
آیه دیگر: ...... وماگان الله ليطلعكم على الغيب ولكن الله يجتبی من ژشيري من يشاء ...... (آل عمران: ۱۷۹)
همواره خداوند، شما را به غیب آگاه نمی ساخته ولی از پیامبران کسانی را که بخواهد، انتخاب می کند».
براین اساس است که پذیرش آگاهی معصومان از غیب به اذن خداوند، از بدیهی ترین و مستدل ترین عقاید پیروان اهل بیت علما است.
نمونه عینی این علم غیب، آگاهیهای پیامبران و امامان از غیب است، به عنوان نمونه:
الف - پیشگویی حضرت نوح از این که امتش دیگر هدایت نخواهند شد و اگر زنده بمانند، فاجر و کافر می پرورند. (نوح27)
ب . اگاهی حضرت ابراهیم را از ملکوت آسمانها و زمین. (انعام 75)
ج - اطلاع حضرت یعقوب از آینده حضرت یوسف (یوسف 4 - 6)
(...)
ص95الی98
==فعلا در بحث بماند==
==فعلا در بحث بماند==
[[پرونده:9030760879.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[]]]]
[[پرونده:9030760879.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[]]]]

نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۳۸

فعلا در بحث بماند

[[]]

آقای [[]] در پایان‌نامه کارشناسی خود با عنوان علم غیب در روایات در این‌باره گفته‌ است:

«علوم غیبی که منحصر به ذات خداوند است و مصلحت نیست که امام، پیامبران، جبرئیل و فرشتگان از آن اطلاع یابند شاهدی بر این مدعا روایاتی است که که علم خدا را بر دو دسته می‌داند علم مکنون و مخزون که جز خدا آنرا نمی‌داند و در این علم بدا وجود دارد و دیگر آن علمی است که به ملائکه و پیامبران تعلیم داده شده است. امام صادق(ع) فرمود براستی برای خدا دو علم است علمی نهفته گنجینه که جز خود او نداند و بداء ازین علم می‌باشد و دیگر علمی است که به فرشتگان و رسولان و پیامبرانش آموخته است و ما آنرا می‌دانیم.
فضیل ابن یسار گوید از امام باقر(ع) شنیدم که فرمود علم دو علم است یکی علمی که نزد خدا نهفته است و احدی از خلقش را بر آن مطلع نکرده و علمی که به فرشتگان و رسولان خود آموخته.1 در روایتی از امام صادق(ع) ذکر شده است که خداوند آنچه از وقایع گذشته و آینده حتمی بود به پیامبر اطلاع داد (هرآنچه حتمی نیست به مشیت او مربوط است و کسی از آن اطلاع ندارد)2 در آیه ۳۹ سوره رعد چنین می‌خوانیم: یمحوالله مایشاء ویثبت وعنده ام الکتاب حضرت علی(ع) در زیل این آیه می فرماید: لولا آیه فی کتاب الله لاخبرتکم بما یکون الی یوم القیامه (اگر محو و اثبات تقدیرات بدست خداوند نبود شما را به آنچه تا رو ز قیامت اتفاق خواهد افتاد مطلع می ساختم.3
2- معلوماتی که بخشی از مردم می‌دانند:
معلوماتی که از نظر نوع مردم پنهان اند ولی عده ی از دانشمندان و متخصصین در برخی امور بر آنها آگاهی می یابند مانند برخی از پیش بینی های دانشمندان علم سیاست و اقتصاد یا مرتاضین در باره وقایع آینده و تعبیر رویاهای صادقه . این علوم بدو دلیل شامل تعریف ما از علم غیب نمی شود، یکی اینکه راه وصول اش برای همه ی مردم باز است دوم اینکه موهبت الهی نیست به این معنا که خداوند فقط به آنان داده باشد و درست علم معصومین (ع) این دو ویژگی را دارد.
3- علم غیب پیامبران و ائمه معصومین(ع) علم غیب معصوم علمی است موهبت الهی که بدون هیچ گونه تعلیم و ممارستی به آنها از ناحیه خداوند عنایت می شود».[۱]