آموزش عقاید (کتاب)

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.

آموزش عقاید
زبان	فارسی
نویسنده	محمد تقی مصباح یزدی
موضوع	امامت و ولایت
مذهب	[[شیعه]][[رده:کتاب شیعه]]
ناشر	[[:رده:انتشارات انتشارات شرکت چاپ و نشر بین‌الملل|انتشارات انتشارات شرکت چاپ و نشر بین‌الملل]][[رده:انتشارات انتشارات شرکت چاپ و نشر بین‌الملل]]
محل نشر	تهران، ایران
سال نشر	۱۳۷۷ ۱۳۷۸ ۱۳۸۱ ۱۳۸۴ ۱۳۸۷ ۱۳۹۰ ۱۳۹۵ ش
شابک	۹۶۴-۳۰۴-۰۸۲-۸
شماره ملی	۳۸۲۶۹۷۹

آموزش عقاید، کتابی است که با زبان فارسی و با توجه به شبهات نوظهور به بررسی و تبیین عقاید اسلامی در شکل‌های گوناگون، می‌پردازد. پدیدآورندهٔ این اثر محمد تقی مصباح یزدی است و انتشارات شرکت چاپ و نشر بین‌الملل انتشار آن را به عهده داشته است.

طرح جلد دیگری از این کتاب

دربارهٔ کتاب

در معرفی این کتاب آمده است: «این کتاب سه جلدی، در سه بخش خداشناسی، راهنماشناسی و فرجام‌شناسی تنظیم شده است. نگارنده در مقدمه بخش خداشناسی، به تعریف دین، تفکیک اصول دین از فروع آن، لزوم تحقیق درباره اصول دین، جهان‌بینی به مثابه مقدمه‌ای برای ایدئولوژی، و راه حل مسائل بنیادین جهان‌بینی می‌پردازد. آن‌گاه بحث اصلی آغاز می‌شود و موضوعات خداشناسی، راه ساده شناخت خدا، اثبات وجود خدا، صفات ذاتیه و فعلیه خداوند، و سپس علل انحراف شبهات ناظر به آن بررسی می‌شود. استاد در ادامه به نقد جهان‌بینی مادی و اثبات توحید و یگانگی خداوند، بحث جبر و اختیار، قضا و قدر و عدل الهی می‌پردازند. در بخش راهنماشناسی، مباحثی مثل نیاز بشر به وحی و نبوت، حل چند شبهه در این‌باره، عصمت انبیا، دلایل عصمت انبیا، شبهات عصمت، بحث معجزه و حل شبهات ناظر به آن، ویژگی‌های پیامبران، کثرت و تعداد پیامبران و رابطه مردم با آنان، پیامبر اسلام(ص) و اثبات رسالت آن حضرت، اعجاز قرآن، مصونیت قرآن از تحریف، جهانی و جاودانه بودن اسلام، خاتمیت، امامت، نیاز به وجود امام، نصب امام، عصمت و علم امام، و امامت حضرت مهدی(ع) و حکومت جهانی آن حضرت و راز غیبت مطرح شده است. بخش سوم نیز در زمینه معادشناسی (فرجام شناسی) این مباحث را بررسی می‌کند: وابستگی مسأله معاد به مسأله روح، تجرد روح، اثبات معاد، معاد در قرآن، پاسخ قرآن به شبهات منکران معاد، وعده الهی درباره قیامت، مشخصات عالم آخرت، از مرگ تا قیامت، تصویر رستاخیز در قرآن، مقایسه دنیا با آخرت، رابطه دنیا با آخرت، قراردادی یا حقیقی بودن رابطه دنیا و آخرت، نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت، رابطه متقابل ایمان و عمل، حبط و تکفیر اعمال، امتیازات مؤمنان، شفاعت و حل شبهات آن».

فهرست کتاب

بخش اول: خداشناسی

• درس یکم: دین چیست:

1. مفهوم دین؛
2. اصول و فروع دین؛
3. جهان‌بینی و ایدئولوژی؛
4. جهان‌بینی الهی و مادی؛
5. ادیان آسمانی و اصول آنها؛

• درس دوم: پی‌جویی دین:

1. انگیزه‌های پژوهش؛
2. اهمیت پی‌جویی دین؛
3. حل یک شبهه؛

• درس سوم: شرط انسان زیستن:

1. انسان، کمال‌جو است؛
2. کمال انسان در گرو پیروی عقل است؛
3. احکام عملی عقل، نیاز به مبانی نظری دارد؛
4. نتیجه گیری؛

• درس چهارم: راه حل مسائل بنیادی:

1. انواع شناخت؛
2. انواع جهان بینی؛
3. نقد و بررسی؛
4. نتیجه‌گیری؛

• درس پنجم: شناخت خدا:

1. شناخت حضوری و حصولی؛
2. شناخت فطری؛

• درس ششم: راه ساده خداشناسی:

1. راه‌های شناخت خدا؛
2. ویژگی‌های راه ساده؛
3. نشانه‌های آشنا؛

• درس هفتم: اثبات واجب‌الوجود:

1. متن برهان؛
2. امکان و وجوب؛
3. علت و معلول؛
4. محال بودن تسلسل علل؛
5. تقریر برهان؛

• درس هشتم: صفات خدا:

1. ازلی و ابدی بودن خدا؛
2. صفات سلبیه؛
3. علت هستی‌بخش؛
4. ویژگی‌های علت هستی‌بخش؛

• درس نهم: صفات ذاتیه:

1. صفات ذاتیه و فعلیه؛
2. علم؛
3. قدرت؛

• درس دهم: صفات فعلیه:

1. خالقیت؛
2. ربوبیت؛
3. الوهیت؛

• درس یازدهم: سایر صفات فعلیه:

1. اراده؛
2. حکمت؛
3. کلام الهی؛
4. صدق؛

• درس دوازدهم: بررسی علل انحراف؛
• درس سیزدهم: حل چند شبهه:

1. اعتقاد به موجود نامحسوس؛
2. نقش ترس و جهل در اعتقاد به خدا؛
3. آیا اصل علیت، یک اصل کلی است؛
4. دستاوردهای علوم تجربی؛

• درس چهاردهم: جهان‌بینی مادی و نقد آن؛
• درس پانزدهم:ماتریالیسم دیالکتیک و نقد آن:

1. ماتریالیسم مکانیکی و دیالکتیکی؛
2. اصل تضاد و نقد آن؛
3. اصل جهش و نقد آن؛
4. اصل نفی نفی؛

• درس شانزدهم: یگانگی خدا؛
• درس هفدهم: معانی توحید؛
• درس هجدهم: جبر و اختیار:

1. توضیح اختیار؛
2. دفع شبهات جبرگرایان؛

• درس نوزدهم: دین چیست؛
• درس بیستم: عدل الهی؛

بخش دوم: راهنماشناسی

• درس بیست ویکم: درآمدی بر مسائل نبوت؛
• درس بیست و دوم: نیاز بشر به وحی و نبوت؛
• درس بیست و سوم: حل چند شبهه؛
• درس بیست و چهارم: عصمت انبیاء؛
• درس بیست و پنجم: دلایل عصمت انبیاء:

1. دلایل عقلی بر عصمت انبیاء؛
2. دلایل نقلی بر عصمت انبیاء؛
3. راز عصمت انبیاء؛

• درس بیست و ششم: حل چند شبهه:

1. معصوم چه استحقاقی برای پاداش دارد؛
2. چرا معصومین به گناه اقرار می‌کردند؛
3. تصرف شیطان در مورد انبیاء چگونه با عصمت ایشان سازگار است؛
4. نسبت عصیان و نسیان به حضرت آدم (ع)؛
5. نسبت دروغ به بعضی انبیاء؛
6. قتل قبطی به وسیله حضرت موسی؛
7. نهی پیامبر اکرم (ص) از شک در رسالتش؛
8. نسبت دادن گناه به پیامبر اکرم؛
9. ازدواج پیامبر با همسره مطلقه زید؛

• درس بیست و هفتم: معجزه؛
• درس بیست و هشتم: حل چند شبهه؛

1. آیا اعجاز اصل علیت را نقض می‌کند؛
2. آیا خرق عادت، به منزله تغییر در سنت الهی نیست؛
3. چرا پیامبر اسلام از ارائه معجزات خودداری می‌کرد؛
4. معجزات، برهان عقلی است یا دلیل اقناعی؛

• درس بیست و نهم: ویژگی‌های پیامبران؛
• درس سی‌ام: مردم و پیامبران:

1. واکنش مردم در برابر پیامبران؛
2. علل و انگیزه‌های مخالفت با انبیاء؛
3. شیوه‌های برخورد با انبیاء؛
4. برخی از سنت‌های الهی در تدبیر جوامع؛

• درس سی و یکم: پیامبر اسلام؛
• درس سی و دوم: اعجاز قرآن؛
• درس سی و سوم: مصونیت قرآن از تحریف؛
• درس سی و چهارم: جهانی و جاودانی بودن اسلام؛
• درس سی و پنجم: خاتمیت؛
• درس سی و ششم: امامت؛
• درس سی و هفتم: نیاز به وجود امام؛
• درس سی و هشتم: نصب امام؛
• درس سی و نهم: عصمت و علم امام؛
• درس چهلم: حضرت مهدی (ع):

1. حکومت الهی جهانی ؛
2. وعده الهی ؛
3. غیبت و راز آن؛
4. نمونه از روایات؛

بخش سوم: فرجام‌شناسی

• درس چهل و یکم: اهمیت فرجام‌شناسی؛
• درس چهل و دوم: وابستگی مسأله معاد به مسأله روح؛
• درس چهل و سوم: تجرد روح؛
• درس چهل و چهارم: اثبات معاد؛
• درس چهل و پنجم: معاد در قرآن؛

1. انکار معاد، بی‌دلیل است؛
2. پدیده‌های مشابه معاد؛

• درس چهل و ششم: پاسخ قرآن به شبهات منکران:

1. شبهه اعاده معدوم؛
2. شبهه عدم قابلیت بدن برای حیات مجدد؛
3. شبهه درباره قدرت فاعل؛
4. شبهه درباره علم فاعل؛

• درس چهل و هفتم: وعده الهی در مورد قیامت؛
• درس چهل و هشتم: مشخصات عالم آخرت؛
• درس چهل و نهم: از مرگ تا قیامت؛
• درس پنجاهم: تصویر رستاخیز در قرآن؛
• درس پنجاه و یکم: مقایسه دنیا با آخرت؛
• درس پنجاه و دوم: رابطه دنیا با آخرت:

1. دنیا مزرعه آخرت است؛
2. نعمت‌های دنیا موجب شقاوت اخروی هم نمی‌شود؛
3. نعمت‌های دنیا سعادت اخروی نمی‌شود؛
4. نعمت‌های دنیا موجب شقاوت اخروی هم نمی‌شود؛

• درس پنجاه و سوم: نوع رابطه بین دنیا و آخرت؛
• درس پنجاه و چهارم: نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت ابدی؛
• درس پنجاه و پنجم: رابطه متقابل ایمان و عمل؛
• درس پنجاه و ششم: چند نکته مهم؛
• درس پنجاه و هفتم: حبط و تکفیر؛
• درس پنجاه و هشتم: امتیازات مؤمنان؛
• درس پنجاه و نهم: شفاعت؛
• درس شصتم: حل چند شبهه.

دربارهٔ پدیدآورنده

محمد تقی مصباح یزدی (نویسنده)

آیت‌الله محمد تقی مصباح یزدی (متولد ۱۳۱۳ ش، یزد). تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی همچون حضرات آیات: سید حسین طباطبایی بروجردی، محمد علی اراکی، امام خمینی، علامه طباطبایی و محمد تقی بهجت به اتمام رساند. تأسیس و ریاست مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، تأسیس بنیاد علمی پژوهشی باقرالعلوم، عضویت هیئت مدیره مدرسه علمیه حقانی، عضویت شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضویت جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ریاست شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت و نمایندگی مجلس خبرگان رهبری از جمله فعالیت‌های وی است.

او علاوه بر تدریس در حوزه‌های علمیه، تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است. «راز نیاز به امام معصوم»، «پندهای امام صادق به ره‌جویان صادق»، «پیام مولا از بستر شهادت»، «پند جاوید»، «جامی از زلال کوثر»، «بهترین‌ها و بدترین‌ها از دیدگاه نهج‌البلاغه»، «سیمای پیامبر اعظم در آینه نهج‌البلاغه»، «پندهای پیامبر به ابوذر»، «آفتاب ولایت»، «در پرتو ولایت» برخی از این آثار است.

پیوند به بیرون

• پایگاه اطلاع‌رسانی پدیدآورنده
• وبگاه خانه کتاب
• وبگاه راسخون
• وبگاه سازمان تبلیغات اسلامی
• سازمان اسناد و کتابخانه ملی