بنی‌زبید: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۵۲: خط ۵۲:
زبید از شاخه‌های بزرگ [[قبیله مذحج]] همراه با دیگر [[طوایف]] مذحج، تحت لوای این قبیله بزرگ در [[سپاه]] [[مسلمین]] حضور یافتند و در [[فتوحات اسلامی]] از جمله [[قادسیه]]، مشارکت کردند. جایگاه عمرو در [[جاهلیت]] و [[اسلام]]، باعث [[عزت]] و ارتقاء جایگاه زبید بود و چون وی در [[سال ۲۱ هجری]] در گذشت، ذکر زبید نیز در [[اخبار]] و حوادث [[روزگار]] کم رنگ و بی‌رمق گردید<ref>صالح أحمد العلی، الکوفة وأهلها فی صدر الإسلام، ص۲۷۵.</ref>. سبب این امر هم، انتقال [[زعامت]] مذحج به دیگر طوایف این قبیله از جمله مراد، [[بنی حارث]] و [[نخع]] بود و بر اساس [[قانون]] قبیله‌گری، بر دیگر [[طوایف]] قبیله، لازم می‌‌آمد که جز در مواقعی نادر از بزرگ خود [[تبعیت]] کنند. حضور مذحج در هر سه [[نبرد]] [[أمیرالمؤمنین]]{{ع}} به منزله مشارکت [[قبیله مذحج]] با تمام طوایف خود از جمله زبید در این [[جنگ‌ها]]ست هر چند نامی از قبیله زبید یا دیگر [[قبایل]] همسو و هم ریشه در این حوادث ذکری به میان نیامده باشد. گفته شده که در [[جمل]] [[دوازده]] هزار تن از [[کوفیان]] به [[یاری امام علی]]{{ع}} برخاستند که [[قوم]] مذحج از جمله آنان بود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۴، ص۵۰۰؛ بلاذری، أنساب الأشراف، ج۲، ص۲۳۵.</ref>. در [[صفین]] هم، زبیدی‌ها در [[معیت]] مذحجی‌ها حضور یافتند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۳، ص۵۶۶.؛ نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۲۱.</ref>. به هنگام چینش [[سپاه]] در این [[جنگ]]، [[مذحج]] به [[فرماندهی]] [[مالک أشتر]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۰۶.</ref> در جناح راست [[لشکر]] [[کوفه]] برابر قبیله [[عک]] در لشکر [[معاویه]] قرار گرفت<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۲۷.</ref>.<ref>ر.ک: نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۷۱-۱۷۵، ۲۵۰، ۳۰۱-۳۰۲، ۳۶۳، ۴۳۰ و...</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
زبید از شاخه‌های بزرگ [[قبیله مذحج]] همراه با دیگر [[طوایف]] مذحج، تحت لوای این قبیله بزرگ در [[سپاه]] [[مسلمین]] حضور یافتند و در [[فتوحات اسلامی]] از جمله [[قادسیه]]، مشارکت کردند. جایگاه عمرو در [[جاهلیت]] و [[اسلام]]، باعث [[عزت]] و ارتقاء جایگاه زبید بود و چون وی در [[سال ۲۱ هجری]] در گذشت، ذکر زبید نیز در [[اخبار]] و حوادث [[روزگار]] کم رنگ و بی‌رمق گردید<ref>صالح أحمد العلی، الکوفة وأهلها فی صدر الإسلام، ص۲۷۵.</ref>. سبب این امر هم، انتقال [[زعامت]] مذحج به دیگر طوایف این قبیله از جمله مراد، [[بنی حارث]] و [[نخع]] بود و بر اساس [[قانون]] قبیله‌گری، بر دیگر [[طوایف]] قبیله، لازم می‌‌آمد که جز در مواقعی نادر از بزرگ خود [[تبعیت]] کنند. حضور مذحج در هر سه [[نبرد]] [[أمیرالمؤمنین]]{{ع}} به منزله مشارکت [[قبیله مذحج]] با تمام طوایف خود از جمله زبید در این [[جنگ‌ها]]ست هر چند نامی از قبیله زبید یا دیگر [[قبایل]] همسو و هم ریشه در این حوادث ذکری به میان نیامده باشد. گفته شده که در [[جمل]] [[دوازده]] هزار تن از [[کوفیان]] به [[یاری امام علی]]{{ع}} برخاستند که [[قوم]] مذحج از جمله آنان بود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۴، ص۵۰۰؛ بلاذری، أنساب الأشراف، ج۲، ص۲۳۵.</ref>. در [[صفین]] هم، زبیدی‌ها در [[معیت]] مذحجی‌ها حضور یافتند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۳، ص۵۶۶.؛ نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۲۱.</ref>. به هنگام چینش [[سپاه]] در این [[جنگ]]، [[مذحج]] به [[فرماندهی]] [[مالک أشتر]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۰۶.</ref> در جناح راست [[لشکر]] [[کوفه]] برابر قبیله [[عک]] در لشکر [[معاویه]] قرار گرفت<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۲۷.</ref>.<ref>ر.ک: نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۷۱-۱۷۵، ۲۵۰، ۳۰۱-۳۰۲، ۳۶۳، ۴۳۰ و...</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== زبید و وقایع پس از [[حکومت امام علی]] {{ع}} ==
== بنی‌زبید و وقایع پس از حکومت امام علی{{ع}} ==
{{همچنین|حکومت امام علی}}
پس از [[شهادت علی]]{{ع}} و [[سلطه]] یافتن [[معاویه]] بر [[کوفه]]، [[ریاست]] [[قبیله مذحج]] را به [[عمرو بن حجاج زبیدی]] سپردند و او را [[مأمور]] کردند تا با عشیره‌اش به جنگ [[سید]] و [[سالار شهیدان]]{{ع}} برود. اما جز عده‌ای معدود کسی از قبیله مذحج او را [[همراهی]] نکرد<ref>أبومخنف، مقتل الحسین{{ع}}، ص۲۳۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۶۸؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۹۱؛ لازم به ذکر است که در این واقعه نیز چونان دیگر وقایع و حوادث پس از مرگ عمرو بن معدیکرب زبیدی به طور مستقل جر در مواردی معدود نامی از زبید و بسیاری دیگر از طوایف مذحج دیده نمی‌شود اما دور از واقع نخواهد بود که زبیدی‌ها هم چونان حوادث دیگر در سایه سار نام بزرگ این قبیله بدون آنکه نامی از آنان در جایی ثبت شود، نقش آفرین حوادث بوده باشند.</ref>. گرچه ده درصد [[اصحاب]] [[سیدالشهداء]]{{ع}}<ref>بر فرض این که تعداد شهدای کربلا ۷۲ تن باشد.</ref> را در [[کربلا]] مذحجی‌ها تشکیل داده بودند، اما اثری از نسبت زبیدی در پی نام این [[شهدا]] دیده نمی‌شود که این امر می‌‌تواند حاکی از [[انفعال]] این [[قبیله]] در مواجهه با این فاجعه [[عظیم]] باشد. اما بی‌گمان، چهره برجسته و ممتاز زبیدی‌ها در [[نهضت]] عظیم [[عاشورا]] [[عمرو بن حجاج زبیدی]] است<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۴.</ref>، که با [[نوشتن نامه به امام حسین]]{{ع}}، از ایشان جهت آمدن به کوفه [[دعوت]] به عمل آورد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۳۵۳؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۳۰.</ref>، اما با آمدن [[عبیدالله بن زیاد]] به [[کوفه]]، [[عمرو بن حجاج]] به [[خدمت]] او در آمد و در کشاندن [[هانی بن عروه]] به قصر و در نتیجه [[اسارت]] و بعد [[شهادت]] او توسط [[عبیدالله بن زیاد]]، نقش ایفا کرد<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، خامسه۱، ص۴۶۲؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۴۴.</ref>. وی همچنین در پراکنده کردن [[یاران]] [[مسلم بن عقیل]] تلاش بسیار کرد<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۲۳۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
پس از [[شهادت علی]]{{ع}} و [[سلطه]] یافتن [[معاویه]] بر [[کوفه]]، [[ریاست]] [[قبیله مذحج]] را به [[عمرو بن حجاج زبیدی]] سپردند و او را [[مأمور]] کردند تا با عشیره‌اش به جنگ [[سید]] و [[سالار شهیدان]]{{ع}} برود. اما جز عده‌ای معدود کسی از قبیله مذحج او را [[همراهی]] نکرد<ref>أبومخنف، مقتل الحسین{{ع}}، ص۲۳۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۶۸؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۹۱؛ لازم به ذکر است که در این واقعه نیز چونان دیگر وقایع و حوادث پس از مرگ عمرو بن معدیکرب زبیدی به طور مستقل جر در مواردی معدود نامی از زبید و بسیاری دیگر از طوایف مذحج دیده نمی‌شود اما دور از واقع نخواهد بود که زبیدی‌ها هم چونان حوادث دیگر در سایه سار نام بزرگ این قبیله بدون آنکه نامی از آنان در جایی ثبت شود، نقش آفرین حوادث بوده باشند.</ref>. گرچه ده درصد [[اصحاب]] [[سیدالشهداء]]{{ع}}<ref>بر فرض این که تعداد شهدای کربلا ۷۲ تن باشد.</ref> را در [[کربلا]] مذحجی‌ها تشکیل داده بودند، اما اثری از نسبت زبیدی در پی نام این [[شهدا]] دیده نمی‌شود که این امر می‌‌تواند حاکی از [[انفعال]] این [[قبیله]] در مواجهه با این فاجعه [[عظیم]] باشد. اما بی‌گمان، چهره برجسته و ممتاز زبیدی‌ها در [[نهضت]] عظیم [[عاشورا]] [[عمرو بن حجاج زبیدی]] است<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۴.</ref>، که با [[نوشتن نامه به امام حسین]]{{ع}}، از ایشان جهت آمدن به کوفه [[دعوت]] به عمل آورد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۳۵۳؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۳۰.</ref>، اما با آمدن [[عبیدالله بن زیاد]] به [[کوفه]]، [[عمرو بن حجاج]] به [[خدمت]] او در آمد و در کشاندن [[هانی بن عروه]] به قصر و در نتیجه [[اسارت]] و بعد [[شهادت]] او توسط [[عبیدالله بن زیاد]]، نقش ایفا کرد<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، خامسه۱، ص۴۶۲؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۴۴.</ref>. وی همچنین در پراکنده کردن [[یاران]] [[مسلم بن عقیل]] تلاش بسیار کرد<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۲۳۸.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


۲۲۶٬۶۷۴

ویرایش