بنی‌تمیم: تفاوت میان نسخه‌ها

قبیله تمیم از گذشته‌های دور در مقایسه با دیگر [[قبایل عرب]]، دارای اهمیت بسیار در ابعاد گوناگون، از جمله فراوانی جمعیت و تیره‌های مختلف، [[جنگ‌ها]] و رخدادهای [[تاریخی]] فراوان و پهنه پهناور سرزمین‌های محل سکونت بوده است. اکنون نیز در پهنه [[جهان اسلام]] پراکنده‌اند.

==[[نسل]] بنی‌تمیم==

از [[فرزندان]] [[عمرو بن تمیم]]، خاندان‌های بسیار<ref>جمهرة النسب، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref> از جمله حَبِطات ([[لقب]] [[حارث بن عمرو]] و فرزندانش)<ref>جمهرة انساب العرب، ص۲۱۱-۲۱۳؛ الاشتقاق، ص۲۰۲؛ الانساب، ج۴، ص۵۰.</ref> و از زید مناة<ref>انساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۳؛ النسب، ص۲۳۱؛ جمهرة انساب العرب، ص۲۱۳.</ref> شاخه‌های فراوان مانند [[بنوکعب بن سعد]] و میان آنها تیره مشهور بنو مُقاعِس<ref>جمهرة النسب، ص۲۳۰ به بعد. ‍</ref> پدید آمدند. بنی‌حنظله و از میان آنها نیز بنی‌دارم<ref>النسب، ص۱۹۳-۲۲۶.</ref> و بنی‌یربوع از دیگر تیره‌های آن هستند.<ref>جمهرة النسب، ص۲۱۳؛ انساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۱.</ref>  

==خاستگاه و پراکندگی جغرافیایی [[تمیم]]==

'''۵. در [[ایران]]:''' در ایران بر پایه نشانه‌هایی از سده‌های نخست قمری. برخی تیره‌های تمیم در [[خوزستان]] و [[خراسان]] اقامت داشته‌اند‌.<ref>الکامل، ج۹، ص۱۰۳-۱۰۴.</ref> اکنون نیز [[بنی‌تمیم]] یکی از قبایل بزرگ ساکن خوزستان است و از آن شاخه و عشیره‌های بسیار منشعب شده‌اند.<ref>قبایل و عشایر عرب خوزستان، ص۳۸-۳۹.</ref>  

==[[جایگاه]] [[سیاسی]] [[اجتماعی]] تمیم==

#نزاع‌های قبیله‌ای شایع در این دوره،

#مشارکت در [[فتوحات اسلامی]]،

از آنجا که تمیمی‌ها با [[فرماندهی]] [[احنف بن قیس]] در [[فتوحات]] [[خراسان]] نقش گسترده داشتند<ref>الفتوح، ج۲، ص۳۳۷، ۳۴۰.</ref> و این منطقه از لحاظ [[اداری]] تابع بصره بود، نزاع‌های سخت قبیله‌ای همچون بصره، نخست میان [[تمیم]] و [[ربیعه]] و‌ اندکی بعد، میان تمیم و [[ازد]]، از اواخر دوره [[معاویه]] تا پایان دوره اموی در مناطق خراسان ادامه داشت.

'''۱۲. نقش بنی‌تمیم در [[حکومت]] [[عباسیان]]:''' حضور بسیار گسترده بنی‌تمیم در خراسان، سبب شرکت مؤثر آنها در [[دعوت]] عباسیان شد؛ چنان‌که [[پنج تن]] از نقیبان [[دوازده‌گانه]] عباسیان در خراسان از بنی‌تمیم بودند.<ref>تاریخ طبری، ج۷، ص۳۷۹-۳۸۰.</ref>  

==وضعیت [[فرهنگی]] مذهبی [[تمیم]]==

وجود شمار‌ اندکی از تمیمی‌ها یا حُلَفای آنان مانند [[واقد بن عبدالله]] و [[خَبّاب بن اَرَت]] که در [[هجرت]] به یثرب <ref>المحبر، ص۷۳؛ البدء و التاریخ، ج۴، ص۱۴۶.</ref> و نبردهای [[بدر]] و [[احد]]<ref>الطبقات، ج۳، ص۱۲۲؛ البدایة و النهایه، ج۳، ص۲۴۹.</ref> شرکت داشتند.

[[واقد بن عبدالله]] پیش از [[فتح مکه]] مسلمان شد و در [[سریه]] "نخله" فردی را در [[ماه حرام]] به [[قتل]] رساند و [[آیه]] {{متن قرآن|يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«از تو درباره جنگ در ماه حرام می‌پرسند، بگو: جنگ در آن (گناهی) بزرگ است و (گناه) باز داشتن (مردم) از راه خداوند و ناسپاسی به او و (باز داشتن مردم از) مسجد الحرام و بیرون راندن اهل آن از آن، در نظر خداوند بزرگ‌تر است و آشوب (شرک) از کشتار (هم) بزرگ‌تر است» سوره بقره، آیه ۲۱۷.</ref> در شأنش نازل شد.<ref> اسباب النزول، ص۷۱.</ref> آیه {{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان  و در پایان روز  در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref> نیز در شأن فردی از بنی‌تمیم نازل گشت.<ref>اسباب النزول، ص۲۲۰.</ref>  

[[یونس بن حبیب ضبّی]]، پیشوای نحویان [[بصره]] و از [[مراجع]] ادیبان و نحویان و استادِ [[سیبویه]] و [[کسائی]] و [[فرّاء]]، [[فضیل بن عیاض یربوعی]] [[عارف]] مشهور،

[[نصر بن مزاحم مِنقری تمیمی کوفی]] ادیب و اخباری و [[تاریخ‌نگار]] [[شیعی]].

'''۱۲. [[آیین]] حمس:''' برخی تیره‌های بنی‌تمیم در مناسک حج به آیین حُمس پایبند بودند<ref>قبائل بنی‌تمیم و دورهم فی التاریخ العربی، ص۱۰۵-۱۰۷.</ref> و در حج خود، تنها در لباس‏‌های نو یا [[لباس]] [[مردم]] [[مکه]] به [[طواف]] می‌‏پرداختند و خوش نداشتند که طواف را با لباس‌‏هایی که [[معصیت]] در آنها انجام گرفته، به جا آورند.

== منابع ==

{{منابع}}

{{پایان منابع}}