|
|
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}
| | #تغییر_مسیر [[فضیل بن عیاض تمیمی یربوعی]] |
| | |
| == مقدمه ==
| |
| فضیل در [[سرزمین]] [[خراسان]] بزرگ، در [[شهر]] [[سمرقند]] به [[دنیا]] آمد و در اَبیورد، شهری میان سرخسِ [[ایران]] ونَسای ترکمنستان [[رشد]] کرد.
| |
| | |
| در [[جوانی]] که هنوز [[انسانی]] بریده از [[خانواده]] و به دور از آنان بود و با راه زنی در منطقهای میان ابیورد و [[سرخس]] [[روزگار]] سپری میکرد، دلباخته دختری شد. از این رو [[تاریکی]] [[شب]] را مغتنم شمرده، بر فراز [[دیوار]] [[خانه]] آن دختر شد تا به کام دل برسد که ندای [[راز]] ونیازهای [[شب زنده داری]] را شنید که میخواند: {{متن قرآن|أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ}}<ref>«آیا هنگام آن نرسیده است که دلهای مؤمنان از یاد خداوند و از آنچه از سوی حق فرو فرستاده شده است فروتنی یابد و مانند کسانی نباشند که پیش از این به آنان کتاب (آسمانی) دادند اما روزگار بر آنان به درازا کشید و دلهاشان سخت شد و بسیاری از آنان بزهکار بودند؟» سوره حدید، آیه ۱۶.</ref>.
| |
| | |
| فُضیل به خود آمد و چنین اندیشید که گویا این [[آیه]] مخاطبی جز او ندارد. بر خود لرزید و گفت: چرا، خدایا! آن [[زمان]] فرا رسیده است و... بازگشت....
| |
| | |
| بدین ترتیب انسانی [[غرقه]] در مرداب [[گناه]] که میرفت تا ننگی دیگر بر سیاه کاریهای خود بیفزاید، [[توفیق]] یافت تا [[کلام خدا]] را با گوش [[جان]] بشنود و آن گونه به [[تهذیب]] و پیراستن پیدا و پنهانِ خود بپردازد؛ لذا از آن پس برگذشته خود میگریست و درکنج [[عزلت]]، به [[بندگی خدا]]، [[تلاوت قرآن]] و [[راز و نیاز]] شبانه میپرداخت، به این [[امید]] که در شمار [[پاکان]] درآید و این چنین بود که او را نمونه بارز [[توبه]] و [[انابه]] خواندند و درباره وی سخنها گفتند. وی در جوانی<ref> ابن سعد ورود او به شهر کوفه را در سالهای پیریاش دانسته است.</ref> وارد [[کوفه]] شد و در آن شهر [[حدیث]] شنید و نوشت. [[نجاشی]] او را دارای نسخه و کتابی از [[روایتهای امام صادق]]{{ع}} می داند، امّا [[شیخ طوسی]] از ذکر آن در فهرست خود [[غفلت]] کرده است.
| |
| | |
| [[رجالیون اهل سنّت]] متفقاً او را - که از [[راویان]] طبقه هشتم است - معتبر دانستهاند؛ برخی [[تصدیق]] و گروهی دیگر توثیقاش کردهاند. که از این جمع میتوان از افرادی چون: [[ابن سعد]]، [[عجلی]]، [[ابوحاتم]]، [[ابن حبّان]]، [[نسائی]]، [[دارقطنی]]، [[ذهبی]] و [[ابن حجر]] نام برد.
| |
| | |
| از میان [[رجال شناسان شیعی]]، [[علامه حلی]] و [[ابن داوود]] نیز [[فضیل]] را [[توثیق]] کردهاند، اما او را در قسم دوم کتاب خود، در شمار افرادی که بر آنان [[اعتماد]] ندارند نام بردهاند! [[شیخ طوسی]] او را در شمار [[صحابیان امام صادق]]{{ع}} نام برده است. وی از امام صادق{{ع}}، [[سفیان ثوری]]، [[اعمش]]، [[محمد بن اسحاق بن یسار]]، [[محمد بن عجلان]] و دیگران [[روایت]] کرده است و [[بشر حافی]]، [[هارون الرشید]] [[خلیفه]] عبّاسی، سفیان ثوری، [[سفیان بن عیینه]]، [[عبداللّه بن مبارک]]، [[عبدالرحمن بن مهدی بصری]]، [[شافعی]]، [[یحیی بن سعید قطان]] و بسیاری دیگر، از او روایت کردهاند.
| |
| | |
| همه نویسندگان [[صحاح]] [[اهل سنت]] جز [[ابن ماجه]] و نیز نویسندگان [[الکافی]]، [[تفسیر قمی]] و [[من لایحضره الفقیه]] [[احادیث]] او را - که به گفته [[ابن سعد]] و [[ابن حجر]]، فردی [[کثیر الروایه]] بوده است - ثبت کردهاند<ref>تفسیر قمی ۱/ ۲۰۰؛ الکافی ۴/ ۲۹۰ ح ۳؛ من لا یحضره الفقیه ۲/ ۲۹۲/ ح ۱۴۴۴ و صحیح بخاری ۶/ ۲۶۹۲/ ح ۶۹۶۲.</ref>. وی از امام صادق{{ع}} روایت کرده است که فرمود: (همانا [[مؤمن]] [[غبطه]] میخورد، امّا [[حسد]] نمیورزد، بر خلاف [[انسان]] [[دورو]] که حسد میورزد و غبطه نمیخورد<ref>الکافی ۲/ ۳۰۷.</ref>.
| |
| | |
| فضیل به منظور [[عبادت]]، به [[مکّه]] [[هجرت]] کرد و سرانجام در [[روزگار]] هارون الرشید و در هشتاد وچند سالگی، در [[روز]] اول و به [[نقلی]] دهم ماه محرّمِ سال ۱۸۷ ﻫ.ق درگذشت<ref>الطبقات الکبری ۵/ ۵۰۰؛ تاریخ خلیفه ۳۷۵و کتاب التاریخ الکبیر ۷/ ۱۲۳.</ref> و [[آرامگاه]] او مَزار [[مردم]] شد. [[ابن حبّان]] گفته است که آن مَزار را در مکّه بارها [[زیارت]] کرده است.<ref>[[حسین عزیزی|عزیزی]]، [[پرویز رستگار|رستگار]]، [[یوسف بیات|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)|راویان مشترک]]، ج۲، ص 102.</ref>
| |
| | |
| == منابع ==
| |
| {{منابع}}
| |
| # [[پرونده:IM010597.jpg|22px]] [[حسین عزیزی|عزیزی]]، [[پرویز رستگار|رستگار]]، [[یوسف بیات|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)|'''راویان مشترک ج۲''']]
| |
| {{پایان منابع}}
| |
| | |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
