|
|
| (۳۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{پرسش غیرنهایی}}
| | #تغییر_مسیر [[ دجال که خروجش از نشانههای غیرحتمی ظهور است کیست؟ (پرسش)]] |
| {{جعبه اطلاعات پرسش
| |
| | موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| |
| | موضوع فرعی = دجال کیست؟
| |
| | تصویر = 7626626268.jpg
| |
| | اندازه تصویر = 200px
| |
| | نمایه وابسته =
| |
| | مدخل اصلی = [[مهدویت]]
| |
| | موضوعات وابسته =
| |
| | پاسخدهنده =[[علی رضا رجالی تهرانی]]
| |
| | پاسخدهندگان =
| |
| }}
| |
| '''دجال کیست؟''' یکی از پرسشهای مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.
| |
| | |
| ==عبارتهای دیگری از این پرسش==
| |
| | |
| == پاسخ نخست==
| |
| [[پرونده:1368299.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[علی رضا رجالی تهرانی]]]]
| |
| ::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[علی رضا رجالی تهرانی]]'''، در کتاب ''«[[یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]»'' در اینباره گفته است:
| |
| ::::::«یکی از [[علایم ظهور]] آن حضرت که در بعضی روایات از نشانههای حتمی شمرده شده، خروج شخصی به نام دجّال است. وی یک طاغوت پرتزویر و حیلهگر است که عدّه بسیاری را به دنبال خود میکشد. ما در اینجا به همان روشی که به معرّفی [[سفیانی]] پرداختیم، دجّال و خصوصیات و ویژگیهایش را مورد بررسی قرار میدهیم. در [[روایات]] برای او صفات گوناگون و عجیبی ذکر شده است که باهم میخوانیم: حتمی بودن خروج او: [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} از [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} نقل میکند که فرمود: پیش از قیامت ده امر حتمی واقع میشود: [[خروج سفیانی]]، [[خروج دجال]]، دود، [[دابة الارض]]، خروج قائم، طلوع خورشید از مغرب، نزول عیسی، فرورفتن در مشرق جزیرة العرب، بیرون آمدن آتشی از قعر یمن که مردم را به محشر براند<ref> اثبات الهداة، شیخ حرّ عاملی، ج ۷، ص ۴۰۵</ref>.
| |
| ::::::'''نام و نسب او:''' عدهای گویند که نام دجّال صائد بن صید یا ابن صیاد است، و برخی مخالف رأی ایشان را گفتهاند. در کتابهای لغت، دجّال، به معنی کذّاب است، و فعل آن را به معنی آب طلا و آب نقره دادن نوشتهاند. دجّال را در زبانهای فرانسه و انگلیسی، آنتی کریست نامیدهاند که به معنی دشمن و ضد مسیح است<ref> مهدی موعود، ترجمه و نگارش علی دوانی، ص ۹۷۲.</ref>
| |
| ::::::'''خصوصیات فردی او:''' حضرت [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} میفرماید: او چشم راست ندارد، و چشم دیگرش در پیشانی اوست، و مانند ستاره صبح میدرخشد، چیزی در چشم اوست که گویی آمیخته به خون است. وی در یک قحطی سختی میآید، و بر الاغ سفیدی سوار است ... و در صحیح مسلم در کلام [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} دجّال چنین توصیف شده است: او مردی چاق، سرخرو، با موی سر مجعّد، و اعور است، چشمش همچون دانه انگوری است که بر روی آب قرار گرفته باشد<ref> صحیح بخاری، ج ۹، باب ۱۰۹۴، ح ۱۹۴۷</ref>.
| |
| ::::::'''عقیده او:''' [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} میفرماید: او با صدای بلندی فریاد میزند که بین مشرق و مغرب، صدایش را جنّ و انس و شیاطین میشنوند "به فرض صحّت روایت، ممکن است این عمل به وسیله رادیو و تلویزیون صورت بگیرد" و میگوید: ای دوستان من! به سوی من آیید. من هستم کسی که آفریده است، پس استوار ساخته و مقرّر کرده و هدایت نموده است. من پروردگار برتر شما هستم.<ref> مهدی موعود، ترجمه و نگارش علی دوانی، ص ۹۶۵.</ref>
| |
| ::::::'''مکان خروج:''' [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} میفرماید: او از شهری که آن را اصفهان میگویند و قریهای که معروف به یهودیه است بیرون میآید. مرگ او: [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} میفرماید: دجّال در امّت من بیرون میشود در چهل روز، پس خداوند [[حضرت عیسی|عیسی بن مریم]] را مأمور میکند او را طلب میکند و از بین میبرد<ref> صحیح مسلم، با شرح نووی، ج ۱۸، ص ۶۵</ref>. و [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} ضمن یک خطبه طولانی فرمود: [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} با یارانش از مکه به [[بیت المقدس]] میآیند، و در آن مکان بین آن حضرت با دجّال و ارتش او، جنگ واقع میشود، دجّال و ارتش او مفتضحانه شکست میخورند، به طوری که از اوّل تا آخر آنها به هلاکت میرسند و دنیا آباد میشود و [[حضرت مهدی|امام مهدی]] {{ع}} [[عدالت]] و قسط را در جهان به پا میدارد، و طبق روایتی آن حضرت دجّال را در کناسه کوفه به دار میزند<ref> اثبات الهداة، شیخ حرّ عاملی، ج ۷، ص ۲۳۹.</ref>.
| |
| ::::::بعضی از علماء چون [[شیخ صدوق]] با استناد به پارهای از روایات از جمله روایت [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}}- معتقدند که غرض و هدف الهی، بر این تعلّق گرفته است که دجّال زنده باشد و کسی نتواند او را بکشد تا دجّال آینده باشد<ref> کمال الدّین و تمام النّعمة، شیخ صدوق، ص ۵۲۹</ref>
| |
| ::::::[[محدث قمی]] گوید: در روایت [[ابو امامه]] است که [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} فرمودند: هر مؤمنی که دجّال را ببیند آب دهان خود را بر روی او بیندازد و سوره مبارکه حمد را بخواند، تا سحر آن ملعون دفع شود و در او اثر نکند. چون او ظاهر شود، عالم را پر از فتنه و آشوب نماید، و میان او و لشگر [[قائم]] {{ع}} جنگ واقع شود، بالاخره آن ملعون به دست مبارک [[امام مهدی|حضرت حجّت]] {{ع}} یا به دست [[حضرت عیسی|عیسی بن مریم]]{{ع}} کشته شود.<ref> منتهی الآمال، شیخ عبّاس قمی، ج ۲، ص ۳۳۶.</ref> البته عقیده [[شیعه]] بر این است که [[امام مهدی]] {{ع}} است که دجّال را میکشد، نه عیسی. باتوجّه به خصوصیاتی که ذکر شد و در بعضی موارد باهم اختلاف دارند، بعضی معتقدند: همانگونه که از ریشه لغت دجّال از یکسو و از منابع حدیث از سوی دیگر استفاده میشود، دجّال منحصر به فرد معینی نیست، بلکه عنوانی است کلّی برای افراد پرتزویر و حیلهگر که برای کشیدن تودههای مردم به دنبال خود از هر وسیلهای استفاده میکنند، چنانکه [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرموده است: هر پیامبری بعد از نوح قوم خود را از فتنه دجّال برحذر داشت و من نیز شما را برحذر میدارم<ref> صحیح ترمذی، باب ما جاء فی الدّجال، ص ۴۲.</ref>. ممکن است که این نظر درست باشد، چون اگر از مفاهیم رمزی و کفایی روایات مورد بحث صرفنظر کنیم، بیشتر آنها از نظر ضوابط سندی، اخبار واحدی میباشند که چندان معتبر نیستند»<ref>[[یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص ۱۸۴ تا ۱۸۶.</ref>.
| |
| | |
| ==پاسخهای دیگر==
| |
| {{یادآوری پاسخ}}
| |
| {{جمع شدن|۱. سید جعفر موسوینسب؛}}
| |
| [[پرونده:13681056.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید جعفر موسوینسب]]]]
| |
| ::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[سید جعفر موسوینسب]]'''، در کتاب ''«[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]»'' در اینباره گفته است:
| |
| ::::::«در آغاز به چند نکته میپردازیم:
| |
| :::::*'''تعریف [[دجال]]'''
| |
| ::::::[[دجال]] در لغت دجل به معنای روکش نمودن یک شیء است که باطن آن کمارزش باشد ولی روی آن زرق و برق داده یا طلاکاری شده باشد. بنابراین وقتی [[دجال]] را برای کسی بکار میبرند یعنی آن شخص، منافق، دروغگو و فریبنده است<ref>نگرش بر اخبار و علائم ظهور حضرت مهدى، على اکبر عارف، چاپ شریعت، ص ۱۸۱.</ref>. البته معانی متعددی برای این واژه ذکر شده است که به عنوان نمونه به یکی از آنها اشاره شد.
| |
| :::::*'''پیشینه [[دجال]]'''
| |
| ::::::تاریخچه [[دجال]] به قبل از [[اسلام]] برمیگردد، در کتاب [[انجیل]] نام [[دجال]] نیز به میان آمده است، از آیات [[انجیل]] استفاده میشود که [[دجال]] به معانی دروغگو و گمراهکننده است و چنین استفاده میشود که داستان خروج [[دجال]] و زنده بودنش در آن زمان هم در بین نصاری شایع بوده و در انتظار خروجش بودهاند<ref>دادگستر جهان، ابراهیم امینى، ص ۲۲۴، چاپ ۷۸.</ref>. در [[اسلام]] نیز سخن از [[دجال]] به میان آمده است، و روایاتی از این موضوع از فریقین وارد شده است، که روایات [[اهل سنت]] در این باب به مراتب بیشتر از روایاتی است که در منابع [[شیعه]] موجود میباشد. و اکثر روایات [[شیعه]] نیز در این موضوع برگرفته شده از منابع حدیثی [[اهل سنت]] میباشد.
| |
| :::::*'''اخبار دجال'''
| |
| ::::::مرحوم علامه [[سید محمد صدر]] در جلد سوم موسوعه ارزشمند [[امام المهدی]] با عنوان "[[تاریخ الغیبة الکبری]]" بحث مفصلی را به بررسی [[دجال]] اختصاص داده است، ایشان معتقدند که اخبار [[دجال]] مبتلا به دو اشکال جدی هستند. اول ضعف سندی، دوم دلالت بر ایجاد معجزات مضلّه که به لحاظ قوانین کلامی محال است. که خداوند سبحان قدرت خرق عادت و اظهار [[معجزه]] را به افراد گمراه و گمراهکننده واگذار نماید.
| |
| ::::::و بعضی از محقّقین دیگر ریشه تعریفات و توصیفاتی که در رابطه با [[دجال]] به ما رسیده است را به دو روایت برمیگردانند که در کتاب بحارالانوار و کتب دیگر نقل شده است که از دیدگاه علم [[رجال]]، سند این دو روایت ضعیف میباشد و نمیشود به این توصیفات اعتماد نمود<ref>دادگستر جهان، ابراهیم امینى، ص ۲۲۵، چاپ ۷۸.</ref>.
| |
| ::::::به قول بعضی از محققین بزرگوار<ref>تاریخ غیبت کبرى، سید محمد صدر، ترجمه افتخارزاده، ص ۶۴۳.</ref> روایات را اگر حمل بر معنای رمزی کنیم از کنار گذاشتن آن روایت بهتر است، مخصوصا روایات [[دجال]] که بعضی از آنها به شخص [[پیامبر خاتم|حضرت رسول]] {{صل}} میرسد و متعین است که بگوییم [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] {{صل}} به یک سلسله معانی حقیقی گسترده اجتماعی با این عبارت اشاره نمودهاند.
| |
| ::::::اما دیدگاه ما: از منظر ما اصل قضیه [[دجال]] به طور اجمال صحت دارد ولی تعریفات و توصیفاتی که دربارهاش شده است مدرک قابل اعتمادی ندارد.
| |
| ::::::و این قضیه بدون تردید با افسانههایی آمیخته شده است که صورت حقیقی خود را از دست داده است.
| |
| ::::::در مجموع میتوان بیان نمود که دو دیدگاه راجع به [[دجال]] وجود دارد:
| |
| ::::::۱. '''[[دجال]] شخصی:''' که در برخی روایات توصیفاتی برای او ذکر شده است مانند [[دجال]] مردی چاق، سرخرو، موی سر مجعّد، چشم راست او اعور، چشم او مانند دانه انگوری است که بر روی آب قرار دارد<ref>صحیح مسلم، ج ۹، باب ۱۰۹۴، ح ۱۹۴۷.</ref>.
| |
| ::::::و در روایت دیگر آمده است در زمان [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} [[دجال]] موجود بوده است و نامش عبداللّه یا "[[صائد بن صید]]" است. [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} و اصحابش به قصد دیدار او به خانهاش رفتند، او مدّعی خدایی بود، عمر خواست او را به قتل برساند ولی [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} مانع شدند<ref>محمد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۹۳، چاپ اسلامى.</ref>.
| |
| ::::::قابل توجه است که [[محمد بن یوسف گنجی]] در کتاب البیان صفحه صد و هشت در این مطلب تردید کرده روایتی را نقل میکند که خود فرزند صائد [[دجال]] بودن خود را انکار میکند، اشاره مینماید به روایتی که مسلم از قول او نقل کرده است که میگوید: [[پیامبر خاتم|پیامبر]] {{صل}} فرمود: [[دجال]] فرزند ندارد و من دارم، [[پیامبر خاتم|پیامبر]] فرمود: [[دجال]] وارد بر [[مکه]] و [[مدینه]] نمیشود ولی من در [[مدینه]] به دنیا آمدم و اکنون میخواهم به [[مکه]] بروم.
| |
| ::::::۲. '''[[دجال]] نوعی و سمبلیک:''' علامه [[سید محمد صدر]] در اینباره میفرمایند: مفهوم [[دجال]] سمبل پیچیدهترین و خطرناکترین دشمن [[اسلام]] و خداست و این در واقع توصیف نمودن و جهانبینی ماتریالیستی غرب است<ref>مهدى علیزاده، نشانههاى یار و چکامه انتظار، ص ۶۷، به نقل از موسوعه امام مهدى، سید محمد صدر.</ref>.
| |
| ::::::و عدّهای دیگر از بزرگان نیز [[دجال]] را نماد و سمبل میدانند و این نکته را نیز باید توجه داشت، جدا از اینکه روایات [[دجال]] قابل اعتماد هستند یا خیر و اینکه [[شیعه]] هم مانند [[اهل سنت]] مسأله [[دجال]] را قبول دارند یا نه و با چشمپوشی از اینکه [[دجال]] شخصی است یا نوعی یک نظریه دیگری نیز درباره [[دجال]] وجود دارد و آن اینکه [[دجال]] را بعضی جزء اشراط الساعة و علائم [[قیامت]] شمردهاند اگر این احتمال پذیرفته شود، پرونده بحث [[دجال]] در باب علائم [[ظهور]] بسته خواهد شد، خصوصا که بعضی روایات این برداشت را تأیید مینمایند از جمله روایتی از [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} که ده نشانه قبل از وقوع [[قیامت]] را شمارش میفرمایند، از جمله خروج [[دجال]] که در منابع مختلف و معتبر این روایت نقل شده است<ref>شیخ حرّ عاملى، اثبات الهداة، ج ۷، ص ۴۰۵؛ مختصر بصائر الدرجات، ص ۲۰۲؛ الغیبة طوسى، ص ۴۲۶؛ خصال شیخ صدوق، ج ۲، ص ۴۳۱.</ref>.
| |
| :::::*'''محل خروج [[دجال]]'''
| |
| ::::::نکته بعدی محل خروج [[دجال]] است که در روایات مکانهای مختلفی برایش نقل شده است از جمله [[اصفهان]]، [[خراسان]]، [[سجستان]]، و همچنین سرنوشت [[دجال]] که عاقبت به دست چه کسی به هلاکت میرسد که در اینباره روایات دو دیدگاه را مطرح میکنند، بعضی قائلند که به دستور [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} و دست [[حضرت عیسی]] {{ع}} و بعضی به دست شخص [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}}؛ جهت اختصار ما در پی ذکر روایات نیستیم، ولی میتوان به منابع ذیل مراجعه کرد»<ref>[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ج۲، ص۴۵-۴۹.</ref>.
| |
| {{پایان جمع شدن}}
| |
| ==پرسشهای وابسته==
| |
| | |
| ==[[:رده:آثار مهدویت|منبعشناسی جامع مهدویت]]==
| |
| {{پرسشهای وابسته}}
| |
| {{ستون-شروع|3}}
| |
| * [[:رده:کتابشناسی کتابهای مهدویت|کتابشناسی مهدویت]]؛
| |
| * [[:رده:مقالهشناسی مقالههای مهدویت|مقالهشناسی مهدویت]]؛
| |
| * [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای مهدویت|پایاننامهشناسی مهدویت]].
| |
| {{پایان}}
| |
| {{پایان}}
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:مهدویت]]
| |
| [[رده:پرسشهای جامع امامت و ولایت]]
| |
| [[رده:پرسشهای مهدویت]]
| |
| [[رده:پرسشهای مهدویت]]
| |
| [[رده:(اب): پرسشهایی با ۲ پاسخ]]
| |
| [[رده:(اب): پرسشهای مهدویت با ۲ پاسخ]]
| |
