بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
به گفتهای واژه إله مشتق و به معنای [[خدا]]، [[آفریدگار]] و مدبّر [[جهان]]<ref>مفاهیم القرآن، ج ۶، ص ۱۱۰.</ref> و [[صاحب]] نعمتهایی است که جز او کسی دیگر بر آن [[توانایی]] ندارد<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص ۴۴۵.</ref>. برخی نیز با استشهاد به [[آیات]]، آن را در دوران [[نزول]] همسان لفظ جلاله دانسته و معانی دیگر را بر فرض صحت، مربوط به قبل از عصر [[نزول]] یا احتمالاً از لوازم و آثار معانی إله (نه موضوعٌ له آن) معرفی کردهاند<ref>مفاهیمالقرآن، ج ۶، ص ۱۱۰.</ref>. | به گفتهای واژه إله مشتق و به معنای [[خدا]]، [[آفریدگار]] و مدبّر [[جهان]]<ref>مفاهیم القرآن، ج ۶، ص ۱۱۰.</ref> و [[صاحب]] نعمتهایی است که جز او کسی دیگر بر آن [[توانایی]] ندارد<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص ۴۴۵.</ref>. برخی نیز با استشهاد به [[آیات]]، آن را در دوران [[نزول]] همسان لفظ جلاله دانسته و معانی دیگر را بر فرض صحت، مربوط به قبل از عصر [[نزول]] یا احتمالاً از لوازم و آثار معانی إله (نه موضوعٌ له آن) معرفی کردهاند<ref>مفاهیمالقرآن، ج ۶، ص ۱۱۰.</ref>. | ||
برخی [[اسم الله]] را مرتبه خاصی از اسم إله و در نتیجه مرتبه إله را بالاتر از مرتبه [[الله]] دانستهاند، از آن جهت که إله را اسم مرتبهای از وجود [[خداوند]] معرفی کردهاند که [[ادراک]] آن مرتبه وجودی جز به همین مقدار که آن را از حد ابطال و عدم خارج سازیم ممکن نیست؛ ولی، [[الله]] را اسم مرتبهای دانستهاند که میتوان [[آفرینش]] و [[افعال]] دیگر را بدو منتسب کرد و نسبت دادن [[آفرینش]]، [[رزق]]، زنده ساختن و میراندن به [[الله]] و نه به إله را در [[آیات قرآن کریم]] نشانهای بر همین نکته گرفتهاند<ref>شرح اسماءالحسنی، ص ۴۱.</ref><ref>[[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[إله (مقاله)| | برخی [[اسم الله]] را مرتبه خاصی از اسم إله و در نتیجه مرتبه إله را بالاتر از مرتبه [[الله]] دانستهاند، از آن جهت که إله را اسم مرتبهای از وجود [[خداوند]] معرفی کردهاند که [[ادراک]] آن مرتبه وجودی جز به همین مقدار که آن را از حد ابطال و عدم خارج سازیم ممکن نیست؛ ولی، [[الله]] را اسم مرتبهای دانستهاند که میتوان [[آفرینش]] و [[افعال]] دیگر را بدو منتسب کرد و نسبت دادن [[آفرینش]]، [[رزق]]، زنده ساختن و میراندن به [[الله]] و نه به إله را در [[آیات قرآن کریم]] نشانهای بر همین نکته گرفتهاند<ref>شرح اسماءالحسنی، ص ۴۱.</ref><ref>[[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[إله (مقاله)|مقاله «إله»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص 195-196.</ref>. | ||
== إله در [[قرآن کریم]] == | == إله در [[قرآن کریم]] == | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
[[قرآن]] [[توحید عبادی]] و نفی هر معبودی غیر از [[خداوند]] را بر مسئله [[توحید در خالقیت]] و [[ربوبیت]] مبتنی ساخته: {{متن قرآن|ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ}}<ref>«این است خداوند پروردگار شما، آفریننده هر چیز که هیچ خدایی جز او نیست» سوره غافر، آیه ۶۲.</ref>، {{متن قرآن|هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ}}<ref>«آیا آفرینندهای جز خداوند هست که از آسمان و زمین به شما روزی دهد؟ هیچ خدایی جز او نیست» سوره فاطر، آیه ۳.</ref> و [[پرستش]] هر گونه إله دیگری را فاقد [[برهان]] و به کلی مردود دانسته: {{متن قرآن|وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ...}}<ref>«و هر کس با خداوند خدایی دیگر (به پرستش) بخواند که برهانی بر آن ندارد جز این نیست که حسابش نزد پروردگار اوست» سوره مؤمنون، آیه ۱۱۷.</ref> و آن را مستوجب [[عذاب الهی]] معرفی کرده است: {{متن قرآن|وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتُلْقَى فِي جَهَنَّمَ}}<ref>«و با خداوند خدایی دیگر مگمار که نکوهیده و رانده در دوزخ افتی» سوره اسراء، آیه ۳۹.</ref>. | [[قرآن]] [[توحید عبادی]] و نفی هر معبودی غیر از [[خداوند]] را بر مسئله [[توحید در خالقیت]] و [[ربوبیت]] مبتنی ساخته: {{متن قرآن|ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ}}<ref>«این است خداوند پروردگار شما، آفریننده هر چیز که هیچ خدایی جز او نیست» سوره غافر، آیه ۶۲.</ref>، {{متن قرآن|هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ}}<ref>«آیا آفرینندهای جز خداوند هست که از آسمان و زمین به شما روزی دهد؟ هیچ خدایی جز او نیست» سوره فاطر، آیه ۳.</ref> و [[پرستش]] هر گونه إله دیگری را فاقد [[برهان]] و به کلی مردود دانسته: {{متن قرآن|وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ...}}<ref>«و هر کس با خداوند خدایی دیگر (به پرستش) بخواند که برهانی بر آن ندارد جز این نیست که حسابش نزد پروردگار اوست» سوره مؤمنون، آیه ۱۱۷.</ref> و آن را مستوجب [[عذاب الهی]] معرفی کرده است: {{متن قرآن|وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتُلْقَى فِي جَهَنَّمَ}}<ref>«و با خداوند خدایی دیگر مگمار که نکوهیده و رانده در دوزخ افتی» سوره اسراء، آیه ۳۹.</ref>. | ||
به گفته [[راغب]] [[حق]] آن بود که واژه إله جمع بسته نشود، زیرا جز [[خداوند]] معبودی نیست، ولی عربها به سبب [[اعتقاد]] به معبودهای متعدد آن را جمع بستهاند<ref>مفردات، ص ۸۳، «اله».</ref><ref>[[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[إله (مقاله)| | به گفته [[راغب]] [[حق]] آن بود که واژه إله جمع بسته نشود، زیرا جز [[خداوند]] معبودی نیست، ولی عربها به سبب [[اعتقاد]] به معبودهای متعدد آن را جمع بستهاند<ref>مفردات، ص ۸۳، «اله».</ref><ref>[[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[إله (مقاله)|مقاله «إله»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص 196- 197.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:000055.jpg|22px]] [[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[إله (مقاله)| | #[[پرونده:000055.jpg|22px]] [[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[إله (مقاله)|مقاله «إله»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||