حدیث کساء: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۷۸۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۴۰: خط ۴۰:
واقعه کساء بی‌تردید در خانه [[ام‌سلمه]] روی داده و [[عایشه]] نیز این مطلب را تأیید کرده است؛ چنانکه از [[ابوعبدالله جدلی]] [[روایت]] شده است که "روزی به نزد [[عایشه]] وارد شدم و گفتم: این [[آیه]] (تطهیر) در کجا نازل شده است؟ او گفت: "در خانه [[ام‌سلمه]]"<ref>تفسیر فرات، ص ۳۳۴ و محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۳۵، ص ۲۱۵.</ref>. در روایتی دیگر نیز آمده است که [[ام‌سلمه]] به ابوعبداللّه جدلی گفت: "اگر از [[عایشه]] بپرسی به تو خواهد گفت که این [[آیه]] در خانه من نازل شده است"<ref>تفسیر فرات، ص ۳۳۴ و محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۳۵، ص ۲۱۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۸۱.</ref>
واقعه کساء بی‌تردید در خانه [[ام‌سلمه]] روی داده و [[عایشه]] نیز این مطلب را تأیید کرده است؛ چنانکه از [[ابوعبدالله جدلی]] [[روایت]] شده است که "روزی به نزد [[عایشه]] وارد شدم و گفتم: این [[آیه]] (تطهیر) در کجا نازل شده است؟ او گفت: "در خانه [[ام‌سلمه]]"<ref>تفسیر فرات، ص ۳۳۴ و محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۳۵، ص ۲۱۵.</ref>. در روایتی دیگر نیز آمده است که [[ام‌سلمه]] به ابوعبداللّه جدلی گفت: "اگر از [[عایشه]] بپرسی به تو خواهد گفت که این [[آیه]] در خانه من نازل شده است"<ref>تفسیر فرات، ص ۳۳۴ و محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۳۵، ص ۲۱۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۸۱.</ref>


== [[ائمه معصومین]] {{عم}} مصادیق [[اهل بیت]] {{عم}} ‌==
== مدلول حدیث کساء ==
مضمون [[حدیث ثقلین]]، تأکید [[پیامبر]] {{صل}} بر با هم بودن [[قرآن]] و [[اهل بیت]] {{عم}} تا [[روز قیامت]] و [[لزوم]] [[پیروی]] [[جامعه اسلامی]] از آنان، به روشنی بر این مسئله دلالت دارد که مصادیق [[اهل بیت]] {{عم}} تنها [[اصحاب کساء]] ـ که آخرین آنان پنجاه سال پس از رحلت [[رسول خدا]] {{صل}} به [[شهادت]] رسید ـ نیستند؛ بلکه چنانکه در برخی روایات اهل بیت {{عم}} بدان تصریح شده است، نه نفر از [[فرزندان]] [[حسین]] {{ع}} نیز جزو آنها هستند<ref>شیخ صدوق، کمال الدین، ج۱، ص۲۴۴-۲۴۵؛ ‌ علی بن محمد قمی، کفایة الاثر، ص۱۷۱ و شیخ صدوق، معانی الأخبار، ص ۹۱.</ref>.
حدیث کساء بر مطالب مهمی درباره [[اهل‌بیت پیامبر]]{{صل}} دلالت می‌کند:
 
# '''اختصاص آیه تطهیر به [[اهل کساء]]:''' یکی از دلالت‌های مهم این [[حدیث]] بیان اختصاص آیه تطهیر به اهل کساء و عدم شمول محتوای آن بر دیگران ـ از جمله [[همسران پیامبر]]{{صل}} ـ است؛ [[ام‌سلمه]] که بر اساس نقل‌های بسیاری این واقعه در [[خانه]] او رخ داده، می‌گوید: [[دعا]] کردم تا من نیز در آن جمع باشم اما [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|أَنْتِ مَكَانَكِ، أَنْتِ عَلَى خَيْرٍ}}<ref>الدر المنثور، ج۵، ص۱۹۸.</ref> یا فرمود: «ای ام‌سلمه! تو از [[همسران]] [[صالح]] من هستی، داخل نمی‌شود در این مکان، مگر کسی که از من باشد»<ref>تفسیر فرات، ص۳۳۵؛ بحارالانوار، ج۳۵، ص۲۱۵.</ref>. ام‌سلمه خیلی علاقه‌مند بود [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به درخواست ایشان جواب مثبت دهد به حدی که این امر را از آن‌چه [[خورشید]] بر آن می‌تابد بیشتر [[دوست]] می‌داشت<ref>مشکل الآثار، ج۱، ص۳۳۶؛ تفسیر فرات، ص۱۲۶؛ بحارالانوار، ج۳۵، ص۲۱۶؛ اهل‌البیت، ص۴۹.</ref>. البته در روایتی آمده که آن حضرت درخواست [[ام‌سلمه]] را [[اجابت]] نمود اما بعد از اینکه در [[حق]] [[خمسه طیبه]] [[دعا]] فرمود: {{متن حدیث|بَعْدَ مَا قَضَى دُعَاءَهُ لِابْنِ عَمِّهِ عَلِيٍّ وَ ابْنَتِهِ فَاطِمَةَ وَ ابْنَيْهِمَا}}<ref>بحارالانوار، ج۳۵، ص۲۲۱؛ مشکل الآثار، ج۱، ص۳۳۵؛ ینابیع المودة، ص۲۲۸ و ۲۹۴.</ref>.
[[علی]] {{ع}} در جواب کسی که از ایشان درباره معنای قول [[رسول خدا]] {{صل}} درباره "[[ثقلین]]" پرسید، در [[تبیین]] معنای [[عترت پیامبر]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث| أَنَا وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ الْأَئِمَّةُ التِّسْعَةُ مِنْ‌ وُلْدِ الْحُسَيْنِ‌ تَاسِعُهُمْ‌ مَهْدِيُّهُمْ‌ وَ قَائِمُهُمْ‌ لَا يُفَارِقُونَ‌ كِتَابَ‌ اللَّهِ‌ وَ لَا يُفَارِقُهُمْ‌ حَتَّى يَرِدُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} حَوْضَهُ}}<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج ۱، ص ۵۷؛ قطب الدین راوندی، قصص الانبیاء، ص ۳۶۰، کمال‌الدین، ص ۲۴۰ و معانی الاخبار، ص ۹۰ - ۹۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۸۴-۱۸۵.</ref>
# '''تعیین مصداق اهل‌بیت{{عم}}:''' اگرچه عنوان [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} در معنای عام آن، [[همسران]] و عموم بستگان آن حضرت را شامل می‌شود، ولی [[فضیلت]] ویژه‌ای که [[حدیث کساء]] بر آن دلالت دارد، تنها مخصوص [[اصحاب کسا]] است. از همین‌رو [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: «اگر [[رسول خدا]]{{صل}} [[سکوت]] کرده و [[اهل]] بیتش را معرفی نمی‌کرد، [[آل]] فلان و آل فلان آن را برای خودشان ادعا می‌کردند»<ref>تفسیر برهان، ج۲، ص۱۱۱؛ بحار الانوار، ج۳۵، ص۲۱۱؛ تفسیر عیاشی، ج۱، ص۲۵۰.</ref>. در این حدیث پیامبر اکرم{{صل}} از سه طریق به معرفی [[اهل بیت]] خود اقدام کردند: اول: تصریح به نام کسانی که [[آیه تطهیر]] درباره آنان نازل شده است؛ دوم: جمع کردن ایشان در زیر کساء و منع دیگران از ورود به آن و سوم: [[دعا کردن]] در [[حق]] آنان و بیان اختصاصی بودن این مسأله در حق آنان؛ کما اینکه فرمود: «خدایا، هر [[پیامبری]] خاندانی دارد، [[خانواده]] من هم اینها هستند».
# '''[[اثبات]] افضلیت اهل‌بیت{{عم}}:''' این [[روایت]] فضیلت بزرگی را برای اهل‌بیت{{عم}} اثبات می‌کند. احتجاج حضرت علی{{ع}} به این واقعه بر [[افضلیت]] خود<ref>کتاب سلیم بن قیس هلالی، ص۶۴۶.</ref> و نیز [[احتجاج]] [[امام حسن مجتبی]]{{ع}} و [[امام سجاد]]{{ع}} به این [[حدیث]]<ref>تفسیر ابن‌کثیر، ج۳، ص۴۸۷؛ الدر المنثور، ج۵، ص۱۹۸؛ جامع البیان، ج۲۲، ص۷.</ref>؛ [[شوق]] [[ام‌سلمه]] به قرار گرفتن زیر کساء تا جایی‌که آن را بیشتر از آنچه [[خورشید]] بر آن می‌تابید [[دوست]] می‌داشت<ref>مشکل الآثار، ج۱، ص۳۳۶؛ بحارالانوار، ج۳۵، ص۲۱۶.</ref>؛ سخن [[سعد بن ابی‌وقاص]] در جواب معاویه که گفت: اگر این فضلیت را می‌داشتم از شتران سرخ‌موی برای من دوست‌داشتنی‌تر بود<ref>خصائص امیرالمؤمنین{{ع}}، ص٢٩؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۳.</ref>، شواهد گویای این مطلب است<ref>[[عبدالله عیسی‌لو|عیسی‌لو]] و [[حسن مجتبی‌زاده|مجتبی‌زاده]]، [[حدیث کساء (مقاله)|مقاله «حدیث کساء»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۳]]، ص ۵۱۸.</ref>.


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش