|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مهدویت/بالا}}
| | #تغییر_مسیر [[مذهب شیوع فساد در تفسیر انتظار]] |
| {{مهدویت}}
| |
| ==برداشتی اشتباه از [[روایات]]==
| |
| *برخی ناآشنایان به اندیشۀ ژرف [[مهدویت]] از بعضی [[روایتها]] چنین برداشت کردهاند که [[کثرت ظلم و فساد]] [[زمینهساز ظهور]] [[منجی]] و سبب تسریع در آن خواهد شد و بین [[فراوانی ظلم]] و [[ستم]] با [[ظهور امام زمان]] {{ع}}، رابطهای تمام وجود دارد که هر چه [[ظلم]] بیشتر شود، [[ظهور]] نزدیکتر میگردد و لذا [[حقطلبی]] و [[اصلاح]]، امری بر خلاف [[ظهور]] است و باید [[جامعه]] به حال خودش رها شود و کاری به [[فساد]] موجود درجامعه نباید داشت بلکه باید به آنها دامن زد تا هرچه بیشتر [[زمینه ظهور]] فراهم آید<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ص۲۵۶-۲۵۸؛ [[بهروز محمدی منفرد|محمدی منفرد، بهروز]]، [[چلچراغ حکمت ج۱۰ (کتاب)|چلچراغ حکمت ج۱۰]]، ص۴۴-۴۷؛ [[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، [[نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی (مقاله)|نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی]]، ص؟؟ و مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[سید مهدی طاهری|طاهری، سید مهدی]]، [[انقلاب و انتظار (مقاله)|انقلاب و انتظار]]</ref>. برخی از [[روایات]] هم موجب چنین برداشتی شده است مانند: [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} میفرماید: «یازدهمین از [[فرزندان]] من، [[مهدی]] است؛ کسی که [[زمین]] را از [[عدل و داد]] پر میکند؛ همان گونه که از [[ظلم و ستم]] پر شده است»<ref>{{متن حدیث|الْحَادِیَ عَشَرَ مِنْ وُلْدِی هُوَ الْمَهْدِیُ الَّذِی یَمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا وَ قِسْطاً کَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً}}؛ کافی، ج۱، ح۷، باب فی الغیبه، ص۳۳۸.</ref>؛ [[امام حسین]] {{ع}} میفرماید: «اگر از [[دنیا]] جز یک روز باقی نمانده باشد، [[خداوند]]، آن روز را طولانی کند، تا مردی از [[فرزندان]] من [[قیام]] کند و [[زمین]] را از [[عدل و داد]] پر کند، پس از آنکه از [[ستم]] و [[بیداد]] پر شده باشد»<ref>{{متن حدیث|لَوْ لَمْ یَبْقَ مِنَ الدُّنْیَا إِلَّا یَوْمٌ وَاحِدٌ لَطَوَّلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ذَلِکَ الْیَوْمَ حَتَّی یَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ وُلْدِی فَیَمْلَأَهَا عَدْلًا وَ قِسْطاً کَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً}}؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج ۱، باب ۳۰، ح۴.</ref>.
| |
| | |
| ==[[علامت ظهور]] بودن [[شیوع فساد]] نه [[علت]] بودن==
| |
| *این [[باور]] که باید به [[شیوع ظلم]] [[کمک]] کرد، از این [[پندار]] ناشی بوده که [[شیوع ظلم]]، علتِ [[ظهور]] است؛ در حالی که علّت [[ظهور]] آماده بودن مقدّمات [[ظهور]] است. برای اینکه تفکیک میان مفهوم علامتِ شی و علّت شی بهتر مشخّص شود میتوان از این [[تمثیل]] استفاده کرد، فرض کنید در یک ایستگاه قطار، تابلویی درست کردهاند که یک دقیقه قبل از ورود هر قطار به ایستگاه، آمدن آن را اعلام میکند و البتّه بعد از این اعلام، قطار میآید. در اینجا این اعلام، علامت آمدن قطار است نه [[علت]] آمدن قطار و اگر ما بخواهیم به آمدن قطار [[کمک]] کنیم، باید به [[موتور]] محرّک قطار بیندیشیم، نه به دست کاری کردن در تابلوِ مذکور. ما هر [[قدر]] تابلو را تغییر دهیم، به خودی خود تأثیری در آمدن قطار ندارد. بحث [[شیوع ظلم]] نیز اینگونه است. مثلاً از علامتهای [[ظهور]] آمدن [[دجال]] است و همان طور که معنا ندارد برای تعجیل در [[ظهور]]، بگردیم یک نفر به نام [[دجال]] بیابیم و از او [[حمایت]] کنیم که اقدامات خاصی را انجام دهد، به همین ترتیب معنا ندارد برای تعجیل در [[ظهور]]، به افزایش [[ظلم]] بپردازیم<ref>ر.ک: [[حسین سوزنچی|سوزنچی، حسین]]، [[مهدویت و انتظار در اندیشه شهید مطهری ۱ (مقاله)|مهدویت و انتظار در اندیشه شهید مطهری]]، ص ۷۴-۷۵؛ [[یدالله حاجیزاده|حاجیزاده، یدالله]]، [[وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری (مقاله)|وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری]]، ص ۲۶۸-۲۶۹.</ref>.
| |
| *علاوه بر اینکه، [[فراگیری ظلم و ستم]] [[پیش از ظهور حضرت مهدی]] {{ع}}، از [[علائم حتمی ظهور]] نیست و نهایت حرفی که میتوان زد، این است که [[ظهور امام زمان]] {{ع}} با [[فراگیری ظلم و ستم]]، مقارن است. بنابراین، شرط قرار دادن [[ظلم]] برای [[ظهور]]، امر صحیحی نیست<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ص۲۵۶-۲۵۸؛ نویسندگان، [[آفتاب مهر (کتاب)|آفتاب مهر]]، ج۱، ص ۱۶۴-۱۶۷.</ref>.
| |
| ==چیستی [[فراگیری ظلم]]==
| |
| *اما پیرامون مفهوم و چیستی [[فراگیری ظلم و ستم]] دو دیدگاه اصلی مطرح است:
| |
| #[[فراگیری ظلم و ستم]] به معنای غالبیت: طبق این دیدگاه، در کنار غالب بودن [[ظلم و ستم]]، [[صلاح]] و [[رستگاری]] نیز در میان [[مردم]] مطرح است. نکتۀ قابل ذکر اینکه در [[روایات]] به [[فراگیری ظلم و ستم]] خبر داده شده نه [[فراگیری]] [[ظالم]] و [[ستمگر]]. با این نگاه، اگر در [[جهان]] یک [[ظالم]] بود و از او ظلمهای متعدد و متنوع سر زند و بقیۀ [[مردم]]، [[مظلوم]] و ستمدیده باشند، باز مصداق {{متن حدیث|ملئت ظلماً و جوراً}} تحقق پیدا خواهد کرد. | |
| #[[فراگیری ظلم و ستم]] به معنای کامل و تمام: [[جهان]] به صورت یک پارچه پر از [[ظلم و ستم]] خواهد شد و از [[صلاح]] و [[رستگاری]] هیچ خبری نیست<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ص۲۵۹؛ نویسندگان، [[آفتاب مهر (کتاب)|آفتاب مهر]]، ج۱، ص ۱۶۴-۱۶۷.</ref>.
| |
| *پرشدن [[زمین]] از [[ظلم و ستم]]، هرگز به معنای آن نیست که همۀ افراد باید اهل [[ظلم]] و [[فساد]] باشند بلکه ممکن است عدهای [[ظلم]] کنند و [[ظلم]] آنان، نقاط فراوانی از [[زمین]] را بگیرد و در همه جا گسترده شود. مثلا برای آن که یک اتاق مملو از [[دود]] سیگار شود، لازم نیست همه افرادِ داخل اتاق سیگار بکشند. علاوه بر اینکه [[فراگیری ظلم]]، امری نسبی و کنایی است و مراد از آن، [[شیوع ظلم]] است، به گونهای که جریان [[عدالت]] به چشم نمیآید، نه اینکه هیچ عدالتی نباشد. از ظاهر [[روایات]] به دست میآید که [[فراگیر شدن ظلم]] و [[ستم]] به معنای [[گسترش ظلم]] طبقه [[حاکم]] است؛ زیرا لازمه [[ظلم]] و [[ظالم]] بودن، وجود [[مظلوم]] است<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ص۲۵۶-۲۵۸؛ [[یدالله حاجیزاده|حاجیزاده، یدالله]]، [[وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری (مقاله)|وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری]]، ص ۲۶۸-۲۶۹؛ [[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، [[نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی (مقاله)|نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی]]، ص؟؟ و مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.
| |
| *براساس [[آیه]]: {{متن قرآن|وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ}}<ref>«و در زبور پس از تورات نگاشتهایم که بیگمان زمین را بندگان شایسته من به ارث خواهند برد» سوره انبیاء، آیه ۱۰۵.</ref>؛ اگر مراد از [[فراگیر شدن ستم]] این باشد که به طور کلی افراد [[صالح]] پیدا نمیشوند، پس با [[آیه]] مذکور و [[آیات]] دیگر [[قرآن]] [[تعارض]] داشته و قابل قبول نخواهد بود<ref>ر.ک: [[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، [[نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی (مقاله)|نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی]]، ص؟؟ و مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>.
| |
| *از طرفی وجود جبهۀ [[صالحان]] [[در آستانۀ ظهور]] که [[روایات]] زیادی وجود آنان را [[تأیید]] میکند و حتی اشاره شده که [[حضرت حجت]] {{ع}} با [[کمک]] آنان [[قیام]] اصلاحی خویش را انجام میدهد، دلیلی محکم است که [[ظلم]] و [[فساد]]، همگانی نیست چون [[یاران امام زمان]] {{ع}} [[پیش از ظهور]] [[حضرت]]، در آن [[جامعه]] رشد کرده و [[تربیت]] مییابند و اگر در جامعۀ [[عصر ظهور]]، [[ظلم و ستم]]، همه جای عالم را فرا گرفته باشد، بستر و زمینههای مناسب رشد و [[تربیت]] از بین خواهد رفت و دیگر پرورش [[یاران]] [[حضرت]] ممکن نمیشود<ref>ر.ک: [[بهروز محمدی منفرد|محمدی منفرد، بهروز]]، [[چلچراغ حکمت ج۱۰ (کتاب)|چلچراغ حکمت ج۱۰]] ص۴۴-۴۷؛ [[یدالله حاجیزاده|حاجیزاده، یدالله]]، [[وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری (مقاله)|وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری]]، ص ۲۶۸-۲۶۹؛ [[رحیم کارگر|کارگر، رحیم]]، [[مهدویت دوران ظهور (کتاب)|مهدویت دوران ظهور]]</ref>.
| |
| | |
| ==[[شیوع فساد]] خلاف مبانی [[دینی]] و [[فلسفه انتظار]]==
| |
| *این برداشت و [[تفسیر]] از [[انتظار]] اشکالات گوناگونی در پی دارد که به صورت کلی بیان میشود:
| |
| #'''برخلاف [[ضرورت]] [[اسلام]]''': با توجه به اصول و مبانی [[دینی]]، هیچ کس در هیچ زمانی [[حق]] ندارد به هیچ بهانهای دست به [[اباحی]] گری زده و از [[دستورات]] [[دینی]] تخلف کند. [[مسلمانان]] موظف به [[مبارزه]] با [[بیعدالتی]]، رعایت [[عدالت]] در مناسبات فردی و [[اجتماعی]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]]، [[پرهیزکاری]] و [[ترک گناهان]]، انجام [[اعمال شایسته]] و [[همکاری]] در [[کارهای نیک]] هستند و اگر غیر از این بود، [[اسلام]] [[دستور]] میداد، در آن مقطع زمانی [[محرمات]] را مرتکب شده و [[واجبات]] را ترک کنید در حالی که [[علما]] دربارۀ [[وظایف]] و [[تکالیف منتظران]] در [[زمان غیبت]]، کتابهای مستقلی نوشتهاند هیچگاه پرکردن [[جهان]] از [[فساد]] و [[تباهی]] را به عنوان وظیفۀ [[منتظران]] در [[زمان غیبت]]، ندانستهاند. لذا این نوع برداشت از [[انتظار]] به تعطیلی در حدود و [[مقررات اسلامی]] و [[گسترش فساد]] منجر میشود، نوعی «[[اباحیگری]]» است که به هیچوجه با [[موازین اسلامی]] و [[قرآنی]] مطابقت ندارد<ref>ر.ک: [[بهروز محمدی منفرد|محمدی منفرد، بهروز]]، [[چلچراغ حکمت ج۱۰ (کتاب)|چلچراغ حکمت ج۱۰]]، ص۴۴-۴۷؛ [[یدالله حاجیزاده|حاجیزاده، یدالله]]، [[وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری (مقاله)|وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری]]، ص ۲۶۸-۲۶۹؛ [[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، [[نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی (مقاله)|نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی]]، ص؟؟ و مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[سید مهدی طاهری|طاهری، سید مهدی]]، [[انقلاب و انتظار (مقاله)|انقلاب و انتظار]]</ref>.
| |
| #'''مخالف با [[فلسفه انتظار]]''': [[فلسفه انتظار]] حل نشدن و [[تسلیم]] نشدن در برابر آلودگیهای محیط و [[جامعه]] است. [[منتظران راستین]] علاوه بر [[اصلاح]] خویش، باید در [[اصلاح]] دیگران نیز بکوشند؛ با این حال، در صورت [[رضایت]] و مشارکت در [[ظلم]] و [[گناه]]، چه تفاوتی میان به اصطلاح [[منتظران]] و افراد آلوده به [[معاصی]] و وجود خواهد داشت؟ و [[امام]] با افرادی که در سیاهیها و ظلمتهای [[عصر غیبت]] مشارکت جستهاند، چگونه برخورد خواهد کرد؟ بدیهی است [[حضرت]] برای کوتاه کردن دست فاسدان و برچیدن بساط [[محرمات الهی]] و فسادگری و [[اصلاح]] انسانها و [[جوامع]]، [[قیام]] میکند و [[انقلاب]] [[مهدی]]، برای درهم کوبیدن و حذف آنان صورت میگیرد<ref>ر.ک: [[رحیم کارگر|کارگر، رحیم]]، [[مهدویت دوران ظهور (کتاب)|مهدویت دوران ظهور]]؛ [[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، [[نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی (مقاله)|نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی]]، ص؟؟ و مکاتبه اختصاصی [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]؛ [[سید محمد میرتبار|میرتبار، سید محمد]]، [[آسیبشناسی جامعه منتظر (کتاب)|آسیبشناسی جامعه منتظر]]، ص ۶۲-۶۶.</ref>.
| |
| *جالب آنکه این نوع نگاه به مسألۀ [[انتظار]] و [[ظهور امام مهدی]] {{ع}}، امری نوظهور بوده، در هیچ یک از [[ادوار تاریخی]] به آن اشاره نشده است؛ از این رو چنین برداشتی، نوعی [[بدعت]] محسوب میشود که ناشی از شکستهای [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] و [[شیعیان]] در سدههای اخیر در رویارویی با جریان تجدد و [[استعمار]] است؛ از این رو با رشد [[حرکتهای اصلاحی]] و نهضتهای سازنده [[اسلامی]] در قرن اخیر ـ و در رأس آنها [[انقلاب اسلامی ایران]] ـ گامهایی در جهت [[اصلاح]] این آسیب برداشته شده است<ref>ر.ک: [[سید محمد میرتبار|میرتبار، سید محمد]]، [[آسیبشناسی جامعه منتظر (کتاب)|آسیبشناسی جامعه منتظر]]، ص ۶۲-۶۶.</ref>.
| |
| | |
| ==نتیجه==
| |
| *بنابراین، معلوم میشود همان طور که در جامعۀ [[بعد از ظهور]]، [[عدل و داد]] فراگیر میشود، در جامعۀ [[پیش از ظهور]] نیز [[ظلم و جور]] فراگیر خواهد شد؛ نه اینکه همه [[ظالم]] باشند. در هیچ یک از [[روایات]]، [[فراگیری ظلم و ستم]]، شرطی از [[شرایط ظهور]] دانسته نشده است؛ بلکه [[فراگیری ظلم و ستم]]، در واقع به نوعی، نهایت [[آمادگی]] و احساس [[نیاز]] شدید [[مردم]] به [[منجی]] را میرساند<ref>ر.ک: نویسندگان، [[آفتاب مهر (کتاب)|آفتاب مهر]]، ج۱، ص ۱۶۴-۱۶۷.</ref>.
| |
| | |
| ==پرسش مستقیم==
| |
| * [[تفسیر انتظار امام مهدی به شیوع فساد چه پیامی دارد؟ آیا این برداشت صحیح است؟ (پرسش)]]
| |
| | |
| {{پرسمان انتظار فرج}}
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| {{فهرست اثر}}
| |
| {{ستون-شروع|۳}}
| |
| # [[پرونده:13681062.jpg|22px]][[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)|'''معارف و عقاید''']]
| |
| # [[پرونده:13681034.jpg|22px]][[بهروز محمدی منفرد|محمدی منفرد، بهروز]]، [[چلچراغ حکمت ج۱۰ (کتاب)|'''چلچراغ حکمت''']]
| |
| # [[پرونده:1379215.jpg|22px]][[اسماعیل دانش|دانش، اسماعیل]]، [[نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی (مقاله)|'''نقش آموزه انتظار در پایداری جنبشهای اسلامی''']]
| |
| # [[پرونده:1379242.jpg|22px]][[سید مهدی طاهری|طاهری، سید مهدی]]، [[انقلاب و انتظار (مقاله)|'''انقلاب و انتظار''']]
| |
| # [[پرونده:Qabasat.jpg|22px]][[حسین سوزنچی|سوزنچی، حسین]]، [[مهدویت و انتظار در اندیشه شهید مطهری ۱ (مقاله)|'''مهدویت و انتظار در اندیشه شهید مطهری''']]
| |
| # [[پرونده:مشرق موعود.jpg|22px]][[یدالله حاجیزاده|حاجیزاده، یدالله]]، [[وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری (مقاله)|'''وجه جمع فراگیر شدن ظلم و فساد در آستانه ظهور حضرت حجت با عدم جواز اباحیگری''']]
| |
| # [[پرونده:10605600800.jpg|22px]][[رحیم کارگر|کارگر، رحیم]]، [[مهدویت دوران ظهور (کتاب)|'''مهدویت دوران ظهور''']]
| |
| # [[پرونده:137948.jpg|22px]][[سید محمد میرتبار|میرتبار، سید محمد]]، [[آسیبشناسی جامعه منتظر (کتاب)|'''آسیبشناسی جامعه منتظر''']]
| |
| # [[پرونده:1402.jpg|22px]] محققین مرکز تخصصی مهدویت، [[آفتاب مهر ج۱ (کتاب)|'''آفتاب مهر''']]
| |
| {{پایان}}
| |
| {{پایان}}
| |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| {{امام مهدی}}
| |
| | |
| [[رده:مذهب شیوع فساد]]
| |
| | |
| [[رده:مدخل]]
| |
