|
|
| (۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{ویرایش غیرنهایی}}
| | #تغییر_مسیر [[زیارت در حقوق اسلامی]] |
| {{امامت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[حق اهل بیت]]''' است. "'''حق زیارت'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حق زیارت در حدیث]] | [[حق زیارت در معارف دعا و زیارات]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حق زیارت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| ==مفهوم [[زیارت]]==
| |
| *[[ابن فارس]] درباره مفهوم لغوی آن میگوید: [[زیارت]] از [[زور]] به معنای [[تمایل]] و میل کردن است<ref>{{عربی|زور: أصل واحد يدلّ على الميل و العدول}}؛ مقائیس اللغه، ص۴۴۳؛ المفردات، ص۳۸۷.</ref>.
| |
| *در اصطلاح "[[زیارت]] تمایلی است که افزون بر میل و حرکت جسمی، [[قلب]] هم [[گرایش]] جدی پیدا کرده و نسبت به مزور هم با اکرام و [[تعظیم]] [[قلبی]] وانس [[روحی]] همراه باشد و این معنا در مرتبه برین و کامل خود همانا [[اقبال قلبی]]، [[روحی]] و [[فکری]]، [[اخلاقی]] و عملی نسبت به مزور را با خود دارد"<ref>مرتضی جوادی، فلسفه زیارت و آیین آن، ص۱۹.</ref>.
| |
| *[[زیارت]] ارکانی دارد:
| |
| #[[زائر]] یعنی شخصی که میل و [[گرایش]] به چیزی یا کسی دارد.
| |
| #مزور، یعنی شخصی یا چیزی که میل به سوی اوست.
| |
| #خصیصهای [[انسانی]] به نام [[گرایش]] [[قلبی]] که با [[تکریم]] و [[تعظیم]] و [[انس]] گرفتن با مزور همراه است"<ref>محمد حسینی، زیارت، ص۳۲ و ۳۷.</ref>. | |
| *پس هر کدام از این ارکان که قویتر باشد [[حقیقت]] [[زیارت]] و آثاری که بر آن مرتب میشود بیشتر و ملموستر است و این برای [[انسان]] منشأ بسیاری از [[خیرات]] و [[کمالات]] است، هر چقدر بار [[معرفتی]] [[زائر]] نسبت به مزور و کارش بالا برود و هر چقدر مزور عزیزترو مقربتر در [[درگاه الهی]] باشد و [[عزم]] و [[تصمیم]] [[زیارت]] جدیتر باشد این آثار بیشتر خواهند شد<ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۰۰- ۱۰۱.</ref>.
| |
| | |
| ==[[اهمیت زیارت]]==
| |
| *[[زیارت]] یکی از برنامههای [[عبادی]] [[سیاسی]] [[اسلام]] است که در [[مکتب]] [[تشیع]] جلوۀ زیباتر و پرشکوهتری دارد<ref>محمد حسینی، زیارت، ص۵.</ref>. یکی از اهداف مهم [[زیارت]] که خاستگاه [[اعتقادی]] دارد، تأثیر خارجی ارادۀ [[اهل بیت]]{{عم}} در حل [[مشکلات]] [[دنیایی]] و [[اخروی]] انسانهاست. این [[قدرت]] و [[اختیار]] [[اولیای الهی]] در پدیدههای [[تکوینی]] با [[براهین عقلی]] و [[نقلی]] مسلم قابل [[اثبات]] است تا جایی که خود این اسباب و پدیدههای [[تکوینی]] [[نیازمند]] [[افاضه]] و توجه [[اولیا]] و [[اهل بیت]] هستند. {{متن حدیث|وَ بِيُمْنِهِ رُزِقَ الْوَرَى وَ بِوُجُودِهِ ثَبَتَتِ الْأَرْضُ وَ السَّمَاءُ}}<ref>مجلسی، زاد المعاد - مفتاح الجنان، دعای عدیله، ص۴۲۳.</ref> زیرا به [[برکت]] [[وجود امام معصوم]] ماسوی [[الله]] از روزی برخوردار هستند و در پرتو وجود اوست که [[زمین]] در [[آسمان]] پایدار است... این ویژگی همواره در حال [[حیات]] و ممات وجود داشته و دارد و این [[قدرت]] ایشان در سایه [[ارتباط]] و اتصال با [[خداوند]] است که بعد از [[وفات]] آنها به شکل [[زیارت]] جلوه میکند.
| |
| *به همین [[دلیل]] [[زیارت]] در نزد همه حقیقتی [[فطری]] و مسلم است. گرچه عدهای با [[فطرت]] و خواست ذاتی [[انسان]] مقابله میکنند<ref>ر.ک: مرتضی جوادی، فلسفه زیارت آیین آن، ص۱۵۰.</ref>.
| |
| *[[انبیا]] و [[اهل بیت]] که [[راهنمایان]] [[حقیقی]] بشریتاند [[زیارت]] و [[سلام]] و [[توسل]] به آنها [[حق]] عظیمی است که هیچ کس نمیتواند به کنه آن برسد و از آنجا که [[شکر مخلوق]]، [[شکر]] [[خالق]] نیز است<ref>وسائل الشیعة، ج۱۶، ص۳؛ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۴۴: {{متن حدیث| عَنِ الرِّضَا{{ع}} قَالَ: مَنْ لَمْ يَشْكُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقِينَ لَمْ يَشْكُرِ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ}}.</ref>، پس [[تکریم]] آنها به این صورت، بر یک [[انسان]] [[متعهد]] و [[مؤمن]] [[واجب]] است.
| |
| *در [[صحف]] [[نورانی]] [[زیارات]]، به سه امر توجه داده میشود:
| |
| #ضمن تببین و برشماری خصایص والای مزور به بیان خدمات و زحمات [[طاقت]] فرسایی آنان برای احیای [[معارف]] و [[احکام اسلامی]] و [[جوامع دینی]] و تلاش بیوقفه بدون توقع [[اجر]] و مزد آنان برای تأمین [[سعادت دنیا]] و تضمین [[فلاح]] [[آخرت]] میپردازد... در [[زیارت]] [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} آمده است: "در [[راه خدا]] [[مجاهدت]] فراوان کردی و در [[راه خدا]] و رسولش [[نصیحت]] و [[پند]] و [[اندرز]] نمودی..."<ref>{{متن حدیث| وَ جَاهَدْتَ فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ وَ نَصَحْتَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ...}}؛ کامل الزیارات، ص۲۲.</ref>.
| |
| #[[باور قلبی]] و [[تصدیق]] لسانی به این که این جریان [[حق]] [[عظیم]] و بزرگی را برای آن [[اولیاء]] و [[موالیان]] والا ایجاد میکند. این [[حق]] به حدی [[عظیم]] است که قابل اکتناه نیست. در دعای بعد از [[نماز]] [[زیارت]] [[حضرت زهرا]]{{س}} عرض میشود: "بارالها [[سوگند]] به [[حق]] عظیمی که بر [[اهل بیت]] داری و کسی جز تو ژرفای آن را نمیداند و به [[حق]] عظیمی که در نزد تو دارند از تو خواهم... که بر [[محمد]] [[آل محمد]] [[درود]] فرستی و گشایشی در امر [[آل محمد]] و [[شیعیان]] و دوستاشان قرار دهی"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ... وَ أَسْأَلُكَ بِحَقِّكَ الْعَظِيمِ عَلَيْهِمْ الَّذِي لَا يَعْلَمُ كُنْهَهُ سِوَاكَ وَ أَسْأَلُكَ بِحَقِّ مَنْ حَقُّهُ عِنْدَكَ عَظِيمٌ}}</ref>.
| |
| #طلب [[رفعت]] [[قیام]] و [[علو]] درجات برای آن [[سفیران الهی]] و پیامآوران [[صلح]] و [[سعادت]]. این طلب [[مغفرت]] و [[رحمت]] ضمن [[انجام وظیفه]] و [[ادای حق]] و ضمن اینکه موجب [[محبت]] و [[هدایت الهی]] نسبت به خود ما و باعث [[پوشش]] [[گناهان]] میشود: {{متن حدیث|وَ جَعَلَ صَلَوَاتِنَا عَلَيْكُمْ رَحْمَةً لَنَا وَ كَفَّارَةً لِذُنُوبِنَا}}... این [[حق]] مخصوص یک [[امام]] نیست بلکه هریک از [[ائمه]] بزرگوار مستقلاً [[حق]] خاص دارند از این رو به رغم پراکندگی مزارهای آنان بر همگان [[شایسته]] است که آنان را [[زیارت]] کنند<ref>مرتضی جوادی، فلسفه زیارت و آیین آن، ص۱۱۳ و ۱۱۴.</ref><ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۰۱- ۱۰۳.</ref>.
| |
| | |
| ==[[تشویق به زیارت]] و [[نهی از ترک زیارت]]==
| |
| *[[امام رضا]]{{ع}} میفرمایند: "همانا برای هر امامی عهدی در گردن دوستدارانشان و [[شیعه]] او است و همانا از تمام و کامل کردن [[وفای به عهد]] این است که [[زیارت]] [[قبور]] آنها نماید"<ref>الکافی، ج۴، ص۵۶۷؛ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۵۷۷.</ref>.
| |
| *[[امیرالمؤمنین]] فرمودند: "هنگامی که شما به سوی [[بیت الله الحرام]] خارج شدید حجتان را به [[زیارت]] [[رسول الله]] تمام کنید، پس همانا [[ترک زیارت]] [[جفا]] است؛ هم چنین امر کردیم به [[زیارت]] (حجتان را تمام کنید) قبوری که [[خداوند]] بر شما حقشان را و زیارتشان را [[الزام]] کرده و در نزد آن [[قبور]] [[رزق]] را طلب کنید."<ref>الخصال، ج۲، ص۶۱۶؛ و شبیه این حدیث: تحف العقول، ص۱۰۶.</ref> و [[حضرت صادق]]{{ع}} فرمود: هر که [[زیارت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} را ترک کند [[خدای عزوجل]] به وی نظر نکند آیا شما آن کسی را که [[فرشتگان]] و [[پیغمبران]] [[زیارت]] میکنند [[زیارت]] نمیکنید، بدرستی که [[امیر المؤمنین]] فاضلترین امامان است و مثل [[ثواب]] [[اعمال]] آنها برای ایشان هم هست"<ref>الکافی (ط - الإسلامیة)، ج۴، ص۵۸۰؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۲۰.</ref><ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۰۳- ۱۰۴.</ref>.
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| * [[پرونده:1379781.jpg|22px]] [[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|'''حقوق اهل بیت''']]
| |
| | |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| {{پرسشهای وابسته}}
| |
| {{ستون-شروع|3}}
| |
| * [[اصحاب کساء]]
| |
| * [[هدایتگر]]
| |
| * [[ولی]]
| |
| * [[خلیفه]]
| |
| * [[شاهد]] ([[شهید]])
| |
| * [[وارث]]
| |
| * [[حجت]]
| |
| * [[امت وسط]]
| |
| * [[اصطفا]]
| |
| * [[اجتبا]]
| |
| * [[امامان از اهل بیت پیامبر خاتم]]
| |
| * [[امامان دوازدهگانه]]
| |
| * [[امامت امام على]]
| |
| * [[امام حسن مجتبى]]
| |
| * [[امام حسین]]
| |
| * [[امام سجاد]]
| |
| * [[امام باقر]]
| |
| * [[امام صادق]]
| |
| * [[امام کاظم]]
| |
| * [[امام رضا]]
| |
| * [[امام جواد]]
| |
| * [[امام هادى]]
| |
| * [[امام حسن عسکری]]
| |
| * [[امام مهدى]]
| |
| {{پایان}}
| |
| {{پایان}}
| |
| | |
| ==[[:رده:آثار اهل بیت|منبعشناسی جامع اهل بیت]]==
| |
| {{فهرست اثر}}
| |
| {{ستون-شروع|3}}
| |
| * [[:رده:کتابشناسی کتابهای اهل بیت|کتابشناسی اهل بیت]]
| |
| * [[:رده:مقالهشناسی مقالههای اهل بیت|مقالهشناسی اهل بیت]]
| |
| * [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای اهل بیت|پایاننامهشناسی اهل بیت]]
| |
| {{پایان}}
| |
| {{پایان}}
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:مدخل]]
| |
| [[رده:حق اهل بیت]]
| |
| [[رده:اهل بیت]]
| |
| [[رده:حق ترفیع بیوت]]
| |