|
برچسبها: تغییر مسیر جدید پیوندهای ابهامزدایی |
| (۲۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{ویرایش غیرنهایی}}
| | #تغییر_مسیر [[بنیحارث (ابهامزدایی)]] |
| {{امامت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[بنی حارث در قرآن]] |[[بنی حارث در تاریخ اسلامی]] </div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| ==مقدمه==
| |
| [[بنیحارث بن خزرج بن حارثه]] از [[قبایل]] [[خزرجی]] یثرب بودند که به هنگام [[هجرت پیامبر]]{{صل}} در یثرب حضور داشتند. ایشان همراه با قبایل خزرجی دیگر همچون [[بنی ساعده]]، [[بنی زریق]]، [[بنی نجار]]، [[بنیسالم]] و [[بنی سلمه]] خزرج را تشکیل میدادند.<ref>تاریخ الاسلام، ج ۱، ص ۳۰۳؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۶۱؛ المقتضب، ص ۲۲۶ و بعد.</ref> باید توجه داشت که در میان اوسیان نیز گاه از بنیحارث بن خزرج گزارشهایی آمده است که به [[بنیحارث بن خزرج بن عمرو بن عوف]] اشاره دارد که از [[نسل]] او دو تیره مشهور [[اوسی]] یعنی بنیحارثه و [[بنی عبدالاشهل]] پدید آمدهاند<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۸، ۳۶۱.</ref> و خود بنیحارث به عنوان تیرهای مستقل شناخته نمیشود.
| |
| | |
| [[حارث]] [[فرزندان]] متعددی داشت. برخی از ایشان چون جشم، [[زید]] [[منات]]، [[عوف]]، صخر (ضجر)، جروش (جردش) و همچنین برخی از مجموعههای دیگری از این [[قبیله]] که به فرزند دیگری از حارث به نام خزرج [[نسب]] میرسانیدند همگی پیش از [[اسلام]] به [[شام]] [[مهاجرت]] کرده، برخی از آنان به غسانیان شام پیوسته بودند،<ref>المقتضب، ص ۲۲۶ ـ ۲۲۷؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۶۱.</ref> از این رو این مجموعهها جزو [[بنی حارث]] مورد نظر نیستند و از [[انصار]] نیز محسوب نمیشوند.
| |
| | |
| بنی حارث پیش از اسلام در نبردهای [[اوس]] و خزرج حضور داشتند.<ref>السیرةالنبویه، ج ۱، ص ۲۸۸.</ref> ایشان افزون بر شرکت در نبردهایی که در آنها عموم اوسیان با [[خزرجیان]] درگیر بودند، در [[نبرد]] سَرارة با یکی از مجموعههای اوس به نام [[بنی عمرو بن عوف]] معروف به "نبیت" درگیر شدند و آنان را [[شکست]] دادند.<ref> الکامل، ج ۱، ص ۶۶۲؛ البدایة والنهایه، ج ۳، ص ۱۹۰.</ref> درباره آیینها و [[مناسک]] بنی حارث اطلاع چندانی در دست نیست و میتوان [[پرستش]] بتمنات را که به عموم اوس و خزرج منتسب است در میان آنان رایج دانست،<ref>الاصنام، ص ۱۴.</ref> افزون بر این در پیماننامهای که از [[پیامبر]] [[نقل]] شده سخن از [[یهودیان]] بنیحارث به میان آمده است<ref> السیرة النبویه، ج ۲، ص ۴۴۲.</ref>که این خود نشان [[گرایش]] برخی از بنیحارث به [[آیین یهود]] است.
| |
| | |
| منازل و مناطق مسکونی [[بنی حارث]] در یثرب متمرکز نبود؛ بخشی از ایشان در سُنْح مستقر بودند که با [[مسجد]] نبوی یک میل فاصله داشت. بخشی دیگر در منطقه جرار سعد ساکن بودند که نسبت به سُنح فاصله کمتری با [[مسجدالنبی]] داشت.<ref>وفاء الوفا، ج ۱، ص ۱۹۸ ـ ۱۹۹؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۳۴۳.</ref> پس از [[هجرت پیامبر]]{{صل}} زمانی که از [[قبا]] حرکت کرد، [[قبایل]] متعددی که سکونتگاههایشان در مسیر حرکت آن [[حضرت]] بود، از ایشان میخواستند در منطقه ایشان مستقر شود؛ امّا [[پیامبر]] از آنها میخواست زمام شتر را رها کنند تا مسیری را که [[مأموریت]] دارد بپیماید. بنیحارث نیز چون در این مسیر قرار داشتند از پیامبر چنین درخواستی کرده بودند.<ref>وفاء الوفا، ج ۱، ص ۲۵۹؛ بحارالانوار، ج ۱۹، ص ۱۲۳.</ref>
| |
| | |
| از [[نخستین مسلمانان]] بنی حارث در [[پیمان عقبه]] دوم یاد شده است؛ پیمانی که زمینه [[مهاجرت]] پیامبر را فراهم آورد. در آن [[پیمان]] ۷ تن از [[مسلمانان]] ایشان با پیامبر [[بیعت]] کردند تا از وی [[حمایت]] کنند. پیامبر از میان [[بیعت کنندگان]] ۱۲ نقیب برگزید که [[نمایندگان]] ایشان در میان مسلمانان یثرب باشند. بنیحارث از معدود قبایلی بود که از دو [[نقیب]] برخوردار بود: [[سعد بن ربیع]] و [[عبدالله بن رواحه]]<ref> السیرة النبویه، ج ۲، ص ۴۴۳؛ النسب، ص ۲۸۰.</ref> مشهورترین مهاجری که نزد بنیحارث و در منطقه سُنْح مستقر شد [[ابوبکر]] بود. وی آنجا با یکی از [[زنان]] بنیحارث [[ازدواج]] کرد.<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۱۳۰؛ جمهرة انساب العرب، ص ۳۶۱.</ref>
| |
| | |
| بنیحارث در [[حمایت از پیامبر]] و [[آیین اسلام]] نقش قابل توجهی دارند، چنانکه پیامبر ایشان را از معدود قبایل [[برتر]] یثرب معرفی کرده است.<ref> صحیح البخاری، ج ۴، ص ۲۷۱.</ref> ۹ تن از ایشان در [[بدر]] حضور داشتند و یک تن از آنها در این [[نبرد]] به [[شهادت]] رسید.<ref> السیرةالنبویه، ج ۲، ص ۶۹۲ ـ ۷۰۷؛ المغازی، ج ۱، ص ۱۴۶، ۱۶۵؛ الطبقات، ج ۳، ص ۴۰۸.</ref> از مجموع ۷۰ و اندی شهدای [[احد]] ۳ تن از [[بنی حارث]] بودند.<ref>السیرة النبویه، ج ۳، ص ۱۲۵.</ref> ایشان در نبردهای دیگر نیز شرکت داشتند.<ref>ر. ک: تاریخ المدینه، ج ۱، ص ۱۹۲؛ الطبقات، ج ۲، ص ۱۱۴؛ المغازی، ج ۲، ص ۷۶۹.</ref> از معروفترین افراد این [[قبیله]] میتوان به [[ابوسعید خدری]] <ref>الاستیعاب، ج ۴، ص ۲۳۵.</ref> از جهادگران و بزرگان [[انصار]]، [[عبدالله بن رواحه]] [[جانشین]] دوم [[جعفر بن ابی طالب]] برای [[فرماندهی سپاه]] در [[نبرد موته]]، که در همین [[جنگ]] به [[شهادت]] رسید،<ref>الاستیعاب، ج ۳، ص ۳۳.</ref> [[سعد بن ربیع نقیب]] ـ [[برگزیده]] در [[پیمان عقبه]] دوم ـ و [[شهید]] [[اُحد]]،<ref>الاستیعاب، ج ۲، ص ۱۵۶.</ref> [[عقبة بن عمرو]] [[والی]] [[امیرمؤمنان]]، [[علی]]{{ع}} بر [[کوفه]] در [[زمان]] [[نبرد صفین]]،<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۵۸؛ وقعة صفین، ص ۱۲۱.</ref> [[قرظة بن کعب]] والی [[امام علی]] بر کوفه <ref> تاریخ ابن خیاط، ص ۱۵۲.</ref> در [[نبرد جمل]]،<ref>انساب الاشراف، ج ۳، ص ۲۹.</ref> [[عمرو بن قرظة بن کعب]] شهید [[کربلا]]،<ref>مقتل الحسین{{ع}}، ص ۱۳۱؛ اللهوف، ص ۱۳۲.</ref> [[نعمان بن بشیر]] [[والی کوفه]] در زمان [[معاویه]] <ref> التاریخ الکبیر، ج ۸، ص ۷۵.</ref> و [[یزید]] یاد کرد.<ref>المقتضب، ص ۲۲۷.</ref> [[ابن سعد]] از ۱۵ تن از [[زنان]] حارثی نام [[برده]] که با [[پیامبر]] [[بیعت]] کردهاند.<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۲۶۸ ـ ۲۷۵.</ref>.<ref>[[مهران اسماعیلی|اسماعیلی، مهران]]، [[بنی حارث (مقاله)|مقاله «بنی حارث»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
| |
| | |
| ==بنی حارث در [[شان نزول]]==
| |
| [[قرطبی]] ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ}}<ref>«(یاد کنید) آنگاه را که دو دسته از شما میخواستند (در رفتن به جنگ) سستی کنند حال آنکه خداوند یاور آنان بود و مؤمنان باید بر خداوند توکّل کنند» سوره آل عمران، آیه ۱۲۲.</ref> که در آن از [[سست]] شدن مجموعههایی در [[نبرد]] احد خبر میدهد، از بنی حارث یاد کرده است؛ امّا عبارت آن گویا نیست که بتوان آن را بنو حارث [[اوسی]] دانست یا بنو حارث [[خزرجی]]، از این رو نمیتوان توجه چندانی بدین گزارش کرد، به ویژه آنکه خود وی این گزارش را [[ضعیف]] قلمداد کرده است. در این گزارش سخن از آن است که چون [[عبدالله بن اُبَیّ]] و ۳۰۰ تن از همراهان وی در [[احد]] صحنه [[نبرد]] را رها کردند و از صف [[سپاه اسلام]] خارج شدند، [[ترس]] و دلهرهای در میان مجموعههای دیگر [[انصار]] پدید آمد که [[مفسران]] ذیل [[آیه]] به مجموعههایی همچون بنیحارث اشاره کردهاند<ref>جامعالبیان، مج ۳، ج ۴، ص ۹۶ ـ ۹۸؛ تفسیر قرطبی، ج ۴، ص ۱۱۹ ـ ۱۲۰.</ref>.
| |
| | |
| همچنین بنا به [[روایت]] [[ابن بریده]] ذیل [[آیات]] [[سوره تکاثر]] از قبایلی چون بنی [[حارثه]] (از [[اوس]]) و بنیحارث (از خزرج) یاد کردهاند: {{متن قرآن|أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ كَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ ثُمَّ كَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ كَلاَّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ}} <ref>زیادهخواهی شما را سرگرم داشت، تا با گورها دیدار کردید. هرگز! به زودی خواهید دانست، دگر باره هرگز! به زودی خواهید دانست، هرگز! اگر به «دانش بیگمان» بدانید؛ سوره تکاثر، آیه: ۱-۵.</ref> بر اساس این روایت آیات که بار معنایی [[تهدید]] و [[مذمت]] دارد خطاب به بنیحارث و بنیحارثه از [[قبایل]] یثرب است، در حالیکه آیات مکّی است و مخاطب آن [[مشرکان قریش]] بودند که در برخی [[شأن]] نزولهای دیگر بدان اشاره شده است<ref>تفسیر ابن ابی حاتم، ج ۱۰، ص ۳۴۵۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۲۰، ص ۱۱۵.</ref>، از این رو به نظر میرسد در این روایت در [[حمایت]] از [[قریش]] و به [[زبان]] انصار فرافکنی صورت گرفته باشد.<ref>[[مهران اسماعیلی|اسماعیلی، مهران]]، [[بنی حارث (مقاله)|مقاله «بنی حارث»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
| |
| | |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| *[[پرونده:000057.jpg|22px]] [[مهران اسماعیلی|اسماعیلی، مهران]]، [[بنی حارث (مقاله)|مقاله «بنی حارث»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|''' دائرة المعارف قرآن کریم ج۶''']]
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{پانویس}}
| |
| | |
| [[رده:مدخل]]
| |
| [[رده:بنی حارث]]
| |
