|
برچسب: تغییر هدف تغییرمسیر |
| (۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{امامت}}
| | #تغییر_مسیر [[بنیطی]] |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[طی در تاریخ اسلامی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| ==مقدمه==
| |
| [[قبیله طی]] از [[قبایل]] بزرگ [[قحطانی]] است که [[دانشمندان انساب]] [[نسب]] آن را چنین آوردهاند: [[طَی بن أُدَد بن یَشجُب بن عریب بن زَید بن کَهلان بن سَبَأ]]<ref>یعقوبی، تاریخ، جلد اول، ص۲۴۷؛ ابنحزم، جمهرة انساب العرب، الجزء الثانی، ص۳۹۹؛ هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، الجزء الأول، ص۱۷۹.</ref>. قبیله طی دارای شاخههای زیادی بود که مشهورترین آنها «[[جُندَب بن خارِجه بن فُطرَة بن طی]]» و «[[الغَوث بن طی]]» میباشند. شاخه جُندَب به نام مادرش جدیله شناخته میشود. فرزندانِ [[جندب]] «[[بنوثَعلَبة بن رومان بن جندب]]» و «[[بنو ثَعلَبة بن ذُهَل بن رومان بن جُندَب]]» و «[[بنوثعلبة بن جَدعاء بن ذُهَل بن رومان]]» بودند که به الثعالب سهگانه مشهورند<ref>ابوعبید قاسم بن سلام، کتاب النسب، ص۳۲۶؛ ابندرید، الاشتقاق، الجزء الثانی، ص۳۸۰.</ref>. [[خاندان]] [[حاتم طایی]] از [[بنوثَعلبة بن جَدعاء]] بودند<ref>ابن عبد ربه، العقد الفرید، الجزء الثالث، ص۳۱۳.</ref>.
| |
| | |
| جایگاه طی در [[سرزمین]] جَوف که مراد و [[همدان]] در آن سکونت داشتند بود. پس از [[مهاجرت]] اَزد به دنبال آنان مهاجرت کردند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، الجزء الحادی عشر، ص۱۶۸.</ref> و در [[سمیرا]]<ref>سمیراء در مسیر حجاج و یکی از منازل راه مکه بود (ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، الجزء الثالث، ص۲۵۵، ذیل کلمه سمیرا).</ref> و [[فَید]]<ref>فَید از منازل نیمه راه مکه و کوفه است (ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، الجزء الرابع، ص۲۸۲، ذیل کلمه فید). اَجأ یکی از کوههای طی در غرب کوه فَید قرار دارد (ر.ک: عبدالقادر فیاض حرفوش، قبیلة طی، ص۹۲).</ref> در کنار [[بنیاسد]] در سرزمین [[نجد]] فرود آمدند<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، الجزء الثانی، ص۶۸۹ (ذیل کلمه طی).</ref> و بر [[کوه]] «[[اَجأ]]» و «[[سَلمی]]»<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۲۳۸ و ۲۳۹.</ref> که از [[بنیاسد]] بود، [[دست]] یافتند. پس از آن، قسمتی از سرزمین [[تمیم]] در [[نجد]] بین [[حیره]] و [[یمامه]] و مساکنی از [[غَطَفان]] در نجد را تصاحب کردند. روستاهای [[طی دُومة]]، [[سُکاکَة]]، [[القاره]]، [[ظریب]] و [[مَحضَر]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، الجزء الثانی، ص۶۸۹.</ref> بود.
| |
| | |
| طَی [[رفتار]] [[بدوی]] و نیمه بدوی داشت و حتی بین شاخههای آن، پیکارهای [[سختی]] اتفاق افتاد، از آن جمله [[جنگ]] «الفساد» که بین [[بنوجدیله]] و [[بنوالغوث]] به وقوع پیوست. این جنگ چهار [[روز]] طول کشید. [[نبرد]] در روز چهارم در [[عِرنان]] بین [[تیماء]] و دو [[کوه]] طی ادامه یافت که [[بنوالغوث]] [[پیروز]] شدند<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، الجزء الثالث عشر، ص۱۰.</ref>.
| |
| | |
| [[روابط]] طَی با بعضی از [[قبایل]] معدی، مثل شاخه [[غَنی]] از «[[قَیس بن عَیلان]]» تیره بود و [[قبیله]] [[غنی]] به [[رهبری]] [[طفیل الغَنَوی]] طَی را در [[شرق]] کوه [[سلمی]] [[شکست]] داد و بسیاری از آنها را کُشت و [[غنایم]] زیادی به دست آورد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، الجزء الخامس عشر، ص۳۵۲.</ref>. همچنین طَی با [[بنیعامر]] و «[[ایاد]]» پسر [[نزار]] درگیریهایی داشتند<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، الجزء الثانی، ص۶۹۰.</ref>، ولی با [[بنیاسد]] همپیمان بودند؛ زیرا سرزمینشان در کنار هم بود. طَی با [[غطفان]] نیز همپیمان بود، اما سرانجام در نزدیک [[بعثت]] [[نبوی]] میان طی و بنیاسد [[اختلاف]] افتاد و بنیاسد با غَطَفان همسخن شدند و با طی جنگیدند<ref>یعقوبی، تاریخ، جلد اول، ص۲۹۱.</ref> و آن قبیله را از سرزمینش بیرون کردند. [[ذیالخمار بن عوف جذمی]] آزرده شد و پیمانی را که با غطفان داشت ببرید و پیش دو [[طایفه طی]] ([[غوث]] و [[جدیله]]) فرستاد و پیمانشان را [[تجدید]] کرد و آنان را [[یاری]] داد تا به جایگاه خود بازگشتند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، الجزء الثانی، ص۴۸۶.</ref> و بعداً [[پیامبر]]{{صل}} فرمانی برای بنیاسد نوشت و آنان را از نزدیک شدن به [[سرزمین]] طی و [[تصرف]] آبهای آن بازداشت<ref>ابنسعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۲۶۹.</ref>. روابط طی با [[بکر بن وائل]] نیز خصمانه بود، به صورتی که [[حاتم]] [[رهبر]] طی بر آنان [[غارت]] برد، ولی شکست خورد و تعدادی کشته و [[اسیر]] داد و خود وی نیز به [[اسارت]] درآمد<ref>ابوعبیده معمر بن المثنی، ایام العرب قبل الاسلام، تحقیق عادل جاسم البیانی، الجزء الثانی، ص۶۰۳.</ref>.
| |
| | |
| [[روابط]] طی با ساسانیان صمیمانه بود و طی از [[منافع]] آنان [[حمایت]] میکرد، به گونهای که وقتی [[نعمان بن منذر]] از طی [[تقاضای کمک]] کرد آنان نپذیرفتند<ref>یعقوبی، تاریخ، جلد اول، ص۲۶۶.</ref> و بعداً نیز [[خسرو پرویز]] [[ایاس بن قبیصة طایی]] را همراه یک [[مأمور]] پارسی به نام نخیرجان (نخارجان) به مدت نه سال بر [[حکومت]] [[حیره]] گمارد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، الجزء الأول، ص۶۱۴.</ref>.
| |
| | |
| این روابط صلحآمیز و دشمنانه با دیگر نیروها نشان این است که [[قبیله طی]] از [[قبایل]] پر [[نفوذ]] و قدرتمند نجد بود که [[خسرو پرویز]] از آنان حاکمی برای حیره [[انتخاب]] کرد، اگر چه طی مدتی زیر سلطه [[حارث بن عمرو کندی]] و پسرش [[شرحبیل]] قرار داشت<ref>یعقوبی، تاریخ، جلد اول، ص۲۶۸.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص:۹۵-۹۶.</ref>
| |
| | |
| ==[[اسلام]] طی==
| |
| پانزده نفر از [[نمایندگان]] قبیله طی به [[ریاست]] [[زیدالخیل بن مُهَلهل]] به [[مدینه]] آمدند و نزد [[رسولالله]]{{صل}} [[مسلمان]] شدند و [[رسول خدا]]{{صل}} به هر یک پنج اوقیه نقره جایزه داد و به [[زید]] [[دوازده]] و نیم اوقیه و او را «[[زیدالخیر]]» نامگذاری کرد و فید و قسمتی از زمینهای اطراف آن را به او واگذار فرمود. ولی زید در بازگشت از [[دنیا]] رفت و همسرش نامهای را که رسول خدا{{صل}} برای وی نوشته بود سوزاند<ref>ابنهشام، السیرة النبویه، القسم الثانی، ص۵۷۷.</ref>. پس از آن رسول خدا{{صل}} در [[سال دهم هجری]] [[علی]]{{ع}} را برای [[تخریب]] بتکده [[فَلس]] گسیل داشتند. وی با دویست سوار به منطقه [[خاندان]] حاتم [[حمله]] برد و بتکده را خراب کرد و با [[غنایم]] و اسیرانی از جمله: [[سفانه]] دختر [[حاتم طایی]] به مدینه بازگشت<ref>ابنسعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۳۲۲.</ref>. سفانه با اشاره [[حضرت علی]]{{ع}} از [[پیامبر]]{{صل}} درخواست [[آزادی]] خود را کرد و رسولالله{{صل}} مقداری [[لباس]] و خرجی راه و مرکبی به او داد و وی را [[آزاد]] کرد. [[عدی بن حاتم]] که هنوز بر [[آیین مسیحیت]] بود به هنگام حمله حضرت علی{{ع}} به [[شام]] فرار کرد. سفانه پس از [[آزادی]] به [[شام]] رفت و [[برادر]] خود را به [[مدینه]] آورد و [[عدی بن حاتم]] به حضور [[رسولالله]]{{صل}} رسید و [[مسلمان]] شد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، الجزء الثانی، ص۳۷۶؛ عبدالقادر فیاض حرفوش، قبیلة طَی، ص۹۸ و ۴۰۰.</ref>. پس از آن رسولالله{{صل}} او را [[مأمور]] جمعآوری [[زکات]] قومش کرد<ref>ابنسعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۳۲۲.</ref>. قبیله طی در [[دین اسلام]] [[راسخ]] و [[استوار]] بود؛ زیرا در جریان [[ارتداد]] [[قبایل عرب]] جز دو نفر هیچ یک از آنان<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، الجزء الأول، ص۲۳۷.</ref> از [[دین]] خارج نشدند و فرمانهای [[رسول خدا]]{{صل}} به [[خاندان]] «[[معاویة بن جَروَل]]» طی و «[[عامر بن اسود بن عامر جوین طایی]]» و «[[زیدالخیل طایی]]» حکایت از توجه رسولالله{{صل}} به این [[قبیله]] دارد<ref>ابنسعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۲۶۹.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص:۹۶-۹۷.</ref>
| |
| | |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| {{منابع}}
| |
| #[[پرونده:1100763.jpg|22px]] [[اصغر منتظرالقائم|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']] | |
| {{پایان منابع}}
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{پانویس}}
| |
| {{قبایل عرب}}
| |
| | |
| [[رده:طی]]
| |
| [[:رده]]
| |
