تولی در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

}}

“تولّی” با واژه‌های ولی، [[ولاء]]، [[ولایت]]، [[مولی]] و مشابه آنها هم‌ریشه می‌باشد. استاد [[شهید مرتضی مطهری]] بررسی نسبتاً جامعی از این کلمات دارد که نقل می‌شود: ولاء، ولایت (به [[فتح]] واو)، ولایت (به کسر واو)، ولی، مولی، اولی و امثال اینها همه از ماده “ولی” - و، ل، ی، - اشتقاق یافته‌اند. این واژه، از پر استعمال‌ترین واژه‌های [[قرآن کریم]] است که به صورت‌های مختلفی به کار رفته است، می‌گویند در ۱۲۴ مورد به صورت “اسم” و ۱۱۲ مورد در قالب “فعل” در قرآن کریم آمده است.

راغب راجع به کلمه ولی و کلمه مولی می‌گوید: این دو کلمه نیز به همان معناست، چیزی که هست گاهی مفهوم اسم فاعلی دارند و گاهی مفهوم اسم مفعولی”<ref>خلافت و ولایت از نظر قرآن و سنت، ص۳۳۷ (مقاله ولاءها و ولایت‌ها).</ref>. مرحوم [[مطهری]] آن‌گاه [[ولایت]] را نخست به دو قسمت: “ولاء منفی” و “ولاء اثباتی تقسیم می‌کند و می‌گوید: “منظور از “ولاء منفی” عدم پذیرش [[دوستی]]، [[سرپرستی]] و [[حکومت]] و [[تسلط]] [[کفّار]] بر [[مسلمین]] است، و منظور از “ولاء اثباتی” نیز ولایت مورد قبول و مثبت [[جامعه اسلامی]] و [[ائمه]] آن [[جامعه]] می‌باشد”. و آن‌گاه می‌گوید: “ولایت به مفهوم دوم دارای چهار بعد از این قرار است:

# [[ولاء]] [[محبت]] یا ولاء [[قرابت]]؛

اینها معانی “ولی” و ولایت است و کلمه “تولّی” نیز هم‌خانواده و هم‌ریشه ولایت می‌باشد و لذا قهراً دارای معنایی مثل و یا مشابه آن است.

“تولّی” از باب “تفعّل” و به مفهوم “پذیرش ولایت” می‌باشد. و در [[فرهنگ]] [[عقیدتی]] [[اسلام]] منظور از آن این است که [[انسان]] “ولایت خدا” و [[پیامبران]] او را بپذیرد و بعد از پیامبران، ولایت [[ائمه معصومین]] و [[اولیاء الله]] را قبول کند و در [[زمان غیبت]] نیز ولایت [[فقهای جامع‌الشرایط]] و [[عادل]] را بپذیرد و نیز با هر فرد، جریان و [[نظام]] سیستمی که [[دوست]] [[خدا]] و [[رسول]] و ائمه و [[مؤمنان]] باشند، دوست باشند. این مفهوم منفرد کلمه “تولّی” است و اما کلمه “تبرّی” چه معنایی دارد؟<ref>[[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۴۳۰.</ref>

* [[تولی و تبری در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]