خوله بنت ثعلبه: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
 
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[خوله بنت ثعلبه در قرآن]] - [[خوله بنت ثعلبه در تاریخ اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[خوله بنت ثعلبه در قرآن]] - [[خوله بنت ثعلبه در تاریخ اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}


==مقدمه==
== مقدمه ==
[[خوله بنت ثعلبه بن اصرم انصاری]]، بی‌شک از تیره بنو غَنَم<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۲۸۰.</ref> از [[قبیله خزرج]] <ref>مجمع البیان، ج ۹، ص ۴۰۸؛ تقریب التهذیب، ج ۲، ص ۶۳۷.</ref> است و بیشتر منابع از وی با عنوان "خوله بنت ثعلبه" یاد کرده‌اند؛<ref>الاصابه، ج ۸، ص ۱۱۴.</ref> اما در نام خودش و پدرش [[اختلاف]] است. نام او در بیشتر منابع خوله آمده؛ ولی خویله <ref>ر.ک: الاستیعاب، ج ۴، ص ۳۹۰.</ref> و [[جمیله]] <ref> ر.ک: اسد الغابه، ج ۷، ص ۹۳.</ref> نیز گفته شده است که بسا برخاسته از تصحیف است. درباره پدرش نیز جز اسم [[ثعلبه]]، نام‌های "[[حکیم]]"،<ref>ر.ک: الاستیعاب، ج ۴، ص ۳۹۰.</ref> "[[مالک بن ثعلبه]]"،<ref>الاصابه، ج ۸، ص ۱۱۴.</ref> "[[صامت]]"،<ref>تجرید اسماء الصحابه، ج ۲، ص ۲۶۴؛ تهذیب التهذیب، ج ۱۲، ص ۳۶۵.</ref> "دلیج"<ref>تاریخ المدینه، ج ۲، ص ۳۹۲؛ تهذیب التهذیب، ج ۱۲، ص ۳۶۵.</ref> و "[[خویلد]]"<ref>ر.ک: مجمع البیان، ج ۹، ص ۳۷۰ ـ ۳۷۱؛ الاصابه، ج ۸، ص ۱۱۸؛ شرح الازهار، ج ۲، ص ۴۹۰.</ref> نیز گفته شده است. بی‌شک، بعضی از این [[اسامی]] تصحیف و برخی برخاسته از [[اشتباه]] در یکی دانستن شخصیت‌های دیگر با خوله موضوع مدخل است؛ برای نمونه خوله بنت صامت [[خواهر]] شوهر خوله مراد ماست؛<ref> لطبقات، ج ۸، ص ۲۸۰.</ref> یا [[خوله بنت حکیم]] برخاسته از اشتباه یکی از [[راویان حدیث]] به نام [[خلید]] است که به [[دلیل]] [[ضعف]] [[حافظه]] از او با این اسم یاد کرده است.<ref> الاستیعاب، ج ۴، ص ۳۹۱.</ref> خوله با [[هجرت پیامبر]]{{صل}} به [[مدینه]] [[اسلام]] آورد و با ایشان [[بیعت]] کرد.<ref> الطبقات، ج ۸، ص ۲۸۰؛ اعلام القرآن، ص ۳۵۶.</ref> او از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] [[نقل]] کرده است.<ref>الثقات، ج ۳، ص ۱۱۶.</ref> مایه [[شهرت]] خوله در [[منابع اسلامی]]، آن است که نخستین زنی بود که شوهرش "[[اوس بن صامت انصاری]]" وی را ظِهار کرده و از او جدا شد و در پی [[مجادله]] با [[پیامبر]]{{صل}} در این زمینه، [[آیات]] نخستین [[سوره مجادله]] نازل شدند.<ref> التبیان، ج ۹، ص ۵۴۱؛ الدرالمنثور، ج ۸، ص ۷۶.</ref> از زندگانی او پس از [[پیامبر]]{{صل}} اطلاع چندانی در دست نیست و تنها از حضورش در [[رویارویی]] [[مسلمانان]] با [[رومیان]] در [[نبرد]] یَرْموک در سال ۱۵ [[هجرت]] خبر داده شده است که وی از زنانی بود که با [[خواندن]] اشعار مسلمانان رابه ادامه نبرد [[تشویق]] می‌کردند.<ref> فتوح الشام، ج ۱، ص ۲۰۶؛ البدایة و النهایه، ج ۷، ص ۱۵.</ref> گزارش دیگری از [[نقل حدیث]] او در [[دوران پیری]] در دوره [[حکومت]] [[عمر بن خطاب]] و عدم منع [[عمر]] از این کار وی به [[دلیل]] [[استجابت]] دعایش در جریان [[نزول]] آیات سوره مجادله حکایت دارد<ref> تفسیر ابن ابی حاتم، ج ۱۰، ص ۳۳۴۲؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۷۲۴.</ref>.<ref>[[یدالله حاجی‌زاده|حاجی‌زاده]] و [[رسول قلیچ|قلیچ]]، [[خوله بنت ثعلبه (مقاله)|مقاله «خوله بنت ثعلبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>
[[خوله بنت ثعلبه بن اصرم انصاری]]، بی‌شک از تیره بنو غَنَم<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۲۸۰.</ref> از [[قبیله خزرج]] <ref>مجمع البیان، ج ۹، ص ۴۰۸؛ تقریب التهذیب، ج ۲، ص ۶۳۷.</ref> است و بیشتر منابع از وی با عنوان "خوله بنت ثعلبه" یاد کرده‌اند؛<ref>الاصابه، ج ۸، ص ۱۱۴.</ref> اما در نام خودش و پدرش [[اختلاف]] است. نام او در بیشتر منابع خوله آمده؛ ولی خویله <ref>ر. ک: الاستیعاب، ج ۴، ص ۳۹۰.</ref> و [[جمیله]] <ref> ر. ک: اسد الغابه، ج ۷، ص ۹۳.</ref> نیز گفته شده است که بسا برخاسته از تصحیف است. درباره پدرش نیز جز اسم [[ثعلبه]]، نام‌های "[[حکیم]]"،<ref>ر. ک: الاستیعاب، ج ۴، ص ۳۹۰.</ref> "[[مالک بن ثعلبه]]"،<ref>الاصابه، ج ۸، ص ۱۱۴.</ref> "[[صامت]]"،<ref>تجرید اسماء الصحابه، ج ۲، ص ۲۶۴؛ تهذیب التهذیب، ج ۱۲، ص ۳۶۵.</ref> "دلیج"<ref>تاریخ المدینه، ج ۲، ص ۳۹۲؛ تهذیب التهذیب، ج ۱۲، ص ۳۶۵.</ref> و "[[خویلد]]"<ref>ر. ک: مجمع البیان، ج ۹، ص ۳۷۰ ـ ۳۷۱؛ الاصابه، ج ۸، ص ۱۱۸؛ شرح الازهار، ج ۲، ص ۴۹۰.</ref> نیز گفته شده است. بی‌شک، بعضی از این [[اسامی]] تصحیف و برخی برخاسته از [[اشتباه]] در یکی دانستن شخصیت‌های دیگر با خوله موضوع مدخل است؛ برای نمونه خوله بنت صامت [[خواهر]] شوهر خوله مراد ماست؛<ref> لطبقات، ج ۸، ص ۲۸۰.</ref> یا [[خوله بنت حکیم]] برخاسته از اشتباه یکی از [[راویان حدیث]] به نام [[خلید]] است که به [[دلیل]] [[ضعف]] [[حافظه]] از او با این اسم یاد کرده است.<ref> الاستیعاب، ج ۴، ص ۳۹۱.</ref> خوله با [[هجرت پیامبر]] {{صل}} به [[مدینه]] [[اسلام]] آورد و با ایشان [[بیعت]] کرد.<ref> الطبقات، ج ۸، ص ۲۸۰؛ اعلام القرآن، ص ۳۵۶.</ref> او از [[رسول خدا]] {{صل}} [[روایت]] [[نقل]] کرده است.<ref>الثقات، ج ۳، ص ۱۱۶.</ref> مایه [[شهرت]] خوله در [[منابع اسلامی]]، آن است که نخستین زنی بود که شوهرش "[[اوس بن صامت انصاری]]" وی را ظِهار کرده و از او جدا شد و در پی [[مجادله]] با [[پیامبر]] {{صل}} در این زمینه، [[آیات]] نخستین [[سوره مجادله]] نازل شدند.<ref> التبیان، ج ۹، ص ۵۴۱؛ الدرالمنثور، ج ۸، ص ۷۶.</ref> از زندگانی او پس از [[پیامبر]] {{صل}} اطلاع چندانی در دست نیست و تنها از حضورش در [[رویارویی]] [[مسلمانان]] با [[رومیان]] در [[نبرد]] یَرْموک در سال ۱۵ [[هجرت]] خبر داده شده است که وی از زنانی بود که با [[خواندن]] اشعار مسلمانان رابه ادامه نبرد [[تشویق]] می‌کردند.<ref> فتوح الشام، ج ۱، ص ۲۰۶؛ البدایة و النهایه، ج ۷، ص ۱۵.</ref> گزارش دیگری از [[نقل حدیث]] او در [[دوران پیری]] در دوره [[حکومت]] [[عمر بن خطاب]] و عدم منع [[عمر]] از این کار وی به [[دلیل]] [[استجابت]] دعایش در جریان [[نزول]] آیات سوره مجادله حکایت دارد<ref> تفسیر ابن ابی حاتم، ج ۱۰، ص ۳۳۴۲؛ السیرة الحلبیه، ج ۲، ص ۷۲۴.</ref>.<ref>[[یدالله حاجی‌زاده|حاجی‌زاده]] و [[رسول قلیچ|قلیچ]]، [[خوله بنت ثعلبه (مقاله)|مقاله «خوله بنت ثعلبه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>


==خوله در [[شأن نزول]]==
== خوله در [[شأن نزول]] ==


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش