سرنگونی امویان: تفاوت میان نسخه‌ها

== علل [[سقوط]] [[حکومت امویان]] ==

در پی نابودی حکومت اموی و جایگزین شدن [[بنی عباس]]، برخی از بزرگان [[بنی‌امیه]] در پاسخ به این [[پرسش]] که: «علت نابودی حکومت‌تان چه بود؟»، گفتند: «به جای آنکه در پی چیزی باشیم که بر ما [[واجب]] است، به خوش‌گذرانی‌های خودمان مشغول شدیم؛ به [[مردم]] خود [[ستم]] کردیم، آنان از [[دادگری]] ما [[مأیوس]] شدند و [[آرزو]] کردند از دست ما راحت شوند؛ بر خراج‌دهندگان [[جفا]] کردیم، ما را واگذاشتند، زمین‌های زراعتی ما خراب شد، بیت‌المال‌های ما خالی شد؛ به وزیران‌مان [[اعتماد]] کردیم، آنان وابستگان و [[خویشان]] خود را بر [[منافع]] ما ترجیح دادند و [[کارها]] را انجام می‌دادند، بی‌آنکه ما اطلاع داشته باشیم؛ مقرری [[سپاهیان]] به تأخیر افتاد، از [[اطاعت]] ما بیرون رفتند، [[دشمنان]] ما ایشان را خواندند و با آنان بر [[جنگ]] با ما همدست شدند؛ [[دشمنان]]، ما را [به [[جنگ]]] فرا می‌خواندند، اما ما به علت کمبود یاوران‌مان از پاسخ به آنان عاجز ماندیم؛ [[اخبار]] و اطلاعات را از ما پنهان داشتند و اینها از علل عمده نابودی [[حکومت]] ما بود»<ref>مسعودی، مروج الذهب... ، ج۳، ص۲۲۸.</ref>.

== درگیری [[خاندان اموی]] ==

# به‌کارگیری افراد لایق آن [[خاندان]]؛

# جلوگیری از افزایش [[قدرت]] و [[نفوذ]] آنان، به شکلی که خطوط [[سیاسی]] او را [[تهدید]] نکند<ref>معاویه از برادرش عنبسه، مروان بن حَکَم، سعید بن عاص، خالد بن سعید بن عاص و... کمک گرفت.</ref>.

شاید آشکارترین عرصه‌ای که معاویه در آن به [[بنی امیه]] [[اعتماد]] کرد، مسئله [[ولایت عهدی]] بود که به [[مروان بن حَکَم]] اعتماد کرد تا فرستاده او در [[حجاز]] برای گرفتن [[بیعت]] برای پسرش، [[یزید]]، باشد. معاویه گاهی میان [[خاندان اموی]] و نیز مردان برجسته آنکه برای سیاستش خطرناک بود، با هدف جلوگیری از چشم‌داشت‌های آنان [[تفرقه]] می‌انداخت<ref>معاویه میان مروان بن حَکَم و سعید بن عاص اختلاف افکند، درباره این حوادث ر. ک: طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج۵، ص۲۹۳ - ۲۹۴.</ref>.

== [[ولایت‌عهدی]] دو نفره ==

== درگیری‌های قبایلی ==

== عرب‌گرایی نزد [[امویان]] ==

=== [[گرایش]] سیاسی ===

=== [[گرایش]] [[اقتصادی]] ===

=== [[گرایش]] [[اجتماعی]] ===

== [[اختلافات]] مذهبی ==

# یاران [[علویان]] که [[شیعه]] بودند و خلافت را منحصر در [[نسل]] [[علی ابن ابی‌طالب]] {{ع}} می‌دانستند. آنان در دوران اموی [[پرچم]] [[مخالفت]] برافراشتند، اما [[شکست]] خوردند... آنان در مناطق دور از مرکز خلافت پنهان شدند تا [[فرصت]] [[ظهور]] به دست آورند.

# گروه عباسی که در اواخر دوران اموی وارد عرصه سیاسی شدند تا با اموی‌ها و [[شیعیان]] [[رقابت]] کنند. به نظر می‌رسد آنان در دعوت و شیوه‌های آن از شیعیان مهارت بیشتری داشتند. آنان سازمانی مخفی ایجاد کردند که با سرعت در نیمه شرقی [[خلافت اموی]] از طریق هسته‌های مخفی گسترش یافت.

# گروه [[خوارج]] که به [[وراثت]]، به عنوان اساس [[نظام حکومتی]] [[اعتقادی]] نداشتند و خلافت را منحصر به جنس یا [[خاندان]] مشخصی نمی‌دانستند، بلکه [[عقیده]] داشتند [[اختیار]] باید اساس خلافت بر [[امت]] باشد. آنان [[ناراحتی]] و نفرت‌شان را از [[حاکمان]] [[شرور]] و چشم‌داشت‌هایشان علنی کردند، از این‌رو [[جماعت]] یاد شده با شیوه اموی مخالف بودند و افراد آن در آشوب‌هایی که در برابر حکومت اموی ایجاد می‌شد، شرکت داشتند. همچنین عده بسیاری از ایشان در مناطقی که از مرکز خلافت - در دِمَشق - دور بود، پراکنده شدند.