صله رحم در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

* مراتب [[ارحام]] و در نتیجه، [[حقوق]] آنان متفاوت است: {{متن حدیث|مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ مَوْلَى أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ: سَأَلْتُ مَوْلَايَ فَقُلْتُ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ‏ {{متن قرآن|وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ}} قَالَ هُوَ عَلِيٌّ {{ع}}}}. {{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْقَصِيرِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}}‏ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى‏ {{متن قرآن|وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ}} قَالَ نَزَلَتْ فِي وُلْدِ الْحُسَيْنِ {{ع}} قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ نَزَلَتْ فِي الْفَرَائِضِ قَالَ لَا فَقُلْتُ فَفِي الْمَوَارِيثِ قَالَ لَا ثُمَّ قَالَ نَزَلَتْ فِي الْإِمْرَةِ}}.

توضیح: مراد از «إمرة» در این [[روایت]]، [[حکومت]] و [[امارت]] [[ائمه]] {{عم}} بر [[مسلمین]] است؛ چنان که این روایت مشیر به آن است:

{{متن حدیث|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْمُقْرِي بِإِسْنَادِهِ يَرْفَعُهُ إِلَى زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ {{ع}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ‏ {{متن قرآن|وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ}} قَالَ رَحِمُ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} أَوْلَى بِالْإِمَارَةِ وَ الْمُلْكِ وَ الْإِيمَانِ‏}}<ref>بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ ه. ق.)، ج۲۳، ص۲۵۸.</ref>.

* بالاترین [[حق]] رحمیّت، متعلق به [[والدین]] است و [[رسول اکرم]] {{صل}} و [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} دو [[پدر]] [[امت اسلام]] هستند. در نتیجه، آن بزرگواران بالاترین حق اُبُوت در [[وجوب]] [[صله رحم]] را دارند. {{متن حدیث|عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ {{ع}} عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ‏ {{متن قرآن|وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ}}<ref>«و سوگند به پدر، و فرزندی که آورده است» سوره بلد، آیه ۳.</ref> قَالَ يَعْنِي عَلِيّاً وَ مَا وَلَدَ مِنَ‏ الْأَئِمَّةِ {{عم}}}}.

{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ‏ {{متن قرآن|وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ}}<ref>«که تو در این شهر ساکنی» سوره بلد، آیه ۲.</ref> قَالَ يَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ {{صل}} قُلْتُ‏ {{متن قرآن|وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ}}<ref>«و سوگند به پدر، و فرزندی که آورده است» سوره بلد، آیه ۳.</ref> قَالَ عَلِيٌّ‏ وَ مَا وَلَدَ}}.

{{متن حدیث|عَنْ أَبِي بَكْرٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ: قَالَ لِي يَا أَبَا بَكْرٍ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ‏ {{متن قرآن|وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ}}<ref>«و سوگند به پدر، و فرزندی که آورده است» سوره بلد، آیه ۳.</ref> هُوَ عَلِيُّ‏ بْنُ‏ أَبِي‏ طَالِبٍ‏ وَ ما وَلَدَ الْحَسَنُ‏ وَ الْحُسَيْنُ‏{{عم}}}}.

{{متن حدیث|جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الصَّادِقِ {{ع}}‏ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {{متن قرآن|وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا}}<ref>«خداوند را بپرستید و چیزی را شریک او نکنید و به پدر و مادر نکویی ورزید» سوره نساء، آیه ۳۶.</ref> قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ {{صل}} وَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} هُمَا الْوَالِدَانِ‏ {{متن قرآن|وَبِذِي الْقُرْبَى}}‏ قَالَ‏ الْحَسَنُ‏ وَ الْحُسَيْنُ‏{{عم}}}}<ref>بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۵۹.</ref>.

* [[صله رحم]] از اوجب [[واجبات]] است و اصل در آن [[ارتباط]] و اتصال به [[اهل بیت]] {{عم}}، یعنی [[والدین]] [[معنوی]] [[امت]] است. این مطلبی است که به [[صراحت]] در [[روایات]] بیان شده است؛ از جمله: {{متن حدیث|تَفْسِيرُ الْعَيَّاشِي عَنْ عُمَرَ ابْنِ مَرْيَمَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} عَنْ قَوْلِ اللَّهِ‏ {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ}}<ref>«و کسانی که آنچه را خداوند فرمان به پیوند آن داده است می‌پیوندند» سوره رعد، آیه ۲۱.</ref> قَالَ مِنْ ذَلِكَ صِلَةُ الرَّحِمِ وَ غَايَةُ تَأْوِيلِهَا صِلَتُكَ‏ إِيَّانَا}}.

جهت اول، به دلیل [[شکر]] محبت‌ها و [[احسان]] فراوانی است که آنان بر ما نمودند و در نتیجه هرکس پیرو هر مسلک و آیینی باشد، بر خود [[واجب]] می‌داند [[حریم]] والدین خود را پاس دارد. در این راستا، بزرگ‌ترین [[حق]] را [[اولیاء الهی]] {{عم}} بر [[بشریت]] دارند؛ زیرا در مسیر [[حیات معنوی]] آنان تلاش‌ها کرده‌اند و [[سختی‌ها]] را تا پای [[جان]] خریده‌اند تا [[انسان‌ها]] را از بزرگ‌ترین خطر، یعنی [[جهنم]] و [[هلاکت]] [[ابدی]] [[نجات]] بخشند؛ لذا شکر چنین نعمتی عقلاً و نقلاً واجب است.

{{متن حدیث|قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ {{ع}}‏ إِنْ كَانَ الْأَبَوَانِ إِنَّمَا عَظُمَ‏ حَقُّهُمَا عَلَى‏ أَوْلَادِهِمَا لِإِحْسَانِهِمَا إِلَيْهِمْ فَإِحْسَانُ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ إِلَى هَذِهِ الْأُمَّةِ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ فَهُمَا بِأَنْ يَكُونَا أَبَوَيْهِمْ أَحَقُّ}}<ref>بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۵۷.</ref>. {{متن حدیث|قَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ {{صل}} يَقُولُ‏ أَنَا وَ عَلِيٌّ‏ أَبَوَا هَذِهِ‏ الْأُمَّةِ وَ لَحَقُّنَا عَلَيْهِمْ أَعْظَمُ مِنْ حَقِّ أَبَوَيْ وِلَادَتِهِمْ فَإِنَّهَا نُنْقِذُهُمْ إِنْ أَطَاعُونَا مِنَ النَّارِ إِلَى دَارِ الْقَرَارِ وَ نَلْحَقُهُمْ مِنَ الْعُبُودِيَّةِ بِخِيَارِ الْأَحْرَارِ}}<ref>بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۶۰.</ref>.

{{متن حدیث|كَانَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} إِذَا ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ {{صل}} قَالَ بِأَبِي‏ وَ أُمِّي‏ وَ قَوْمِي‏ وَ عَشِيرَتِي‏ عَجَبٌ لِلْعَرَبِ كَيْفَ لَا تَحْمِلُنَا عَلَى رُءُوسِهَا وَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ فِي كِتَابِهِ- {{متن قرآن|وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا}}<ref>«و در لبه پرتگاهی از آتش بودید که شما را از آن رهانید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> فَبِرَسُولِ اللَّهِ {{صل}} أُنْقِذُوا}}<ref>الکافی، ج۸، ص۲۳۱، ۲۶۶.</ref>.

جهت دوم وجوب [[احترام به والدین]] صلبی، توجه به رحمیّت آنان در [[نظام تکوین]] و [[تشریع]] است و اینکه اگر والدین نبودند، شخص هرگز پا به عرصه هستی نمی‌گذاشت و از [[نعمت]] [[حیات]] برخوردار نمی‌شد. همچنین [[تربیت اخلاقی]] [[انسان‌ها]] در دامان [[مادر]] و [[پدر]] شکل می‌گیرد و در یک [[کلام]]، [[والدین]] مجرا و [[مظهر]] [[رحمت رحمانیه]] و رحیمیه [[خداوند]] بر فرزند هستند. در این راستا، [[حقوق]] [[اولیای الهی]] ([[رسول خدا]] {{صل}} و [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]] {{عم}}) هزاران برابر بیشتر است. این تعبیر به انحاء گوناگون در کلمات [[ائمه]] {{عم}} بیان شده که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

{{متن حدیث|قَالَ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ {{ع}}:‏ مَنْ لَمْ يَكُنْ وَالِدَا دِينِهِ مُحَمَّدٌ وَ عَلِيٌّ أَكْرَمَ عَلَيْهِ مِنْ وَالِدَيْ نَسَبِهِ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي‏ حِلٍّ‏ وَ لَا حَرَامٍ‏ وَ لَا قَلِيلٍ‏ وَ لَا كَثِيرٍ}}<ref>بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۶۱.</ref>.

توضیح: این تعبیر اشاره به رابطه تنگاتنگ بین [[معرفت]] به [[توحید]] و [[حقوق الهی]] و معرفت به اهل بیت {{عم}} و حقوق آنان دارد؛ تا به آنجا که ملاک [[شناخت]] [[مقام]] [[مؤمن]] نزد خداوند، به [[میزان]] [[پاسداری]] او از [[حقوق اهل بیت]] {{عم}} و رعایت [[حق صله رحم]] آنان بستگی دارد.

{{متن حدیث|قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ {{ع}}‏ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَعْلَمَ كَيْفَ قَدْرُهُ عِنْدَ اللَّهِ فَلْيَنْظُرْ كَيْفَ‏ قَدْرُ أَبَوَيْهِ‏ الْأَفْضَلَيْنِ‏ عِنْدَهُ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ}}.

{{متن حدیث|قَالَ مُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ {{ع}}:‏ يُعَظَّمُ‏ ثَوَابُ‏ الصَّلَاةِ عَلَى قَدْرِ تَعْظِيمِ الْمُصَلِّي عَلَى أَبَوَيْهِ الْأَفْضَلَيْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ}}<ref>التفسیر المنسوب إلى الأمام العسکری {{ع}} (ط. مدرسة الإمام المهدی {{ع}}، ۱۴۰۹ه. ق.)، ص۱۳۳.</ref>.

بیانی که گذشت، به تعریف ارائه شده از [[رسول اکرم]] {{صل}} درباره [[مؤمنان]] بسیار نزدیک است که آن را وابسته به میزان [[محبت]] به [[اولیاء الهی]] {{عم}} بیان نموده‌اند:

{{متن حدیث|قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}:‏ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى‏ أَكُونَ‏ أَحَبَّ‏ إِلَيْهِ‏ مِنْ‏ نَفْسِهِ‏ وَ أَهْلِي‏ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَهْلِهِ وَ عِتْرَتِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ عِتْرَتِهِ وَ ذَاتِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ ذَاتِهِ}}<ref>الأمالی (ط. کتابچی، ۱۳۷۶ ه. ش)، ص۳۳۴.</ref>.

* با توجه به اهمیت خشنود‌سازی اهل بیت {{عم}} در صورت [[تعارض]] بین [[اطاعت]] از والدین صلبی و خشنود‌سازی آنها، با [[اطاعت از امام]] و [[خشنود]] کردن ایشان، اصل [[عقلی]] و [[نقلی]] دلالت بر تقدم [[فرمان]] [[پروردگار]] و [[رضایت اهل بیت]] {{عم}} بر [[رضایت]] [[والدین]] دارد. این اصل هرچند در محل خود از [[ادله]] دیگر ثابت شده، ولی از منظر [[وجوب]] [[صله رحم]] و تقدم [[صله]] رحمیت [[معنوی]] بر صلبی، به دلیل اهمیت اولی بر دومی نیز قابل [[اثبات]] است؛ چنان که به بیان‌های گوناگون در [[کلام]] [[ائمه]] {{عم}}منعکس شده است. {{متن حدیث|وَ قَالَتْ فَاطِمَةُ {{س}} لِبَعْضِ النِّسَاءِ أَرْضِي أَبَوَيْ دِينِكَ مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً بِسَخَطِ أَبَوَيْ نَسَبِكَ‏ وَ لَا تُرْضِي‏ أَبَوَيْ‏ نَسَبِكَ بِسَخَطِ أَبَوَيْ دِينِكَ فَإِنَّ أَبَوَيْ نَسَبِكَ إِنْ سَخِطَا أَرْضَاهُمَا مُحَمَّدٌ وَ عَلِيٌّ بِثَوَابِ جُزْءٍ مِنْ أَلْفِ أَلْفِ جُزْءٍ مِنْ سَاعَةٍ مِنْ طَاعَاتِهِمَا وَ إِنَّ أَبَوَيْ دِينِكَ إِنْ سَخِطَا لَمْ يَقْدِرْ أَبَوَا نَسَبِكَ أَنْ يُرْضِيَاهُمَا لِأَنَّ ثَوَابَ طَاعَاتِ أَهْلِ‏ الدُّنْيَا كُلِّهِمْ لَا تَفِي بِسَخَطِهِمَا}}. {{متن حدیث|قَالَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ {{ع}}‏ عَلَيْكَ بِالْإِحْسَانِ إِلَى قَرَابَاتِ أَبَوَيْ دِينِكَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ وَ إِنْ أَضَعْتَ قَرَابَاتِ أَبَوَيْ نَسَبِكَ وَ إِيَّاكَ وَ إِضَاعَةَ قَرَابَاتِ أَبَوَيْ دِينِكَ بِتَلَافِي قَرَابَاتِ‏ أَبَوَيْ نَسَبِكَ فَإِنَّ شُكْرَ هَؤُلَاءِ إِلَى أَبَوَيْ دِينِكَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ أَثْمَرُ لَكَ مِنْ شُكْرِ هَؤُلَاءِ إِلَى أَبَوَيْ نَسَبِكَ إِنَّ قَرَابَاتِ أَبَوَيْ دِينِكَ إِذَا شَكَرُوكَ عِنْدَهُمَا بِأَقَلِّ قَلِيلِ نَظَرِهِمَا لَكَ‏ يَحُطُّ ذُنُوبُكَ وَ لَوْ كَانَتْ مِلْ‏ءَ مَا بَيْنَ الثَّرَى إِلَى الْعَرْشِ وَ إِنَّ قَرَابَاتِ أَبَوَيْ نَسَبِكَ إِنْ شَكَرُوكَ عِنْدَهُمَا وَ قَدْ ضَيَّعْتَ قَرَابَاتِ أَبَوَيْ دِينِكَ لَمْ يُغْنِيَا عَنْكَ فَتِيلًا}}<ref>بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۶۲.</ref>.

* [[امیر مؤمنان علی]] {{ع}} به صورتی استدلالی و مبسوط، طیّ [[احتجاجی]] به [[آیه شریفه]] نکاتی را بیان می‌نمایند که محورهای اصلی [[برهان]] به [[آیه]] مورد [[استدلال]] از آن شکل گرفته است. بیان [[حضرت]] به این ترتیب است که می‌فرمایند: رحم از اسم [[رحمان]] [[الهی]] مشتق شده و در نتیجه، صله رحم به معنای [[ارتباط]] با [[رحمت الهی]] است و قطع آن، عدم ارتباط با رحمت الهی را در پی دارد. سپس حضرت می‌فرمایند که قطعاً مراد از صله رحم، ارتباط با [[دشمنان]] [[خداوند]] که امر به [[تحقیر]] آنها شدیم نیست و در نتیجه، مراد اهتمام به صله با [[پدران]] و آباء [[مؤمن]] است. دلیل این امر آن است که آنان [[حق]] [[زحمت]] [[رشد]] و [[حیات مادی]] آنان را دارند؛ در حالی که [[اولیاء الهی]] با [[حق رشد]] و [[تربیت]] و [[حیات]] [[ایمانی]] آنان را دارند که حیات [[حقیقی]] آنان در گرو این امر است. در نتیجه، اصل در [[صله رحم]] [[پاسداری]] از [[حقوق]] و [[اطاعت]] و [[تولی]] [[رسول خدا]] {{صل}} و [[ائمه اطهار]] {{عم}} است. بنابراین، اگر رحم از [[رحمت الهی]] مشتق شده و اتصال یا قطع با آن، اتصال و قطع با [[خداوند]] را به دنبال دارد، مراد رسول خدا {{صل}} و [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]] {{عم}} است.

هرچند این بیان [[حضرت]] {{ع}} مبسوط است، ولی به دلیل اهمیت و صورت برهانی که دارد، متن کامل آن را نقل می‌کنیم:

{{متن حدیث|قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ {{صل}} يَقُولُ‏ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنَا الرَّحْمَنُ وَ هِيَ الرَّحِمُ شَقَقْتُ لَهَا اسْماً مِنِ اسْمِي مَنْ‏ وَصَلَهَا وَصَلْتُهُ‏ وَ مَنْ‏ قَطَعَهَا قَطَعْتُهُ ثُمَّ قَالَ عَلِيٌّ {{ع}} أَ وَ تَدْرِي مَا هَذِهِ الرَّحِمُ الَّتِي مَنْ وَصَلَهَا وَصَلَهُ الرَّحْمَنُ وَ مَنْ قَطَعَهَا قَطَعَهُ الرَّحْمَنُ فَقِيلَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ حَثَّ بِهَذَا كُلَّ قَوْمٍ عَلَى أَنْ يُكْرِمُوا أَقْرِبَاءَهُمْ‏ وَ يَصِلُوا أَرْحَامَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ أَ يَحُثُّهُمْ عَلَى أَنْ يَصِلُوا أَرْحَامَ الْكَافِرِينَ وَ أَنْ يُعَظِّمُوا مَنْ حَقَّرَهُ اللَّهُ وَ أَوْجَبَ احْتِقَارَهُ مِنَ الْكَافِرِينَ قَالُوا لَا وَ لَكِنَّهُ يَحُثُّهُمْ‏ عَلَى صِلَةِ أَرْحَامِهِمُ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ فَقَالَ أَوْجَبَ حُقُوقَ أَرْحَامِهِمْ لِاتِّصَالِهِمْ بِآبَائِهِمْ وَ أُمَّهَاتِهِمْ قُلْتُ بَلَى يَا أَخَا رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} قَالَ فَهُمْ إِذاً إِنَّمَا يَقْضُونَ فِيهِمْ حُقُوقَ الْآبَاءِ وَ الْأُمَّهَاتِ قُلْتُ بَلَى يَا أَخَا رَسُولِ اللَّهِ قَالَ فَآبَاؤُهُمْ وَ أُمَّهَاتُهُمْ إِنَّمَا غَذَّوْهُمْ فِي الدُّنْيَا وَ وَقَوْهُمْ مَكَارِهَهَا وَ هِيَ نِعْمَةٌ زَائِلَةٌ وَ مَكْرُوهٌ يَنْقَضِي وَ رَسُولُ رَبِّهِمْ سَاقَهُمْ إِلَى نِعْمَةٍ دَائِمَةٍ لَا تَنْقَضِي وَ وَقَاهُمْ مَكْرُوهاً مُؤَبَّداً لَا يَبِيدُ فَأَيُّ النِّعْمَتَيْنِ أَعْظَمُ قُلْتُ نِعْمَةُ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ وَ أَكْبَرُ قَالَ فَكَيْفَ يَجُوزُ أَنْ يَحُثَّ عَلَى قَضَاءِ حَقِّ مَنْ صَغَّرَ اللَّهُ حَقَّهُ وَ لَا يَحُثَّ عَلَى قَضَاءِ حَقِّ مَنْ كَبَّرَ اللَّهُ حَقَّهُ قُلْتُ لَا يَجُوزُ ذَلِكَ قَالَ فَإِذاً حَقُّ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} أَعْظَمُ مِنْ حَقِّ الْوَالِدَيْنِ وَ حَقُّ رَحِمِهِ أَيْضاً أَعْظَمُ مِنْ حَقِّ رَحِمِهِمَا فَرَحِمُ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} أَوْلَى بِالصِّلَةِ وَ أَعْظَمُ‏ فِي الْقَطِيعَةِ فَالْوَيْلُ كُلُّ الْوَيْلِ لِمَنْ قَطَعَهَا وَ الْوَيْلُ كُلُّ الْوَيْلِ لِمَنْ لَمْ يُعَظِّمْ حُرْمَتَهَا أَ وَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ حُرْمَةَ رَحِمِ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} حُرْمَةُ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} وَ أَنَّ حُرْمَةَ رَسُولِ اللَّهِ حُرْمَةُ اللَّهِ وَ أَنَّ اللَّهَ أَعْظَمُ حَقّاً مِنْ كُلِّ مُنْعِمٍ سِوَاهُ فَإِنَّ كُلَّ مُنْعِمٍ سِوَاهُ إِنَّمَا أَنْعَمَ حَيْثُ قَيَّضَهُ لَهُ ذَلِكَ رَبُّهُ وَ وَفَّقَهُ‏... ثُمَّ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} إِنَّ الرَّحِمَ الَّتِي اشْتَقَّهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ‏ بِقَوْلِهِ أَنَا الرَّحْمَنُ هِيَ رَحِمُ مُحَمَّدٍ {{صل}} وَ إِنَّ مِنْ إِعْظَامِ اللَّهِ إِعْظَامَ مُحَمَّدٍ وَ إِنَّ مِنْ إِعْظَامِ مُحَمَّدٍ إِعْظَامَ رَحِمِ مُحَمَّدٍ وَ إِنَّ كُلَّ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ مِنْ شِيعَتِنَا هُوَ مِنْ رَحِمِ مُحَمَّدٍ وَ إِنَّ إِعْظَامَهُمْ مِنْ إِعْظَامِ مُحَمَّدٍ فَالْوَيْلُ لِمَنِ اسْتَخَفَّ بِحُرْمَةِ مُحَمَّدٍ وَ طُوبَى لِمَنْ عَظَّمَ حُرْمَتَهُ وَ أَكْرَمَ رَحِمَهُ وَ وَصَلَهَا}}<ref>بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۶۸.</ref>.

* در [[آیات الهی]]، [[ارتباط]] تنگاتنگی میان [[صله رحم]] با توفیقات [[توحیدی]] و [[قطع رحم]] با قطع رحمتهای [[دنیوی]] و [[اخروی]] بر [[بندگان]] وجود دارد؛ از جمله آثار قطع این رحم، کوتاهی [[عمر]]، برداشته شدن [[برکت]] از [[مال]] و [[اولاد]] و بالاخره [[لعنت الهی]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] ذکر شده. این بیان به گونه‌ای جامع و رمزگونه در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}} ذکر شده است.

{{متن حدیث|فِي قَوْلِهِ تَعَالَی {{متن قرآن|الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلَا يَنْقُضُونَ الْمِيثَاقَ * وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ...}}<ref>«آنان که به عهد خداوند وفا می‌کنند و پیمان را نمی‌شکنند * و کسانی که آنچه را خداوند فرمان به پیوند آن داده است می‌پیوندند» سوره رعد، آیه ۲۰.</ref> حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ {{ع}} قَالَ‏ إِنَّ رَحِمَ آلِ مُحَمَّدٍ {{صل}} مُعَلَّقَةٌ بِالْعَرْشِ‏ يَقُولُ اللَّهُمَّ صِلْ مَنْ وَصَلَنِي وَ اقْطَعْ مَنْ قَطَعَنِي- وَ هِيَ تَجْرِي فِي كُلِّ رَحِمٍ‏ وَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي آلِ مُحَمَّدٍ}}<ref>تفسیر القمی (ط. دارالکتاب، ۱۴۰۴ ه. ق)، ج۱، ص۳۶۳.</ref>.

{{متن حدیث|عَنْ عَمْرِو بْنِ جُمَيْعٍ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} مَعَ نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَسَمِعْتُهُ وَ هُوَ يَقُولُ إِنَّ رَحِمَ الْأَئِمَّةِ {{عم}} مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ {{صل}} لَيَتَعَلَّقُ‏ بِالْعَرْشِ‏ يَوْمَ‏ الْقِيَامَةِ وَ تَتَعَلَّقُ بِهَا أَرْحَامُ الْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ يَا رَبِّ صِلْ مَنْ وَصَلَنَا وَ اقْطَعْ مَنْ قَطَعَنَا قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَنَا الرَّحْمَنُ وَ أَنْتَ الرَّحِمُ شَقَقْتُ اسْمَكَ مِنِ اسْمِي فَمَنْ وَصَلَكَ وَصَلْتُهُ وَ مَنْ قَطَعَكَ قَطَعْتُهُ وَ لِذَلِكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} الرَّحِمُ شِجْنَةٌ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ}}<ref>معانی الأخبار (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ه. ق.)، ص۸۷.</ref>.