جز
جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
جز (جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود') |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
وی از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[قبیله اوس]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۲۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۷.</ref>. در نام خودش [[اختلاف]] نیست، ولی به سبب اختلاف در نام [[پدر]] و جدش، او را با عنوانهای [[ثابت بن ودیعه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۲۲۹.</ref>، [[ثابت بن زید بن ودیعه]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۶۸؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۱۲۷؛ ابن عبد البر، ج۱، ص۲۸۰؛ به خطا وریعه، ر. ک: ذهبی، تجرید أسماء الصحابه تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۶۲.</ref> و [[ثابت بن یزید بن ودیعه]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۷۷؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref> معرفی کردهاند. ضمن آنکه نام جدّ او را خذام<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶.</ref>، [[جذام]]<ref>ابن حبان، الثقات، الثقات، ج۳، ص۴۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۹.</ref>، [[عمرو]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۲۲۹.</ref> و [[وداعه]]<ref> ابن حمزه حسینی، محمد بن علی، الإکمال فی ذکر من له روایة فی مسند الإمام أحمد، ص۶۰.</ref> نیز گفتهاند، که این مورد آخر، [[اشتباه]] یا تصحیف ودیعه است. [[کنیه]] او را «ابوسعد»<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲، ص۸۰؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref> و «ابوسعید»<ref>ابن حبان، الثقات، مشاهیر، ص۸۰؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۲۸۰.</ref> آوردهاند. به نظر [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۲۸۰.</ref>، ثابت بن ودیعه، همان [[ثابت بن یزید بن ردیعه]] بوده که به جدش، ودیعه، منسوب شده است. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۳.</ref>، [[ثابت بن ودیع بن خذام]] را از تیره بنی أمیة بن زید بن مالک میداند. از این رو، با اشاره به نظر [[ابن سعد]] که آنان را دو نفر دانسته و رد آن از سوی [[ابن اثیر]]، به دلیل اختلاف در [[نسب]] آنان و اینکه ودیعه پدر ثابت بن ودیعه است، اما ثابت بن یزید بن ودیعه را منسوب به مادرش ابن ودیعه گفتهاند، میان [[ثابت بن ودیعة بن خذام]] و [[ثابت بن یزید بن ودیعه]] فرق گذاشته است<ref>برای اطلاع از شهرت وی به ابن ودیعه، ر. ک: بیهقی، احمد بن الحسین، السنن الکبری، ج۹، ص۳۲۵؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۴، ص۳۸۲؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۱۴۸.</ref>. با توجه به [[اختلاف]] نظر [[صحابه]] نگاران در معرفی آنان و به سبب مشترک بودن برخی روایاتی که از آنان نقل شده است، تمایز بین آنان و تشخیص اینکه آنان یک نفرند یا بیشتر، بسیار دشوار، بلکه ناممکن است. [[اختلاف]] چنان است که به گفته [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۵۳۷.</ref>، [[باوردی]] و [[ابونعیم]]، از ثابت بن یزید انصاری دیگری نام برده و خبری از او نقل کردهاند. براساس این خبر، هنگامی که ثابت بن یزید و برخی صحابه را در حال [[لهو]] دیدند و به آنان [[اعتراض]] کردند، آنان گفتند: در [[عروسی]] به ما اجازه لهو داده شده است<ref>نیز ر. ک: بیهقی، احمد بن الحسین، السنن الکبری، ج۷، ص۲۸۹؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref>. ابن حجر<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۵۳۷.</ref> میگوید: کسی که ثابت بن یزید و [[ثابت بن ودیعه]] را دو نفر بداند، دچار توهم شده است؛ چرا که [[ | وی از تیره [[بنی عمرو بن عوف]] از [[قبیله اوس]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۲۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۷.</ref>. در نام خودش [[اختلاف]] نیست، ولی به سبب اختلاف در نام [[پدر]] و جدش، او را با عنوانهای [[ثابت بن ودیعه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۲۲۹.</ref>، [[ثابت بن زید بن ودیعه]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۶۸؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۱۲۷؛ ابن عبد البر، ج۱، ص۲۸۰؛ به خطا وریعه، ر. ک: ذهبی، تجرید أسماء الصحابه تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۶۲.</ref> و [[ثابت بن یزید بن ودیعه]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۷۷؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref> معرفی کردهاند. ضمن آنکه نام جدّ او را خذام<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶.</ref>، [[جذام]]<ref>ابن حبان، الثقات، الثقات، ج۳، ص۴۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۹.</ref>، [[عمرو]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۲۲۹.</ref> و [[وداعه]]<ref> ابن حمزه حسینی، محمد بن علی، الإکمال فی ذکر من له روایة فی مسند الإمام أحمد، ص۶۰.</ref> نیز گفتهاند، که این مورد آخر، [[اشتباه]] یا تصحیف ودیعه است. [[کنیه]] او را «ابوسعد»<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲، ص۸۰؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref> و «ابوسعید»<ref>ابن حبان، الثقات، مشاهیر، ص۸۰؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۲۸۰.</ref> آوردهاند. به نظر [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۲۸۰.</ref>، ثابت بن ودیعه، همان [[ثابت بن یزید بن ردیعه]] بوده که به جدش، ودیعه، منسوب شده است. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۳.</ref>، [[ثابت بن ودیع بن خذام]] را از تیره بنی أمیة بن زید بن مالک میداند. از این رو، با اشاره به نظر [[ابن سعد]] که آنان را دو نفر دانسته و رد آن از سوی [[ابن اثیر]]، به دلیل اختلاف در [[نسب]] آنان و اینکه ودیعه پدر ثابت بن ودیعه است، اما ثابت بن یزید بن ودیعه را منسوب به مادرش ابن ودیعه گفتهاند، میان [[ثابت بن ودیعة بن خذام]] و [[ثابت بن یزید بن ودیعه]] فرق گذاشته است<ref>برای اطلاع از شهرت وی به ابن ودیعه، ر. ک: بیهقی، احمد بن الحسین، السنن الکبری، ج۹، ص۳۲۵؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۴، ص۳۸۲؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۱۴۸.</ref>. با توجه به [[اختلاف]] نظر [[صحابه]] نگاران در معرفی آنان و به سبب مشترک بودن برخی روایاتی که از آنان نقل شده است، تمایز بین آنان و تشخیص اینکه آنان یک نفرند یا بیشتر، بسیار دشوار، بلکه ناممکن است. [[اختلاف]] چنان است که به گفته [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۵۳۷.</ref>، [[باوردی]] و [[ابونعیم]]، از ثابت بن یزید انصاری دیگری نام برده و خبری از او نقل کردهاند. براساس این خبر، هنگامی که ثابت بن یزید و برخی صحابه را در حال [[لهو]] دیدند و به آنان [[اعتراض]] کردند، آنان گفتند: در [[عروسی]] به ما اجازه لهو داده شده است<ref>نیز ر. ک: بیهقی، احمد بن الحسین، السنن الکبری، ج۷، ص۲۸۹؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref>. ابن حجر<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۵۳۷.</ref> میگوید: کسی که ثابت بن یزید و [[ثابت بن ودیعه]] را دو نفر بداند، دچار توهم شده است؛ چرا که [[ابوداوود طیالسی]] همین خبر را از ثابت بن ودیعه نقل کرده است<ref>ر. ک: طیالسی، سلیمان بن داوود، مسند، ص۱۶۹؛ ابن ابی شیبه، ج۳، ص۳۲۲.</ref>. | ||
به هر حال، از [[زندگی]] [[ثابت]] اطلاع چندانی نداریم. [[پدر]] وی، ودیعة بن خذام را از [[منافقان]] دانستهاند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۳.</ref>. به گفته ابن حجر<ref>تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۶.</ref>، [[عسکری]] میگوید: او در [[خیبر]] حضور داشت و در [[جنگ صفین]] در کنار [[امام علی]] {{ع}} بود. ثابت را از صحابه ساکن [[کوفه]] دانستهاند<ref>ابن حبان، الثقات، ص۴۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref>؛ شاید بدان سبب که در پایان [[عمر]] خود در کوفه سکونت گزید<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۲۱.</ref> او را از صحابه [[اهل]] [[مدینه]] نیز دانستهاند<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۷.</ref>. با آنکه نام وی در شمار کسانی آمده که دو [[حدیث]] از [[رسول خدا]] {{صل}} نقل کردهاند<ref>ابن حزم، تقریب التهذیب، ص۳۰۰؛ ابن جوزی، ابوالفرج، تلقیح فهوم اهل الأثر، ص۳۷۵.</ref>، اما [[روایات]] بیشتری از او نقل شده است. یک [[روایت]] او درباره [[نهی]] از خوردن گوشت الاغ اهلی در [[غزوه خیبر]] است<ref>ر. ک: بخاری، التاریخ الکبیر ج۲، ص۱۷۰.</ref> که آن را صحیح دانستهاند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۲۸۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۷.</ref>. وی در روایت دیگری که با [[اختلاف]] در تعابیر نقل شده، میگوید: با سپاهی<ref>به ظاهر در غزوه خیبر، ر. ک: بخاری، التاریخ الکبیر ج۲، ص۱۷۰.</ref> همراه [[رسول خدا]] {{صل}} بودیم. تعدادی سوسمار شکار کردیم و آنها را پختیم و یکی از آنها را در برابر رسول خدا {{صل}} گذاشتیم تا میل کند. ایشان نخورد، ولی دیگران را نیز منع نکرد و فرمود: «گروهی از [[بنی اسرائیل]] [[مسخ]] شدند و به شکل [[حیوان]] درآمدند و ما نمیدانیم اینها همان گروهاند یا نه؟<ref> | به هر حال، از [[زندگی]] [[ثابت]] اطلاع چندانی نداریم. [[پدر]] وی، ودیعة بن خذام را از [[منافقان]] دانستهاند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۷۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۳.</ref>. به گفته ابن حجر<ref>تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۶.</ref>، [[عسکری]] میگوید: او در [[خیبر]] حضور داشت و در [[جنگ صفین]] در کنار [[امام علی]] {{ع}} بود. ثابت را از صحابه ساکن [[کوفه]] دانستهاند<ref>ابن حبان، الثقات، ص۴۳؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۷۱.</ref>؛ شاید بدان سبب که در پایان [[عمر]] خود در کوفه سکونت گزید<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۲۱.</ref> او را از صحابه [[اهل]] [[مدینه]] نیز دانستهاند<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۷.</ref>. با آنکه نام وی در شمار کسانی آمده که دو [[حدیث]] از [[رسول خدا]] {{صل}} نقل کردهاند<ref>ابن حزم، تقریب التهذیب، ص۳۰۰؛ ابن جوزی، ابوالفرج، تلقیح فهوم اهل الأثر، ص۳۷۵.</ref>، اما [[روایات]] بیشتری از او نقل شده است. یک [[روایت]] او درباره [[نهی]] از خوردن گوشت الاغ اهلی در [[غزوه خیبر]] است<ref>ر. ک: بخاری، التاریخ الکبیر ج۲، ص۱۷۰.</ref> که آن را صحیح دانستهاند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۲۸۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۴۵۷.</ref>. وی در روایت دیگری که با [[اختلاف]] در تعابیر نقل شده، میگوید: با سپاهی<ref>به ظاهر در غزوه خیبر، ر. ک: بخاری، التاریخ الکبیر ج۲، ص۱۷۰.</ref> همراه [[رسول خدا]] {{صل}} بودیم. تعدادی سوسمار شکار کردیم و آنها را پختیم و یکی از آنها را در برابر رسول خدا {{صل}} گذاشتیم تا میل کند. ایشان نخورد، ولی دیگران را نیز منع نکرد و فرمود: «گروهی از [[بنی اسرائیل]] [[مسخ]] شدند و به شکل [[حیوان]] درآمدند و ما نمیدانیم اینها همان گروهاند یا نه؟<ref>ابوداوود، سلیمان بن اشعث، سنن، ج۲، ص۲۰۷؛ نسائی، احمد بن شعیب، سنن، ج۷، ص۱۹۹؛ ابن سلمه، احمد بن محمد، شرح معانی الآثار، ج۴، ص۱۹۷.</ref>. همچنین از وی درباره [[فضیلت]] [[غسل]] [[روز جمعه]] و [[پوشیدن]] بهترین [[لباس]] در این [[روز]] روایتی از رسول خدا {{صل}} نقل شده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۲۱.</ref>. نام وی در شمار کسانی که [[حدیث غدیر]] و [[نص]] رسول خدا {{صل}} بر [[امامت امام علی]] {{ع}} را نقل کردهاند نیز دیده میشود<ref>ابن طاووس، طرائف، ص۱۴۱.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|مقاله «ثابت بن ودیعه انصاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۲، ص ۳۰۸.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||