سقایة الحاج: تفاوت میان نسخه‌ها

سقایة الحاج (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۳

۷٬۵۱۳ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۴

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۵۰

ویرایش

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 در [[اسلام]] این [[مناصب]] اهمیت داشتند؛ ولی عهده داری آنها با [[ایمان به خدا]] و [[جهاد]] در [[راه]] او [[ارزشمند]] بود.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۳۴۲.</ref>
+==سقایة الحاج==
+قبل از [[اسلام]] [[منصب]] «سقایة الحاج»<ref>سقایه مصدر است، هم به معنای آب دادن و هم به معنای وسیله و پیمانه‌ای است که با آن آب می‌دهند، چنان که در آیه ۷۰ سوره یوسف آمده است: {{متن قرآن|فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ...}} [«آنگاه، چون ساز و برگ آنان را آماده می‌کرد جام (زرّین شاه) را در باربند شتر برادرش (بنیامین) نهاد.».. سوره یوسف، آیه ۷۰] و هم به معنای ظرف بزرگ یا حوضی است که آب در آن می‌ریزند.</ref> در ردیف منصب [[کلیدداری]] [[خانه خدا]] بود و از مهم‌ترین [[مناصب]] محسوب می‌شد. [[ضرورت]] و نیاز شدید حجاج در ایام [[حج]] به آب، آن هم در [[سرزمین]] خشک و سوزان و کم آب که غالب ایام سال، هوا گرم است به این موضوع (سقایت حاج) اهمیت خاصی می‌داد و کسی که [[سرپرست]] این [[مقام]] بود، از موقعیت ویژه‌ای برخوردار می‌شد؛ چراکه [[خدمت]] او به حجاج یک خدمت حیاتی به شمار می‌رفت<ref>تفسیر نمونه، جهفتم، ص۳۲۳.</ref>.
+[[خداوند]] در [[قرآن مجید]] می‌فرماید: {{متن قرآن|أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«آیا آب دادن به حاجیان و آبادسازی مسجد الحرام را همگون کار آن کس قرار داده‌اید که به خداوند و روز واپسین ایمان آورده و در راه خداوند جهاد کرده است؟ (هرگز این دو) نزد خداوند برابر نیستند و خداوند گروه ستمگران را رهنمایی نمی‌کند» سوره توبه، آیه ۱۹.</ref>.
+جمع زیادی از [[مفسرین]] از جمله [[حاکم]] «ابوالقاسم [[حسکانی]]» از [[محدثین اهل سنت]]، [[شأن نزول]] این [[آیه]] را درباره [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} دانسته است. [[حاکم حسکانی]] از «بریده» نقل می‌کند که روزی «[[شبیة بن ابی طلحة]]» و «[[عباس بن عبدالمطلب]]» پس از این که [[ایمان]] آورده بودند، بر یکدیگر [[مباهات]] می‌نمودند. عباس می‌گفت: من امتیازی دارم که هیچ کس آن را ندارد، من [[مسئول]] سقایت و آب دادن [[حاجیان]] بودم<ref>در مسجدالحرام، در میان چشمه زمزم و خانه کعبه، محلی وجود دارد که به نام «سقایة العباس» معروف است، گویا در آنجا ظرف بزرگی می‌گذاردند و حاجیان از آنجا آب بر می‌داشتند (تفسیر نمونه، ج۷، ص۳۲۳).</ref>.
+[[شیبه]] می‌گفت: [[مقام]] من والاتر است که [[عمارت]] و تعمیر [[مسجدالحرام]] به عهده من بود، علی{{ع}} که از کنار آنها می‌گذشت سخنان آن دو را شنید، به آنها گفت: من، [[حیا]] می‌کنم و شرمم می‌آید که شما با این سن و سال به چه چیزهایی [[افتخار]] می‌کنید! من با این سن و سالی که دارم واجد امتیازی می‌باشم که هیچ یک از شما آن را ندارید. گفتند: آن چیست؟ علی{{ع}} گفت: آن قدر به بینی شما زدم ([[جهاد]] کردم) تا [[مسلمان]] شدید. عباس [[خشمگین]] برخاست و دامن‌کشان به نزد [[پیغمبر]]{{صل}} رفت و از علی{{ع}} [[شکایت]] نمود. [[پیامبر]]{{صل}} علی{{ع}} را بخواند و فرمود: چرا به عمویت چنین گفتی؟ عرض کرد: من سیلی حقی به وی زدم، خواه او را خوش آید یا برنجد. در این [[حال]] جبرئل نازل شد و گفت: [[خداوند]] [[سلامت]] می‌رساند و می‌فرماید: این [[آیه]] را برای آنها بخوان: {{متن قرآن|أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ...}}.
+آیا آب دادن به حاجیان و تعمیر مسجدالحرام را با [[ایمان به خدا]] و [[روز جزا]] و [[جهاد در راه خدا]] برابر می‌دانید؟ هرگز اینها نزد خداوند یکسان نباشد<ref>معارف و معاریف، دائرةالمعارف جامع اسلامی، ج۶، ص۲۷۶.</ref>.
+این [[روایت]] از [[احادیث]] معروف و مشهور است که حتی افراد [[متعصب]] به آن اعتراف کرده‌اند، ضمناً در کتاب‌های فراوانی از [[اهل سنت]] با تفاوت مختصری<ref>مانند تفسیر طبری، ثعلبی، تفسیر بغدادی، جامع الاحوال ابن اثیر، تفسیر فخر رازی و....</ref> آمده است. توضیح بیشتر و مفصل این [[حدیث]] در کتاب «[[احقاق الحق]]» جلد سوم موجود است.
+در حدیث [[رسول الله]]{{صل}} آمده است که فرمود: {{متن حدیث|كلُ مأْثَرةٍ من مآثِر الجاهلية تحت قدميَّ إلا سِقايةَ الحاجِّ و سِدانةَ البيت}}<ref>نهایة ابن اثیر، ج۲، ص۳۸۰.</ref>.
+«تمام نشانه‌های [[جاهلیت]] را زیر پا گذاشته‌ام، جز [[منصب]] سقایت و سدانت، یعنی پرده‌داری [[خانه]]».
+خلاصه، منصب سقایت که [[پیامبر]] هم آن را [[حفظ]] کرده است، یعنی آب دادن [[حاجیان]] و [[زائران]] [[کعبه]]، در دست [[عباس عموی پیامبر]] از [[بنی‌هاشم]] بود. در [[هنگام ظهور اسلام]] [[مناصب]] بسیاری در ارتباط با برگزاری [[مراسم حج]] و [[پذیرایی]] زائران وجود داشت که از مهم‌ترین آنها می‌توان به مناصب سقایت (آب دادن حاجیان)، رفادت (میهمانداری) و [[حجابت]] ([[دربانی]]، [[کلیدداری]]) و سِدانت (پرده‌داری)، [[قیادت]] (سرداری و [[سرپرستی]] کاروان‌های [[بازرگانی]]) اشاره کرد<ref>گلواژه‌های حج و عمره، علیرضا بصیری، ص۳۲۷.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۷۲.</ref>
 == منابع ==
 {{منابع}}
-* [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
+# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
+# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
 {{پایان منابع}}