شکرگزاری در حقوق اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان مدخل  = [[شکرگزاری]]

| مداخل مرتبط = [[شکرگزاری در قرآن]] - [[شکرگزاری در حدیث]] - [[شکرگزاری در کلام اسلامی]] - [[شکرگزاری در حقوق اسلامی]] - [[شکرگزاری در اخلاق اسلامی]]

| پرسش مرتبط  = شکرگزاری (پرسش)

* اگر [[انسان‌ها]] کمی درباره خودشان بیندیشند به این نتیجه می‌رسند که تمام [[نعمت‌ها]] و کمالاتی که دارند همه و همه از سوی [[خداوند]] است. اوست که [[منعم]] [[حقیقی]] است و همه [[نعمت‌ها]] را بدون هیچ استحقاقی به آفریده‌هایش داده است.

* [[پذیرش]] [[قلبی]] این [[حقیقت]] اولین و مهمترین [[درجه]] [[شکر منعم]] است که [[عقل]] به خوبی آن را [[درک]] می‌کند، [[عقل]] پس از آن به [[لزوم]] تشکر و [[قدردانی]] از چنین منعمی [[حکم]] می‌کند؛ پس [[لزوم]] [[شکر منعم]]، یک [[حکم عقلی]] است؛ حتی اگر [[خداوند]] به آن [[فرمان]] ندهد، [[عاقل]] به [[عقل]] خویش این [[حقیقت]] را در می‌یابد.

* [[راغب]] می‌گوید: {{عربی|الشُّكْرُ: تصوّر النّعمة و إظهارها... و يضادّه الْكُفْرُ، و هو: نسيان النّعمة و سترها}}<ref>المفردات، ص۴۶۱.</ref>؛ [[شکر]] یعنی [[تصور]] [[نعمت]] (یعنی دانستن اینکه: آنچه داری [[نعمت]] است و از [[ناحیه]] دیگری است) و آشکار و ظاهر کردن آن و [[کفر]] نقیض [[شکر]] یعنی پوشاندن [[نعمت]] است، {{عربی|و الكُفْرُ: نقيض الشكر. كَفَرَ النعمةَ، أي: لم يشكرها}}<ref>العین، ج۵، ص۳۵۶.</ref>.

* [[امام صادق]] {{ع}} نیز [[شکر نعمت]] را به [[شناخت]] آن معرفی نمود طبق روایتی آن [[حضرت]] می‌فرمایند: "هر که [[خدا]] به او نعمتی دهد و او آن را از [[دل]] بفهمد، شکرش را ادا کرده است"<ref>{{متن حدیث|مَنْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِنِعْمَةٍ فَعَرَفَهَا بِقَلْبِهِ فَقَدْ أَدَّى شُكْرَهَا}}؛ الکافی، ج۲، ص۹۶؛ تحف العقول، ص۳۶۹.</ref>.

* بنابراین [[شکر نعمت]] عبارت از [[شناخت]] آن است، [[شناخت]] این که آنچه در دست اوست [[نعمت]] است و معنای [[نعمت]] نیز طبق [[حدیث]] مذکور عبارت است از آنچه که از [[ناحیه]] [[خدا]] به [[انسان]] رسیده باشد.

* گاهی [[شکر]] [[عقلی]] و [[قلبی]] است چنانکه [[گذشت]]، گاهی زبانی است. [[پیامبر گرامی اسلام]] درباره [[شکر زبانی]] می‌فرماید: "کسی که معروفی به سوی او آید، می‌باید تا آن را [[پاداش]] دهد و اگر از این کار فرو ماند، می‌باید تا صاحب معروف را ثنا گوید، پس اگر چنین نکند [[نعمت]] را [[کفران]] کرده است"<ref>الکافی، ج۴، ص۳۳؛ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۵۷.</ref>.

* گاهی نیز عملی است و درباره [[شکر عملی]] می‌فرمایند: "[[شکر]] [[مؤمن]] در عملش ظاهر می‌شود"<ref>{{متن حدیث|شُكْرُ الْمُؤْمِنِ يَظْهَرُ فِي عَمَلِهِ}}؛ غررالحکم و دررالکلم، ص ۴۰۶.</ref>؛ "و [[شکر]] [[منافق]] فقط در زبانش است"<ref>{{متن حدیث|شُكْرُ الْمُنَافِقِ لَا يَتَجَاوَزُ لِسَانَه‏}}؛ غررالحکم و دررالکلم، ص۴۰۶.</ref>.

* توجه به این نکته نیز ضروری است که [[نعمت]] بیشتر، [[مسئولیت]] بیشتری را نیز به دنبال دارد چنانکه [[خداوند]] در میان آفریده‌هایش در تمام [[عوالم]]، به [[انسان]] بیشترین [[نعمت‌ها]] را داده است و در مقابل، [[انسان]] [[مسئولیت]] بیشتری را دارد. در این باره [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرمایند: "اگر [[نعمت]] [[خدا]] بر کسی فراوان و بی‌حساب شود، [[مسئولیت]] او نسبت به نیازمندی‌های [[مردم]] شدت می‌یابد. اگر می‌خواهید که سایۀ [[نعمت]] بر شما ادامه داشته باشد، نیازهای [[مردم]] را برطرف کنید وگرنه [[نعمت]] [[خدا]] را در معرض نابودی قرار می‌دهید..."<ref>الکافی، ج۴، ص۳۷.</ref><ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۳۳- ۱۳۴.</ref>.

* [[پرونده:1379781.jpg|22px]] [[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|'''حقوق اهل بیت''']]