بدون خلاصۀ ویرایش
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = نظارت | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} | |||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | |||
== نظارت حق و وظیفه شهروندان == | == نظارت حق و وظیفه شهروندان == | ||
یکی از | یکی از وظایف شهروندی، [[احساس مسئولیت]] نسبت به [[رفتار]] و عملکرد دولتی است که به [[نمایندگی]] از طرف [[مردم]] وظایفی بر عهده دارد. مردم نه تنها [[حق نظارت]] بر [[رفتار]] [[دولت]] را دارند، بلکه [[وظیفه]] ملی و [[دینی]] آنان نظارت بر دولت است. به [[دلیل]] اهمیت این [[حق]]، بلکه وظیفه، در درسهای [[آینده]] به صورت مستقل سخن خواهیم گفت. ماهیت [[قدرت]] ایجاب میکند که همواره تحت [[نظارت]] باشد. در [[فرهنگ اسلامی]]، فلسفۀ اعتبار شرایطی مثل [[عصمت]] و [[عدالت]] در [[زمامدار]] [[جامعه]] همین است. اما این نظارت درونی به معنای [[بینیازی]] [[صاحبان قدرت]] از نظارت بیرونی نیست. [[جعل]] [[تکلیف]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] در [[ادیان الهی]] و [[شریعت اسلام]] بر همین [[فلسفه]] [[استوار]] است. تکلیف امر به معروف و نهی از منکر هرچند قلمرو وسیعی دارد، به این معنا که هم مردم نسبت به یکدیگر چنین وظیفهای دارند، هم دولت نسبت به مردم و هم مردم نسبت به دولت، اما تکلیف [[امر و نهی]] [[دولتمردان]] توسط مردم اهمیت و [[ارزش]] بیشتری دارد، نه فقط به خاطر آثار و [[برکات]] فراوانی که دارد، بلکه به خاطر [[دشواریها]] و خطراتی که در پی دارد. بهگونهای که اظهار یک گفتار حق در برابر پیشوای [[جائر]]، [[برترین]] نوع [[جهاد]] خوانده شده است<ref>پیامبر اکرم {{صل}} فرمود: {{متن حدیث|إِنَّ أَفْضَلَ الْجِهَادِ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ إِمَامٍ جَائِرٍ}} (کلینی، کافی، ج۵، ص۶۰).</ref>. | ||
ماهیت قدرت بهگونهای است که اگر تحت نظارت نباشد، هم دارندۀ آن را تباه میکند، و هم مردمی را که تحت [[سیطره]] و قیمومت چنین صاحب قدرتی باشند، به انواع [[رذیلتهای اخلاقی]] و [[اجتماعی]] [[مبتلا]] میکند. تجربه [[بشر]] در طول [[تاریخ]] نیز [[گواه]] بر این [[حقیقت]] است. بشر به تجربه دریافته که قدرت هر [[قدر]] بیشتر، متراکمتر و متمرکزتر باشد، خطرات و پیامدهای منفی بیشتری دارد. از اینرو، تدابیری چون تفکیک [[قوای حاکم]] بر کشور، ایجاد سازمانهای نظارتی در [[ساختار قدرت]] سیاسی، تأکید بر مقوله [[قانون]] و حرکت در چارچوب قانون، تشکیل [[حزب]] و تشکلهای مردمی، و تقویت مطبوعات و مانند آن اندیشیده تا حتی الامکان از عوارض منفی تمرکز [[قدرت سیاسی]] بکاهد. | ماهیت قدرت بهگونهای است که اگر تحت نظارت نباشد، هم دارندۀ آن را تباه میکند، و هم مردمی را که تحت [[سیطره]] و قیمومت چنین صاحب قدرتی باشند، به انواع [[رذیلتهای اخلاقی]] و [[اجتماعی]] [[مبتلا]] میکند. تجربه [[بشر]] در طول [[تاریخ]] نیز [[گواه]] بر این [[حقیقت]] است. بشر به تجربه دریافته که قدرت هر [[قدر]] بیشتر، متراکمتر و متمرکزتر باشد، خطرات و پیامدهای منفی بیشتری دارد. از اینرو، تدابیری چون تفکیک [[قوای حاکم]] بر کشور، ایجاد سازمانهای نظارتی در [[ساختار قدرت]] سیاسی، تأکید بر مقوله [[قانون]] و حرکت در چارچوب قانون، تشکیل [[حزب]] و تشکلهای مردمی، و تقویت مطبوعات و مانند آن اندیشیده تا حتی الامکان از عوارض منفی تمرکز [[قدرت سیاسی]] بکاهد. | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۶: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:نظارت | [[رده:نظارت]] | ||