←بنی حارث و پیشگامی در پذیرش اسلام
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
از جمع سی و چهار نفره اسلام آورندگان از تیره بنی فهر که نامشان در [[تاریخ]] به عنوان [[صحابی]] به ثبت رسیده است، [[نسب]] ۱۸ تن از آنان به [[بنی حارث بن فهر]] و خاندانهای فرعیتر آن، همچون [[بنی ضبه]] و [[بنی ظرب]] میرسد. نامآورترین خاندان در میان بنی ظرب، [[فرزندان]] [[عبدقیس بن لقیط]] بودند. همچنین فردی به نام [[معمّر بن عبدالله]] از این خاندان در مدینه شهرتی داشته است. از شاخههای [[بنی ضبّة بن حارث]]، [[خانواده]] بنوبیضاء است. بیضاء نام یا [[شهرت]] [[مادر]] [[خانواده]] و نام پدرشان [[عمرو بن وهب بن ربیعه]]<ref> شیبانی، الآحاد و المثانی، ج۲، ص۱۳۴؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱، ص۱۷۰.</ref> و به قولی وهیب<ref> سمهودی، وفاء الوفاء باخبار دارالمصطفی، ج۱، ص۴۳۱.</ref> یا «وهب بن ربیعه»<ref> ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۰؛ عامری، بهجة المحافل و بغیة الامائل، ج۱، ص۹۵؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲، ص۶۶۲.</ref> بوده است. همچنین خاندان [[عبدالله بن جراح]]، [[ابوسرح بن ربیعة بن هلال]] و [[زهیر بن ابی شداد فهری]] از دیگر شاخههای [[ضبه]] بودهاند. از [[خانواده]] [[زهیر بن ابی شداد]] هم نام چهار تن از آنان به ثبت رسیده است که در تحولات [[صدر اسلام]] نقش داشتهاند.<ref> تاریخ و تمدن اسلامی، مقاله «بررسی مقایسه ای نقش دو تیره بنی فهر در تحولات صدر اسلام (با تکیه بر هملکرد صحابیان آنها)»، رضا کردی، ص۷-۸.</ref> | از جمع سی و چهار نفره اسلام آورندگان از تیره بنی فهر که نامشان در [[تاریخ]] به عنوان [[صحابی]] به ثبت رسیده است، [[نسب]] ۱۸ تن از آنان به [[بنی حارث بن فهر]] و خاندانهای فرعیتر آن، همچون [[بنی ضبه]] و [[بنی ظرب]] میرسد. نامآورترین خاندان در میان بنی ظرب، [[فرزندان]] [[عبدقیس بن لقیط]] بودند. همچنین فردی به نام [[معمّر بن عبدالله]] از این خاندان در مدینه شهرتی داشته است. از شاخههای [[بنی ضبّة بن حارث]]، [[خانواده]] بنوبیضاء است. بیضاء نام یا [[شهرت]] [[مادر]] [[خانواده]] و نام پدرشان [[عمرو بن وهب بن ربیعه]]<ref> شیبانی، الآحاد و المثانی، ج۲، ص۱۳۴؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱، ص۱۷۰.</ref> و به قولی وهیب<ref> سمهودی، وفاء الوفاء باخبار دارالمصطفی، ج۱، ص۴۳۱.</ref> یا «وهب بن ربیعه»<ref> ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۰؛ عامری، بهجة المحافل و بغیة الامائل، ج۱، ص۹۵؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲، ص۶۶۲.</ref> بوده است. همچنین خاندان [[عبدالله بن جراح]]، [[ابوسرح بن ربیعة بن هلال]] و [[زهیر بن ابی شداد فهری]] از دیگر شاخههای [[ضبه]] بودهاند. از [[خانواده]] [[زهیر بن ابی شداد]] هم نام چهار تن از آنان به ثبت رسیده است که در تحولات [[صدر اسلام]] نقش داشتهاند.<ref> تاریخ و تمدن اسلامی، مقاله «بررسی مقایسه ای نقش دو تیره بنی فهر در تحولات صدر اسلام (با تکیه بر هملکرد صحابیان آنها)»، رضا کردی، ص۷-۸.</ref> | ||
== | == پیشگامی در پذیرش اسلام == | ||
از هجده [[صحابی]] شناخته شده [[خاندان]] [[بنی حارث بن فهر]]، ۱۳ تن آنها، قبل از [[هجرت پیامبر]]{{صل}} به [[مدینه]] [[اسلام]] آورده بودند. چندان که بیش از نیمی از آنان از جمله حارث و سعید [[فرزندان]] [[عبد قیس بن لقیط فهری]]، [[سهیل بن بیضاء]]<ref> ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰؛ ابن عبدالبر، الدرر، ص۴۹.</ref> و... به تصریح [[مورخان]]، در زمره [[مهاجران به حبشه]] بودهاند. در فاصله [[هجرت]] تا [[فتح مکه]] نیز، یک تن از افراد بنی حارث بن فهر به نام [[عیاض بن غنم]] اسلام آورد و سه تن از آنان به نامهای نافع و پسرش عقبه و یزید [[برادر]] [[ابوعبیده جراح]] نیز –به احتمال-، پس از فتح مکه [[مسلمان]] شدهاند. شاید این امر اصلیترین تفاوت این تیره از بنی فهر با شاخه دیگر آن -[[بنی محارب بن فهر]]- باشد که با تأخیر اسلام پذیرفتند. | از هجده [[صحابی]] شناخته شده [[خاندان]] [[بنی حارث بن فهر]]، ۱۳ تن آنها، قبل از [[هجرت پیامبر]]{{صل}} به [[مدینه]] [[اسلام]] آورده بودند. چندان که بیش از نیمی از آنان از جمله حارث و سعید [[فرزندان]] [[عبد قیس بن لقیط فهری]]، [[سهیل بن بیضاء]]<ref> ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰؛ ابن عبدالبر، الدرر، ص۴۹.</ref> و... به تصریح [[مورخان]]، در زمره [[مهاجران به حبشه]] بودهاند. در فاصله [[هجرت]] تا [[فتح مکه]] نیز، یک تن از افراد بنی حارث بن فهر به نام [[عیاض بن غنم]] اسلام آورد و سه تن از آنان به نامهای نافع و پسرش عقبه و یزید [[برادر]] [[ابوعبیده جراح]] نیز –به احتمال-، پس از فتح مکه [[مسلمان]] شدهاند. شاید این امر اصلیترین تفاوت این تیره از بنی فهر با شاخه دیگر آن -[[بنی محارب بن فهر]]- باشد که با تأخیر اسلام پذیرفتند. | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
از [[خانواده]] [[عبدالله بن جراح فهری]] هم، دو مرد به نامهای و برادرش «یزید» در شمار [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} قرار دارند. یکی عامر معروف به [[ابوعبیده جراح]] که برخی او را از [[مهاجران]] دوم به [[حبشه]] دانستهاند.<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۹۳ و ج۴، ص۱۷۱۰.</ref> و دیگری، [[یزید بن عبدالله فهری]] -[[برادر]] [[ابو عبیده]]- که بنا بر برخی اقوال، [[مسلمان]] شده است.<ref> ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۵۲۳؛ تاریخ و تمدن اسلامی، مقاله «بررسی مقایسه ای نقش دو تیره بنی فهر در تحولات صدر اسلام (با تکیه بر هملکرد صحابیان آنها)»، رضا کردی، ص۱۰-۱۲.</ref> | از [[خانواده]] [[عبدالله بن جراح فهری]] هم، دو مرد به نامهای و برادرش «یزید» در شمار [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} قرار دارند. یکی عامر معروف به [[ابوعبیده جراح]] که برخی او را از [[مهاجران]] دوم به [[حبشه]] دانستهاند.<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۹۳ و ج۴، ص۱۷۱۰.</ref> و دیگری، [[یزید بن عبدالله فهری]] -[[برادر]] [[ابو عبیده]]- که بنا بر برخی اقوال، [[مسلمان]] شده است.<ref> ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۵۲۳؛ تاریخ و تمدن اسلامی، مقاله «بررسی مقایسه ای نقش دو تیره بنی فهر در تحولات صدر اسلام (با تکیه بر هملکرد صحابیان آنها)»، رضا کردی، ص۱۰-۱۲.</ref> | ||
پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]] و با آغاز فعالیتهای نظامی آن [[حضرت]]، جمعی از [[بنی حارث بن فهر]] همراه با دیگر [[مسلمانان]] حاضر در مدینه، پا به عرصههای نظامی گذاشتند و در [[غزوات]] و [[سرایای پیامبر]]{{صل}} شرکت جستند. به گونهای که از ۱۸ فرد [[صحابی]] شمرده شده بنی حارث بن فهر، ۱۰ تن در زمره شرکت کنندگان در [[جنگ بدر]] بودهاند. از جمله این افراد، [[سهیل بن بیضاء]] بود که برخی، او را از شهدای این [[جنگ]] برشمردهاند.<ref> ذهبی،سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۵۹۷، ابن عبدالبر، الدرر، ص۱۰۹.</ref> برادرش [[صفوان بن بیضاء]] نیز، از دیگر شرکت کنندگان در جنگ بدر بود.<ref> ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۰، ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲،ص۶۶۷.</ref> دیگر برادر ایشان، [[سهل بن بیضاء]] نیز از شرکت کنندگان در [[سریه عبدالله بن جحش]] بود.<ref> ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۶۸. البته این خبر با خبر اسارت سهل در بدر به دست مسلمانان ناسازگار است مگر آنکه همچون ذهبی این واقعه را مرتبط با سهیل بن بیضاء بدانیم. (ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲، ص۴۹.)</ref> از دیگر چهرههای نام آور حارثی فهری، وهب بن ابوسرح است که در [[جنگ موته]] در حالی که چهل سال از عمرش گذشته بود به [[شهادت]] رسید.<ref> ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۴۸۹.</ref> او به همراه برادرانش «عمرو» و «معمر» در شمار مسلمانان نخستین و از [[مهاجران به حبشه]] و از حاضران در [[بدر]] بودند.<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۱۱۷۶ و ج۴، ص۱۵۶۰؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳، ص۳۳۶.</ref> [[عمرو بن حارث بن زهیر]] را نیز از حاضران در [[بدر]] حاضر گفتهاند<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۸۹، ج۲، ص۱۱۷۱، ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۰-۳۲۳.</ref> ضمن این که از «عیاض» پسر «زهیر بن ابی شداد بن ربیعه]] و عموی [[عیاض بن غنم]]<ref> ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳، ص۳۳۵.</ref> نیز در شمار [[مهاجران به حبشه]]<ref> ابن عبدالبر، الدرر، ص۵۲.</ref> و شرکت کنندگان در [[جنگ بدر]] و دیگر جنگهای دوران [[رسول خدا]]{{صل}} نام برده شده است.<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۷، ابن تغری بردی، النجوم الزاهره، ج۱، ص۸۷.</ref> [[عامر بن عبدالله]] معروف به [[ابو عبیده جراح]] از دیگر چهرههای [[بنی حارث بن فهر]] بود که در [[بدر]] و [[حدیبیه]]<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲،ص۷۹۳.</ref> و دیگر جنگهای دوران رسول خدا{{صل}}<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۲۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۵، ص۲۰۶.</ref> حضور داشت. وی در [[جنگ احد]] بواسطه تلاش برای بیرون کشیدن دو حلقه کلاهخود که به گونه [[پیامبر]]{{صل}} فرو رفته بود، دو دندانش را از دست داد.<ref> خزاعی، تخریج الدلالات السمعیه...، ص۳۸۱؛ تاریخ و تمدن اسلامی، مقاله «بررسی مقایسه ای نقش دو تیره بنی فهر در تحولات صدر اسلام (با تکیه بر هملکرد صحابیان آنها)»، رضا کردی، ص۱۵.</ref> | پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]] و با آغاز فعالیتهای نظامی آن [[حضرت]]، جمعی از [[بنی حارث بن فهر]] همراه با دیگر [[مسلمانان]] حاضر در مدینه، پا به عرصههای نظامی گذاشتند و در [[غزوات]] و [[سرایای پیامبر]]{{صل}} شرکت جستند. به گونهای که از ۱۸ فرد [[صحابی]] شمرده شده بنی حارث بن فهر، ۱۰ تن در زمره شرکت کنندگان در [[جنگ بدر]] بودهاند. از جمله این افراد، [[سهیل بن بیضاء]] بود که برخی، او را از شهدای این [[جنگ]] برشمردهاند.<ref> ذهبی،سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۵۹۷، ابن عبدالبر، الدرر، ص۱۰۹.</ref> برادرش [[صفوان بن بیضاء]] نیز، از دیگر شرکت کنندگان در جنگ بدر بود.<ref> ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۰، ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲،ص۶۶۷.</ref> دیگر برادر ایشان، [[سهل بن بیضاء]] نیز از شرکت کنندگان در [[سریه عبدالله بن جحش]] بود.<ref> ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۶۸. البته این خبر با خبر اسارت سهل در بدر به دست مسلمانان ناسازگار است مگر آنکه همچون ذهبی این واقعه را مرتبط با سهیل بن بیضاء بدانیم. (ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲، ص۴۹.)</ref> از دیگر چهرههای نام آور حارثی فهری، وهب بن ابوسرح است که در [[جنگ موته]] در حالی که چهل سال از عمرش گذشته بود به [[شهادت]] رسید.<ref> ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۴۸۹.</ref> او به همراه برادرانش «عمرو» و «معمر» در شمار مسلمانان نخستین و از [[مهاجران به حبشه]] و از حاضران در [[بدر]] بودند.<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۱۱۷۶ و ج۴، ص۱۵۶۰؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳، ص۳۳۶.</ref> [[عمرو بن حارث بن زهیر]] را نیز از حاضران در [[بدر]] حاضر گفتهاند<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۸۹، ج۲، ص۱۱۷۱، ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۳۲۰-۳۲۳.</ref> ضمن این که از «عیاض» پسر «زهیر بن ابی شداد بن ربیعه]] و عموی [[عیاض بن غنم]]<ref> ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۳، ص۳۳۵.</ref> نیز در شمار [[مهاجران به حبشه]]<ref> ابن عبدالبر، الدرر، ص۵۲.</ref> و شرکت کنندگان در [[جنگ بدر]] و دیگر جنگهای دوران [[رسول خدا]]{{صل}} نام برده شده است.<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۷، ابن تغری بردی، النجوم الزاهره، ج۱، ص۸۷.</ref> [[عامر بن عبدالله]] معروف به [[ابو عبیده جراح]] از دیگر چهرههای [[بنی حارث بن فهر]] بود که در [[بدر]] و [[حدیبیه]]<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲،ص۷۹۳.</ref> و دیگر جنگهای دوران رسول خدا{{صل}}<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۲۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۵، ص۲۰۶.</ref> حضور داشت. وی در [[جنگ احد]] بواسطه تلاش برای بیرون کشیدن دو حلقه کلاهخود که به گونه [[پیامبر]]{{صل}} فرو رفته بود، دو دندانش را از دست داد.<ref> خزاعی، تخریج الدلالات السمعیه...، ص۳۸۱؛ تاریخ و تمدن اسلامی، مقاله «بررسی مقایسه ای نقش دو تیره بنی فهر در تحولات صدر اسلام (با تکیه بر هملکرد صحابیان آنها)»، رضا کردی، ص۱۵.</ref> | ||
== [[بنی حارث]] پس از [[رحلت نبی خاتم]]{{صل}} == | == [[بنی حارث]] پس از [[رحلت نبی خاتم]]{{صل}} == | ||