←راویان حدیث
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
[[علمای شیعه]] در ردّ سخن اهل تسنن که با قبول اصل [[روایت]]، منکر [[تواتر]] آن شدهاند، به ارائۀ منابع و اسنادی دست زدهاند که [[تواتر]] آن را [[اثبات]] میکند. [[علامه سیّد شرف الدین]] در [[المراجعات (کتاب)|المراجعات]]، [[تواتر]] آن را از منابع [[شیعی]] و [[اهل سنت]] [[اثبات]] کرده است<ref>المراجعات، نامۀ ۵۶(ص ۱۸۴). در حواشی تحقیقی حسین الراضی بر المراجعات، نام ۱۱۶ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین که این حدیث را نقل کردهاند، آمده است (المراجعات، ص ۴۱۴، تعلیقۀ ۶۴۲) و افزوده است که علمای [[سنت]] نیز در تألیفات خود آن را روایت کردهاند و عدد آنان را از قرن ۲ تا ۱۴ هجری ۳۶۰ نفر میداند که علامۀ امینی در الغدیر (ج ۱ ص ۷۳ تا ۱۵۱) نقل کرده است.</ref>. [[علامه میرحامد حسین]] نیز در [[عبقات الأنوار (کتاب)|عبقات الأنوار]] ناقلان و [[راویان حدیث غدیر]] را معرفی کرده و به [[شبهات]] هم پاسخ داده است<ref>ر. ک: «فیض القدیر» (خلاصۀ عبقات دربارۀ حدیث غدیر)، شیخ عباس قمی، «نفحات الازهار» (خلاصه عبقات الأنوار) ج ۱۵ و ۱۶، نیز در کتاب «علیّ من المهد الی اللّحد» قزوینی، ص ۱۹۶ نام راویان غدیر آمده است، نیز «بحار الأنوار»، ج ۳۷ ص ۱۸۱</ref>. با وجود آن همه چهرههای سرشناس از [[صحابه]] و [[تابعین]] که [[واقعۀ غدیر]] و سخنان [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} را [[شاهد]] بوده و آن را [[نقل]] کردهاند، شبههای در این [[روایت]] و دلالتش بر [[امامت]] [[امام علی|حضرت علی]] {{ع}} باقی نمیماند، آشنایی با [[اسامی]] آنان خالی از فایده نیست. | [[علمای شیعه]] در ردّ سخن اهل تسنن که با قبول اصل [[روایت]]، منکر [[تواتر]] آن شدهاند، به ارائۀ منابع و اسنادی دست زدهاند که [[تواتر]] آن را [[اثبات]] میکند. [[علامه سیّد شرف الدین]] در [[المراجعات (کتاب)|المراجعات]]، [[تواتر]] آن را از منابع [[شیعی]] و [[اهل سنت]] [[اثبات]] کرده است<ref>المراجعات، نامۀ ۵۶(ص ۱۸۴). در حواشی تحقیقی حسین الراضی بر المراجعات، نام ۱۱۶ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین که این حدیث را نقل کردهاند، آمده است (المراجعات، ص ۴۱۴، تعلیقۀ ۶۴۲) و افزوده است که علمای [[سنت]] نیز در تألیفات خود آن را روایت کردهاند و عدد آنان را از قرن ۲ تا ۱۴ هجری ۳۶۰ نفر میداند که علامۀ امینی در الغدیر (ج ۱ ص ۷۳ تا ۱۵۱) نقل کرده است.</ref>. [[علامه میرحامد حسین]] نیز در [[عبقات الأنوار (کتاب)|عبقات الأنوار]] ناقلان و [[راویان حدیث غدیر]] را معرفی کرده و به [[شبهات]] هم پاسخ داده است<ref>ر. ک: «فیض القدیر» (خلاصۀ عبقات دربارۀ حدیث غدیر)، شیخ عباس قمی، «نفحات الازهار» (خلاصه عبقات الأنوار) ج ۱۵ و ۱۶، نیز در کتاب «علیّ من المهد الی اللّحد» قزوینی، ص ۱۹۶ نام راویان غدیر آمده است، نیز «بحار الأنوار»، ج ۳۷ ص ۱۸۱</ref>. با وجود آن همه چهرههای سرشناس از [[صحابه]] و [[تابعین]] که [[واقعۀ غدیر]] و سخنان [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} را [[شاهد]] بوده و آن را [[نقل]] کردهاند، شبههای در این [[روایت]] و دلالتش بر [[امامت]] [[امام علی|حضرت علی]] {{ع}} باقی نمیماند، آشنایی با [[اسامی]] آنان خالی از فایده نیست. | ||
==راویان حدیث== | ==راویان حدیث== | ||
===راویان از صحابه=== | |||
[[علامه امینی]] در جلد نخست [[الغدیر (کتاب)|الغدیر]]، نام و مشخصات ۱۱۰ نفر از صحابۀ [[پیامبر]] را که حدیث غدیر را [[روایت]] کردهاند، نام میبرد، از این قرار است<ref> الغدیر، ج ۱ ص ۱۴ تا ۶۱</ref>: | [[علامه امینی]] در جلد نخست [[الغدیر (کتاب)|الغدیر]]، نام و مشخصات ۱۱۰ نفر از صحابۀ [[پیامبر]] را که حدیث غدیر را [[روایت]] کردهاند، نام میبرد، از این قرار است<ref> الغدیر، ج ۱ ص ۱۴ تا ۶۱</ref>: | ||
{{فهرست صحابه}} | {{فهرست صحابه}} | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۲۲: | ||
[[علامه امینی]] میافزاید: این ۱۱۰ نفر از بزرگان صحابهاند که روایتشان نسبت به [[واقعۀ غدیر]] را یافتیم و شاید بسیار بیش از اینها باشد و طبع قضیه هم ایجاب میکند [[راویان حدیث غدیر]] چندین برابر باشند، چون شنوندگان بیش از صدهزار نفر بودند و طبعا هرکدام به [[وطن]] خود برگشتهاند، مثل هر مسافری از حوادث شگفتی که در [[مسافرت]] دیدهاند خبر دادهاند، مگر اندکی که به خاطر کینههایشان از [[نقل]] آن پرهیز کردهاند و همین مقدار، برای [[اثبات]] [[تواتر حدیث غدیر]] کافی است<ref>الغدیر، ج ۱ ص ۶۰</ref>. | [[علامه امینی]] میافزاید: این ۱۱۰ نفر از بزرگان صحابهاند که روایتشان نسبت به [[واقعۀ غدیر]] را یافتیم و شاید بسیار بیش از اینها باشد و طبع قضیه هم ایجاب میکند [[راویان حدیث غدیر]] چندین برابر باشند، چون شنوندگان بیش از صدهزار نفر بودند و طبعا هرکدام به [[وطن]] خود برگشتهاند، مثل هر مسافری از حوادث شگفتی که در [[مسافرت]] دیدهاند خبر دادهاند، مگر اندکی که به خاطر کینههایشان از [[نقل]] آن پرهیز کردهاند و همین مقدار، برای [[اثبات]] [[تواتر حدیث غدیر]] کافی است<ref>الغدیر، ج ۱ ص ۶۰</ref>. | ||
===راویان از تابعین=== | |||
صاحب کتاب [[الغدیر]] سپس راویان حدیث غدیر از "[[تابعین]]" را نیز به ترتیب الفبا برمیشمارد که شمار آنان ۸۴ نفرند و نامهایشان از این قرار است: | |||
{{فهرست تابعین}} | {{فهرست تابعین}} | ||
# [[ابو راشد حبرانی]]؛ | # [[ابو راشد حبرانی]]؛ | ||
| خط ۲۰۹: | خط ۲۱۰: | ||
سپس ۳۶۰ نفر از علمای [[راوی حدیث]] را به ترتیب قرنهای بعدی (از قرن ۲ تا قرن ۱۴) نام میبرد<ref>الغدیر، ج ۱ ص ۷۳ تا ۱۵۱</ref>. | سپس ۳۶۰ نفر از علمای [[راوی حدیث]] را به ترتیب قرنهای بعدی (از قرن ۲ تا قرن ۱۴) نام میبرد<ref>الغدیر، ج ۱ ص ۷۳ تا ۱۵۱</ref>. | ||
===ناقلان حدیث از مؤلفان برجسنه=== | |||
علامه امینی نام شماری از آنان که به [[نقل]] [[حدیث غدیر]] بسنده نکرده، بلکه دربارۀ آن به تألیف مستقلّ پرداختهاند برمیشمرد، از قبیل: | |||
{{فهرست راویان}} | {{فهرست راویان}} | ||
# [[محمد بن جریر طبری]]، | # [[محمد بن جریر طبری]]، | ||