زمین در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

[[خداوند سبحان]]، در آیه ۱۳۷ [[سوره مبارکه اعراف]] به مشرق‌ها و مغرب‌های پر [[برکت]] [[زمین]] اشاره فرموده و می‌افزاید: که ما خاورها و باختر‌های آن [[سرزمین]] را، که برکت در آنها نهاده بودیم، به گروهی که [[خوار]] به شمار می‌رفتند: واگذاشتیم و کلمه نیکوی [[پروردگار]] تو، درباره پسران [[اسرائیل]]، به [[پاداش]] صبری که کرده بودند، انجام شد و آنچه را [[فرعون]] و [[قوم]] وی می‌ساختند، با بناهایی که بالا می‌بردند ویران کردیم.

برخی از علما می‌نویسند: «و تعبیر به مشارقها و مغاربها - مشرقها و مغربهای زمین - اشاره به سرزمین‌های وسیع و پهناوری است، که در [[اختیار]] [[فرعونیان]] بود؛ زیرا سرزمین‌های کوچک، مشرق‌ها و مغرب‌های مختلف و به تعبیر دیگر افق‌های متعدد ندارند، اما یک سر زمین پهناور، حتماً [[اختلاف]] افق و مشرق‌ها و مغرب‌ها، به خاطر خاصیت کرؤیت [[زمین]] خواهد داشت، به همین دلیل است، که ما این تعبیر را کنایه، از وسعت [[سرزمین]] فراعنه گرفتیم و جمله {{متن قرآن|بَارَكْنَا فِيهَا}} اشاره به [[آبادی]] فوق العاده این منطقه، یعنی [[مصر]] و [[شام]] است، که هم در آن [[زمان]] هم در این زمان، از مناطق پر [[برکت]] [[دنیا]] محسوب می‌شود».<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۶، ص۳۲۹.</ref>

وقتی [[برادران یوسف]]، این جریان را متوجه شدند، که این بار هم با از دست دادن بنیامین، [[پدر]] خود را سخت آزرده خاطر خواهند کرد، با هم به [[مشورت]] پرداختند. بزرگ‌ترین آنها گفت: آیا نمی‌دانید، که پدرتان از شما [[پیمان الهی]] گرفته و پیش از این، درباره یوسف کوتاهی کردید؟ لذا من، از این [[سرزمین]] بیرون نمی‌روم...).

با توجه، به این قطعه، از حادثه، که بین یوسف و [[برادران]] اتفاق افتاده به خوبی روشن می‌شود، که محل [[تصمیم]] اقامت [[برادر]] بزرگ، در [[ارض]] مندرج در [[آیه]] مورد بحث، همان مکان گروگان‌گیری بنیامین بوده، که [[حضرت یوسف]] در همانجا به یکی از مدارج [[اعلی]] [[سیاسی]] رسیده بود، پس غرض از ارض در این آیه، نیز [[کشور]] [[مصر]] است.

==جغرافیای [[ارض]]، در [[سوره مبارکه یونس]]{{ع}}==

واژه ارض، در [[آیات]] ۹۰ [[سوره مبارکه اسراء]] باز تکرار گردیده است، که ما به معنی آیه مذکور در ذیل توجه می‌کنیم:

«و گفتند: ما هرگز به تو [[ایمان]] نمی‌آوریم؛ مگر این که چشمه‌ای، از این [[سرزمین]] ۔ خشک و سوزان - برای ما خارج سازی».

«و معنای آن این است، که... [[قریش]] گفتند... ای محمد{{صل}} به تو ایمان نمی‌آوریم... [تا] آن‌که بشکافی... برای ما، از [[زمین]] مکه، با همه کم آبیش... چشمه‌ای که خشک نشود.»...

مرحوم [[زین العابدین]] رهنما، در [[تفسیر قرآن]]<ref>تفسیر قرآن، ج۲، ص۴۸۵.</ref>، در [[تفسیر آیه]] مورد بحث می‌نویسد: «... [[ابن عباس]] گفت: [[اشراف قریش]]، نزدیک [[کعبه]] به هم آمدند: [[عتبه]] و [[شیبه]]، [[پسران]] [[ربیعه]] و [[ابوسفیان بن حرب]] و النضر بن الحرث و ابوالبحتری بن هشام و [[اسود]] بن [[عبدالمطلب]] و [[زمعه]] ابن الاسود... ونبیه و منبه پسران [[حجاج]]».

برخی از بزرگان در مورد کلمه ارض، در آیات مورد بحث<ref>علامه طباطبایی، المیزان، ج۲۶، ص۱۳.</ref> می‌نویسند: «مقصود، از زمین، که [[مأمور]] شدند، در آنجا سکونت نمایند، [[سرزمین مقدس]] است، که به [[حکم]] [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ}}<ref>«ای قوم من! به سرزمین مقدّسی که خداوند برای شما مقرّر فرموده است وارد شوید و واپس مگرایید که زیانکار گردید» سوره مائده، آیه ۲۱.</ref> و آیاتی دیگر، [[خداوند]] برای آنان مقدر فرموده است، همچنان که از [[سیاق]] بر می‌آید، مراد، از کلمه [[ارض]]، در [[آیه]] قبلی ۱۰۳ مطلق روی [[زمین]] و یا خصوصی [[سرزمین مصر]] باشد».

ولی ما بعید نمی‌دانیم، هر دو سرزمین منظور بوده باشد؛ زیرا بنی اسرائیل به [[شهادت]] [[آیات قرآن]]، وارث زمین‌های فرعونیان شدند و هم مالک سرزمین فلسطین.

برخی از نویسندگان، در ترجمه [[آیه]] ۴ می‌نویسد: «بی‌گمان، [[فرعون]]، در [[سرزمین مصر]] [[برتری]] گرفت و [[اهل]] آن را گروه، گروه کرد.».. و در پاورقی، در توضیح [[ارض]] در [[ترجمه قرآن]] [[مجید]]<ref>زین العابدین رهنما، ترجمه قرآن مجید، ج۲، ص۲۳۹.</ref>، می‌نویسد: «و مراد اززمین/، [[مصر]] است، که [[فرعون]]، در آن [[غلو]] و [[تکبر]] و ترفع کرد.»...

به هر حال ارض در [[آیه]] مورد [[پژوهش]]، سرزمین مصر [[زمان]] [[حضرت موسی]] و فرعون است، که ما شرح جغرافیای آن را، در گفتار مربوط به مصر؛ بیان خواهیم نمود.