فضل بن شاذان: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۲: خط ۱۲:
«ابومحمد» به عنوان [[راوی]]، در [[سلسله]] اسناد بسیاری از [[احادیث]] امامیه قرار گرفته و نجاشی به توثیق او تصریح کرده است.<ref> رجال النجاشی ۲/۱۶۸ معجم رجال الحدیث ۱۴/۳۰۹ ـ ۳۲۱.</ref> کسانی چون [[علی بن محمد بن قتیبه نیشابوری]]، [[محمد بن اسماعیل]] و [[عبدالله بن حمدویه]] از وی [[روایت]] کرده‌اند.<ref> جامع الرواة ۲/۵ و ۶.</ref> وی در اواخر عمر در بیهق بوده که [[خوارج]] در مناطق خراسان [[دست]] به [[آشوب]] زدند و او از [[ترس]] خوارج به نیشابور گریخت، اما در اثر سختی‌های این [[سفر]]، در اواخر سال ۲۵۹هـ در بستر [[بیماری]] افتاد و در اوایل سال ۲۶۰هـ در نزدیکی نیشابور قدیم درگذشت و [[ابوعلی احمد بن یعقوب بیهقی]] بر او [[نماز]] گزارد<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۳۸ و ۵۴۳.</ref> و در همان جا به [[خاک]] سپرده شد. [[مقبره]] ابن شاذان هم اکنون در نزدیکی نیشابور کنونی باقی است.
«ابومحمد» به عنوان [[راوی]]، در [[سلسله]] اسناد بسیاری از [[احادیث]] امامیه قرار گرفته و نجاشی به توثیق او تصریح کرده است.<ref> رجال النجاشی ۲/۱۶۸ معجم رجال الحدیث ۱۴/۳۰۹ ـ ۳۲۱.</ref> کسانی چون [[علی بن محمد بن قتیبه نیشابوری]]، [[محمد بن اسماعیل]] و [[عبدالله بن حمدویه]] از وی [[روایت]] کرده‌اند.<ref> جامع الرواة ۲/۵ و ۶.</ref> وی در اواخر عمر در بیهق بوده که [[خوارج]] در مناطق خراسان [[دست]] به [[آشوب]] زدند و او از [[ترس]] خوارج به نیشابور گریخت، اما در اثر سختی‌های این [[سفر]]، در اواخر سال ۲۵۹هـ در بستر [[بیماری]] افتاد و در اوایل سال ۲۶۰هـ در نزدیکی نیشابور قدیم درگذشت و [[ابوعلی احمد بن یعقوب بیهقی]] بر او [[نماز]] گزارد<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۳۸ و ۵۴۳.</ref> و در همان جا به [[خاک]] سپرده شد. [[مقبره]] ابن شاذان هم اکنون در نزدیکی نیشابور کنونی باقی است.


[[نجاشی]] به نقل از [[یحیی بن زکریا کنجی]]، تألیفات [[فضل بن شاذان]] را ۱۸۰ کتاب می‌‌داند که تنها بخش اندکی از آنها به دست او و [[شیخ طوسی]] رسیده است. این آثار عبارت‌اند از: الامامة الکبیر الاربع مسائل فی الامامه [[الخصال]] فی الامامه المعیار و الموازنه فضل [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} معرفة الهدی و الضلاله [[القائم]] {{ع}} کتاب الرجعه [[اثبات الرجعه]] الملاحم السنن [[الفرائض]] الکبیر الفرائض الاوسط الفرائض الصغیر المسح علی الخفین الطلاق کتاب العروس (العین) الوعید و المسائل فی العالم و حدوثه الوعد و الوعید محنة الاسلام الاستطاعه مسائل فی العلم المسائل و الجوابات الاعراض و الجواهر العلل(علل مربوط به [[عبادات]] که از [[امام رضا]] {{ع}} شنیده است<ref> علل الشرائع ۱/۲۷۴ و ۲۷۵ عیون اخبار الرضا {{ع}} ۱/۱۰۶.</ref>) الایمان اللطیف الحسنی التعری و الحاصل المتعتین متعة النساء و متعة الحج حذو النعل بالنعل مسائل البلدان النجاح فی عمل [[شهر]] [[رمضان]] التنبیه فی الجبر و التشبیه النسبة بین الجبریة و البتریه الدیباج <ref>در این کتاب مسأله‌های گوناگون از کسانی چون [[ابوثور]] [[شافعی]] و اصفهانی گرد آورده و این عنوان، نامی است که [[شاگرد]] و [[راوی]] همه آثارش [[علی بن محمد بن قتیبه]] بر آن نهاده است</ref> التوحید فی (من) کتب [[الله]] المنزلة الاربعه (به گفته شیخ طوسی، این کتاب در ردّ [[یزید]] بن بزیع خارجی است) الرّد علی یمان بن [[رباب]] خارجی الرّد علی الاصّم الرّد علی المرجئه الرّد علی المثلثه الرّد علی الفلاسفه الرّد علی المنانیه الرّد علی الباطنیة و القرامطه الرّد علی البائسه النقض علی الاسکافی فی تقویة الجسم الرّد علی [[اهل]] التعطیل الرّد علی الدامغة الثنویه الرد علی الغلاة الرّد علی الغالیة المحمدیه تبیان اصل الضلاله الرّد علی [[محمد بن کرام]] الرّد علی [[احمد بن الحسین]] الرّد علی [[احمد بن یحیی]] الرّد علی الحشویه الرّد علی [[الحسن البصری]] فی التفضیل النقض علی [[ابی‌عبید]] فی الطلاق النقض علی من یدعی الفلسفة فی التوحید و الاعراض و الجواهر و الجزء (شاید با کتاب‌های الاعراض والجواهر و الرد علی الفلاسفه یکی باشد)<ref> رجال النجاشی ۲/۱۶۸ الفهرست (طوسی) ۱۲۴.</ref> [[یوم]] و لیله (که به [[رؤیت]] [[امام حسن عسکری]] {{ع}} رسیده و مورد [[تأیید]] آن [[حضرت]] قرار گرفته است)<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۳۸ و ۵۴۲.</ref> و الایضاح که با تحقیق [[محدث]] ارموی به چاپ رسیده است.
[[نجاشی]] به نقل از [[یحیی بن زکریا کنجی]]، تألیفات فضل بن شاذان را ۱۸۰ کتاب می‌‌داند که تنها بخش اندکی از آنها به دست او و [[شیخ طوسی]] رسیده است. این آثار عبارت‌اند از: الامامة الکبیر الاربع مسائل فی الامامه [[الخصال]] فی الامامه المعیار و الموازنه فضل [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} معرفة الهدی و الضلاله [[القائم]] {{ع}} کتاب الرجعه [[اثبات الرجعه]] الملاحم السنن [[الفرائض]] الکبیر الفرائض الاوسط الفرائض الصغیر المسح علی الخفین الطلاق کتاب العروس (العین) الوعید و المسائل فی العالم و حدوثه الوعد و الوعید محنة الاسلام الاستطاعه مسائل فی العلم المسائل و الجوابات الاعراض و الجواهر العلل(علل مربوط به [[عبادات]] که از [[امام رضا]] {{ع}} شنیده است<ref> علل الشرائع ۱/۲۷۴ و ۲۷۵ عیون اخبار الرضا {{ع}} ۱/۱۰۶.</ref>) الایمان اللطیف الحسنی التعری و الحاصل المتعتین متعة النساء و متعة الحج حذو النعل بالنعل مسائل البلدان النجاح فی عمل [[شهر]] [[رمضان]] التنبیه فی الجبر و التشبیه النسبة بین الجبریة و البتریه الدیباج <ref>در این کتاب مسأله‌های گوناگون از کسانی چون [[ابوثور]] [[شافعی]] و اصفهانی گرد آورده و این عنوان، نامی است که [[شاگرد]] و [[راوی]] همه آثارش [[علی بن محمد بن قتیبه]] بر آن نهاده است</ref> التوحید فی (من) کتب [[الله]] المنزلة الاربعه (به گفته شیخ طوسی، این کتاب در ردّ [[یزید]] بن بزیع خارجی است) الرّد علی یمان بن [[رباب]] خارجی الرّد علی الاصّم الرّد علی المرجئه الرّد علی المثلثه الرّد علی الفلاسفه الرّد علی المنانیه الرّد علی الباطنیة و القرامطه الرّد علی البائسه النقض علی الاسکافی فی تقویة الجسم الرّد علی [[اهل]] التعطیل الرّد علی الدامغة الثنویه الرد علی الغلاة الرّد علی الغالیة المحمدیه تبیان اصل الضلاله الرّد علی [[محمد بن کرام]] الرّد علی [[احمد بن الحسین]] الرّد علی [[احمد بن یحیی]] الرّد علی الحشویه الرّد علی [[الحسن البصری]] فی التفضیل النقض علی [[ابی‌عبید]] فی الطلاق النقض علی من یدعی الفلسفة فی التوحید و الاعراض و الجواهر و الجزء (شاید با کتاب‌های الاعراض والجواهر و الرد علی الفلاسفه یکی باشد)<ref> رجال النجاشی ۲/۱۶۸ الفهرست (طوسی) ۱۲۴.</ref> [[یوم]] و لیله (که به [[رؤیت]] [[امام حسن عسکری]] {{ع}} رسیده و مورد [[تأیید]] آن [[حضرت]] قرار گرفته است)<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۳۸ و ۵۴۲.</ref> و الایضاح که با تحقیق [[محدث]] ارموی به چاپ رسیده است.


گفتنی است دو تن با نام [[فضل بن شاذان]] وجود دارد که یکی این [[نیشابوری]] و دیگری رازی است که گویا از [[عالمان اهل سنت]] می‌‌باشد.<ref> تاریخ الاسلام ۲۰/۱۴۹.</ref> همان گونه که [[شیخ طوسی]] این احتمال را مطرح کرده،<ref>الفهرست (طوسی) ۱۲۴.</ref> الندیم و بسیاری دیگر این دو را یکی پنداشته و هم [[شیعه]] و هم [[سنی]] خوانده‌اند، از این رو الندیم می‌‌گوید: هر دو گروه شیعه و [[حشویه]] ([[اهل سنت]]) فضل بن شاذان را از آن خود می‌‌دانند. آن گاه می‌‌افزاید که شرح حال فضل را به تناسب در شمار [[دانشمندان شیعه]] به تفصیل آورده است،<ref> الفهرست (الندیم) ۲۸۷.</ref> ولی متأسفانه در کتاب حاضر هیچ مطلبی وجود ندارد. همچنین [[عباس بن فضل بن شاذان]]، محدث سنی و پسر رازی است نه نیشابوری<ref>تاریخ الاسلام ۲۳/۲۷۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص ۶۱۴-۶۵.</ref>
گفتنی است دو تن با نام فضل بن شاذان وجود دارد که یکی این [[نیشابوری]] و دیگری رازی است که گویا از [[عالمان اهل سنت]] می‌‌باشد.<ref> تاریخ الاسلام ۲۰/۱۴۹.</ref> همان گونه که [[شیخ طوسی]] این احتمال را مطرح کرده،<ref>الفهرست (طوسی) ۱۲۴.</ref> الندیم و بسیاری دیگر این دو را یکی پنداشته و هم [[شیعه]] و هم [[سنی]] خوانده‌اند، از این رو الندیم می‌‌گوید: هر دو گروه شیعه و [[حشویه]] ([[اهل سنت]]) فضل بن شاذان را از آن خود می‌‌دانند. آن گاه می‌‌افزاید که شرح حال فضل را به تناسب در شمار [[دانشمندان شیعه]] به تفصیل آورده است،<ref> الفهرست (الندیم) ۲۸۷.</ref> ولی متأسفانه در کتاب حاضر هیچ مطلبی وجود ندارد. همچنین [[عباس بن فضل بن شاذان]]، محدث سنی و پسر رازی است نه نیشابوری<ref>تاریخ الاسلام ۲۳/۲۷۰.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص ۶۱۴-۶۵.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۰٬۴۴۷

ویرایش