آستان قدس رضوی: تفاوت میان نسخه‌ها

آستان قدس رضوی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۲۱

۳ بایت حذف‌شده ، ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۲

جز

جایگزینی متن - ' آن‌که ' به ' آنکه '

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۸۹۸

ویرایش

@@ خط ۳۹: / خط ۳۹: @@
 این کتاب‌خانه در دوره قاجار تشکیلات و [[نظم]] [[اداری]] کاملی داشت و یک مرکز فرهنگی و حتی [[هنری]] کامل بود. به ویژه در این دوره نابه‌سامان و پر دگرگونی، وجود چنین مرکزی که دسترسی به کتاب را برای عموم فراهم می‌ساخت، در شهری غیر از [[تهران]]، بسیار مغتنم محسوب می‌شد. نسخه‌ها در اینجا تکثیر می‌شد، و هنرمندانی آنها را وصالی، مرمت و بهسازی می‌کردند. به این ترتیب، علاوه بر کتاب‌دار و منشی، هنرمندان صحاف و مُذهب و مرمت‌گر نیز در این مکان فعال بودند.
-از دوره صفوی به بعد و زمانی که اطلاعات روشن‌تری در دست است، در [[حرم مطهر]] فعالیت‌های [[دینی]] و [[تبلیغی]] چون [[قرائت قرآن]] [[کریم]]، روضه‌خوانی و مجالس مذهبی بسیار پر رونق بود. این فعالیت‌ها علاوه بر آن‌که همسویی کامل با [[فلسفه وجودی]] حرم مطهر داشت، از پشتوانه خاصی هم بهره می‌برد. این پشتوانه عبارت بود از [[موقوفات]] خاص، یعنی موقوفاتی که عواید آن، باید اختصاصاً صرف همان کار می‌شد. چون عمده توجه و [[تمایل]] [[مردم]] به برگزاری [[مراسم مذهبی]] بود، بسیاری از موقوفات خاص، صرف عزاداری‌ها و مجالس مذهبی می‌شد و رونق افزای چنین محافلی بود<ref>بیست وقف‌نامه از خراسان، ص۱۶۸، ۲۲۴، ۲۴۸، ۲۵۹.</ref>. آستان [[قدس]] در [[زمان]] تهماسب اول صفوی مکتب‌خانه داشت. این مکتب‌خانه به اطفال [[ایتام]] اختصاص یافته و موقوفاتی نیز برای آن در نظر گرفته شده بود. به تدریج بر دامنه فعالیت‌های این مکتب‌خانه افزوده شد و فضاهای بیشتری در حرم مطهر به آن اختصاص یافت<ref>مکتب‌خانه‌ها و مدارس قدیم آستان قدس، ص۳۷-۴۰، ۴۵.</ref>.
+از دوره صفوی به بعد و زمانی که اطلاعات روشن‌تری در دست است، در [[حرم مطهر]] فعالیت‌های [[دینی]] و [[تبلیغی]] چون [[قرائت قرآن]] [[کریم]]، روضه‌خوانی و مجالس مذهبی بسیار پر رونق بود. این فعالیت‌ها علاوه بر آنکه همسویی کامل با [[فلسفه وجودی]] حرم مطهر داشت، از پشتوانه خاصی هم بهره می‌برد. این پشتوانه عبارت بود از [[موقوفات]] خاص، یعنی موقوفاتی که عواید آن، باید اختصاصاً صرف همان کار می‌شد. چون عمده توجه و [[تمایل]] [[مردم]] به برگزاری [[مراسم مذهبی]] بود، بسیاری از موقوفات خاص، صرف عزاداری‌ها و مجالس مذهبی می‌شد و رونق افزای چنین محافلی بود<ref>بیست وقف‌نامه از خراسان، ص۱۶۸، ۲۲۴، ۲۴۸، ۲۵۹.</ref>. آستان [[قدس]] در [[زمان]] تهماسب اول صفوی مکتب‌خانه داشت. این مکتب‌خانه به اطفال [[ایتام]] اختصاص یافته و موقوفاتی نیز برای آن در نظر گرفته شده بود. به تدریج بر دامنه فعالیت‌های این مکتب‌خانه افزوده شد و فضاهای بیشتری در حرم مطهر به آن اختصاص یافت<ref>مکتب‌خانه‌ها و مدارس قدیم آستان قدس، ص۳۷-۴۰، ۴۵.</ref>.
 همچنین یکی از عواملی که به شدت فضای [[فرهنگی]] این مجموعه را متأثر می‌کرد، مدارس علمیه اطراف حرم مطهر بود. مدرسه [[بالاسر]] در فاصله بسیار نزدیکی با بقعه [[مطهر]] و مدارس علمیه “پری‌زاد” و “دو در” با فاصله اندکی از آن، در دوره تیموری تأسیس شدند<ref>مطلع الشمس، ج۲، ص۵۴۲.</ref>. در دوره صفوی و حتی در دوره کم‌رونق قاجار نیز مدارس پرشمار و گاه معظمی در اطراف صحن‌ها ساخته شد. مدارس علمیه [[فاضل]] خان، میرزا [[جعفر]]، عباس‌قلی خان، [[باقریه]]، [[نواب]] و بسیاری دیگر در این شمارند<ref>مطلع الشمس، ج۲، ص۵۳۸-۵۴۱، ۵۴۴؛ گزارشی از سابقه تاریخی و اوضاع کنونی حوزه علمیه مشهد، ص۱۴-۲۳.</ref>. این مدارس در تقویت فضای فرهنگی و [[علمی]] [[شهر]] [[مشهد]] و به ویژه حرم مطهر بسیار مؤثر بودند. همجواری این مدارس و اشتراک بسیاری از مسائل آنها و طلابشان با آستان [[قدس]]، مجموعه تشکیلاتی [[حرم]] را وارد تشریک مساعی با این مجموعه‌های [[آموزشی]] می‌کرد. حل و فصل مسائل [[مدیریتی]] این مدارس که جزئی از نهاد [[دین]] و [[وقف]] بودند، اقامت طلاب و استادان مدارس در اطراف حرم، رفت‌و‌آمد آنها در حرم و تشکیلات آن و مراوادات میان آنها و کتابخانه، بخشی از این اشتراکات بود.