اسحاق در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'
جز (جایگزینی متن - 'سال' به 'سال')
جز (جایگزینی متن - 'دست' به 'دست')
خط ۲۵: خط ۲۵:
# '''«[[صالح]]» :''' {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ}}<ref>«و اسحاق را و افزون بر آن (نوه‌اش) یعقوب را به او بخشیدیم و همه را (مردمی) شایسته کردیم» سوره انبیاء، آیه ۷۲.</ref>، {{متن قرآن|وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و بدو اسحاق را نوید دادیم که پیامبری از شایستگان بود» سوره صافات، آیه ۱۱۲.</ref>؛ یعنی آنها را برای [[نبوت]] صالح قرار دادیم، یا اینکه به صالح بودنشان [[حکم]] کردیم.<ref>مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۸۹؛ الجوهرالثمین، ج ۵، ص ۲۶۲.</ref> به گفته برخی از [[مفسران]] این تعبیر بالاترین ثنایی است که [[خداوند]] درباره برخی از [[بندگان]] به کار برده است.<ref>مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۸۹.</ref>
# '''«[[صالح]]» :''' {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ}}<ref>«و اسحاق را و افزون بر آن (نوه‌اش) یعقوب را به او بخشیدیم و همه را (مردمی) شایسته کردیم» سوره انبیاء، آیه ۷۲.</ref>، {{متن قرآن|وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و بدو اسحاق را نوید دادیم که پیامبری از شایستگان بود» سوره صافات، آیه ۱۱۲.</ref>؛ یعنی آنها را برای [[نبوت]] صالح قرار دادیم، یا اینکه به صالح بودنشان [[حکم]] کردیم.<ref>مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۸۹؛ الجوهرالثمین، ج ۵، ص ۲۶۲.</ref> به گفته برخی از [[مفسران]] این تعبیر بالاترین ثنایی است که [[خداوند]] درباره برخی از [[بندگان]] به کار برده است.<ref>مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۸۹.</ref>
# '''[[امام]]:''' {{متن قرآن|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ}}<ref>«و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند و به آنها انجام کارهای نیک و برپا داشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و آنان پرستندگان ما بودند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref> برخی با [[تمسک]] به روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} بر این باورند که [[مقام امامت]] در این [[آیه]] [[برتر]] از [[مقام]] نبوتی است که خداوند به [[ابراهیم]]، [[اسحاق]] و [[یعقوب]] [[عطا]] کرد، زیرا [[هدایتی]] که از [[شئون امامت]] قرار داده شده، فقط به معنای [[راهنمایی]] [[مردم]] نیست، بلکه به معنای رساندن مردم به کمال از [[راه]] [[تصرف تکوینی]] در [[نفوس]] است و خداوند [[قدرت]] آن را فقط به امام داده است و امام برای برخورداری از چنین تصرف تکوینی ابتدا باید خود به آن متلبّس باشد تا بتواند حلقه اتصال میان بندگان و خداوند باشد.<ref> المیزان، ج ۱، ص ۲۷۶.</ref>
# '''[[امام]]:''' {{متن قرآن|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ}}<ref>«و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند و به آنها انجام کارهای نیک و برپا داشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و آنان پرستندگان ما بودند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref> برخی با [[تمسک]] به روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} بر این باورند که [[مقام امامت]] در این [[آیه]] [[برتر]] از [[مقام]] نبوتی است که خداوند به [[ابراهیم]]، [[اسحاق]] و [[یعقوب]] [[عطا]] کرد، زیرا [[هدایتی]] که از [[شئون امامت]] قرار داده شده، فقط به معنای [[راهنمایی]] [[مردم]] نیست، بلکه به معنای رساندن مردم به کمال از [[راه]] [[تصرف تکوینی]] در [[نفوس]] است و خداوند [[قدرت]] آن را فقط به امام داده است و امام برای برخورداری از چنین تصرف تکوینی ابتدا باید خود به آن متلبّس باشد تا بتواند حلقه اتصال میان بندگان و خداوند باشد.<ref> المیزان، ج ۱، ص ۲۷۶.</ref>
# '''نیرومند و [[بصیر]]:''' {{متن قرآن|وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}}<ref>«و از بندگان توانمند و روشن‌بین ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب، یاد کن» سوره ص، آیه ۴۵.</ref> [[علامه طباطبایی]] در تفسیر این آیه می‌گوید: [[دست]] و چشم در صورتی [[مدح]] می‌شود که در راستای هدفی که برای آن [[آفریده]] شده، در [[خدمت]] خداوند و بندگانش باشد؛ یعنی به وسیله چشم راه درست برگزیده شود و با دست [[عمل صالح]] انجام گیرد، پس {{متن قرآن|أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}} کنایه از توان آنها در [[اطاعت]] و [[پرستش]] خداوند و رسیدن به خیر و دیدن راه[[حق]] برای [[گزینش]] [[اعتقاد صحیح]] است.<ref>المیزان، ج ۱۷، ص ۲۱۱.</ref> از ابومسلم [[نقل]] شده که معنای آن «اولی العلم والعمل» است. <ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۷۴۹.</ref> برخی دیگر {{متن قرآن|أُولِي الْأَيْدِي}} را [[صاحب نعمت]] برای [[دعوت]] [[بندگان]] به [[دین]] و {{متن قرآن|أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}} را صاحب [[عقل]]، یعنی [[عاقل]] دانسته‌اند. <ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۷۴۹.</ref>
# '''نیرومند و [[بصیر]]:''' {{متن قرآن|وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}}<ref>«و از بندگان توانمند و روشن‌بین ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب، یاد کن» سوره ص، آیه ۴۵.</ref> [[علامه طباطبایی]] در تفسیر این آیه می‌گوید: دست و چشم در صورتی [[مدح]] می‌شود که در راستای هدفی که برای آن [[آفریده]] شده، در [[خدمت]] خداوند و بندگانش باشد؛ یعنی به وسیله چشم راه درست برگزیده شود و با دست [[عمل صالح]] انجام گیرد، پس {{متن قرآن|أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}} کنایه از توان آنها در [[اطاعت]] و [[پرستش]] خداوند و رسیدن به خیر و دیدن راه[[حق]] برای [[گزینش]] [[اعتقاد صحیح]] است.<ref>المیزان، ج ۱۷، ص ۲۱۱.</ref> از ابومسلم [[نقل]] شده که معنای آن «اولی العلم والعمل» است. <ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۷۴۹.</ref> برخی دیگر {{متن قرآن|أُولِي الْأَيْدِي}} را [[صاحب نعمت]] برای [[دعوت]] [[بندگان]] به [[دین]] و {{متن قرآن|أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}} را صاحب [[عقل]]، یعنی [[عاقل]] دانسته‌اند. <ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۷۴۹.</ref>
# '''[[مبارک]]:''' {{متن قرآن|وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَى إِسْحَاقَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ}}<ref>«و به او و به اسحاق، خجستگی بخشیدیم و برخی از فرزندان آن دو نیکوکارند و برخی آشکارا به خویش ستم می‌ورزند» سوره صافات، آیه ۱۱۳.</ref>؛ یعنی [[برکات]] [[دین]] و [[دنیا]] را به آنها [[افاضه]] کردیم، ازاین‌رو [[پیامبران]] از [[نسل]] آنها قرار داده شدند<ref>الجوهرالثمین، ج ۵، ص ۲۶۳.</ref> یا اینکه مراد از آن، [[کثرت]] [[فرزندان]] آنها و بقای آنان در قرنهای متمادی تا [[قیامت]] است.<ref>مجمع البیان، ج ۸، ص ۷۰۹؛ المیزان، ج ۱۷، ص ۱۵۴.</ref>
# '''[[مبارک]]:''' {{متن قرآن|وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَى إِسْحَاقَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ}}<ref>«و به او و به اسحاق، خجستگی بخشیدیم و برخی از فرزندان آن دو نیکوکارند و برخی آشکارا به خویش ستم می‌ورزند» سوره صافات، آیه ۱۱۳.</ref>؛ یعنی [[برکات]] [[دین]] و [[دنیا]] را به آنها [[افاضه]] کردیم، ازاین‌رو [[پیامبران]] از [[نسل]] آنها قرار داده شدند<ref>الجوهرالثمین، ج ۵، ص ۲۶۳.</ref> یا اینکه مراد از آن، [[کثرت]] [[فرزندان]] آنها و بقای آنان در قرنهای متمادی تا [[قیامت]] است.<ref>مجمع البیان، ج ۸، ص ۷۰۹؛ المیزان، ج ۱۷، ص ۱۵۴.</ref>
# '''[[عابد]]:''' {{متن قرآن|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ}}<ref>«و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند و به آنها انجام کارهای نیک و برپا داشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و آنان پرستندگان ما بودند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref> برخی از [[مفسران]] تقدم {{متن قرآن|لَنَا}} بر {{متن قرآن|عَابِدِينَ}} را نشان [[حصر]] و اشاره به [[توحید]] [[خالص]] این سه [[پیامبر]] دانسته‌اند.<ref>روح‌المعانی، مج۱۰، ج۱، ص ۱۰۷؛ التحریر والتنویر، ج ۱۷، ص ۱۱۱.</ref> عده‌ای دیگر نیز عابد بودن آنها را به [[خشوع]] در [[طاعت]] و [[عبادت]] و [[خلوص]] در [[بندگی]] [[تفسیر]] کرده‌اند.<ref> جامع‌البیان، مج ۱۰، ج ۱۷، ص ۶۴.</ref>
# '''[[عابد]]:''' {{متن قرآن|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ}}<ref>«و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند و به آنها انجام کارهای نیک و برپا داشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و آنان پرستندگان ما بودند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref> برخی از [[مفسران]] تقدم {{متن قرآن|لَنَا}} بر {{متن قرآن|عَابِدِينَ}} را نشان [[حصر]] و اشاره به [[توحید]] [[خالص]] این سه [[پیامبر]] دانسته‌اند.<ref>روح‌المعانی، مج۱۰، ج۱، ص ۱۰۷؛ التحریر والتنویر، ج ۱۷، ص ۱۱۱.</ref> عده‌ای دیگر نیز عابد بودن آنها را به [[خشوع]] در [[طاعت]] و [[عبادت]] و [[خلوص]] در [[بندگی]] [[تفسیر]] کرده‌اند.<ref> جامع‌البیان، مج ۱۰، ج ۱۷، ص ۶۴.</ref>
۲۲۴٬۸۹۸

ویرایش