←مقام صالحان
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==مقام صالحان== | ==مقام صالحان== | ||
«مقام صالحان» چنان ارجمند است که [[خداوند]] در قرآن کریم، پیامبرانى چون [[حضرت ابراهیم]]، [[حضرت اسحاق]]، [[حضرت یعقوب]]،<ref>{{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ}} «و اسحاق را و افزون بر آن (نوهاش) یعقوب را به او بخشیدیم و همه را (مردمی) شایسته کردیم» سوره انبیاء، آیه ۷۲.</ref> [[حضرت لوط]]،<ref>{{متن قرآن|وَأَدْخَلْنَاهُ فِي رَحْمَتِنَا إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ}} «و او را در (پناه) بخشایش خویش درآوردیم که او از شایستگان بود» سوره انبیاء، آیه ۷۵.</ref> [[حضرت اسماعیل]]، [[حضرت ادریس]] و [[حضرت ذوالکفل]]{{عم}}<ref>{{متن قرآن|وَإِسْمَاعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ * وَأَدْخَلْنَاهُمْ فِي رَحْمَتِنَا إِنَّهُمْ مِنَ الصَّالِحِينَ}} «و اسماعیل و ادریس و ذو الکفل را (یاد کن) که همه از شکیبایان بودند * و آنان را در بخشایش خویش در آوردیم؛ بیگمان آنها از شایستگان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۵و۸۶.</ref> را از صالحان دانسته است. | |||
نیز به این نکته هم باید توجه داشت که صالحان داراى مراتباند؛ به این معنا که شامل [[انبیا]] و غیر ایشان مى شود.<ref>[[فرهنگ قرآن ج۱۸ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱۸، ص ۲۰۹و۲۲۰.</ref> | |||
«مقام صالحان» منزلی است از مراتب [[سلوک]] و [[تربیت نفس]] تا جایی که [[صالح]] اسم [[پیامبر]] و مقابل آن عمل غیرصالح و [[عقیده]] [[ناصالح]] است. پیوند [[پیامبر]] با صالحان، پیوندی [[الهی]] است که در دستهای از [[آیات]] به آن [[وعده]] داده شده و در کنار نبیین و [[شهدا]] قرار گرفته است. | «مقام صالحان» منزلی است از مراتب [[سلوک]] و [[تربیت نفس]] تا جایی که [[صالح]] اسم [[پیامبر]] و مقابل آن عمل غیرصالح و [[عقیده]] [[ناصالح]] است. پیوند [[پیامبر]] با صالحان، پیوندی [[الهی]] است که در دستهای از [[آیات]] به آن [[وعده]] داده شده و در کنار نبیین و [[شهدا]] قرار گرفته است. | ||
#{{متن قرآن|وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِيثًا فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَأَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَأَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِ قَالَتْ مَنْ أَنْبَأَكَ هَذَا قَالَ نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ * إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«و آنگاه که پیامبر به یکی از همسرانش سخنی را، نهانی گفت و چون او آن را (به همسر دیگر) خبر داد و خداوند پیامبر را از آن آگاه کرد وی بخشی از آن را (به همسران خود) گفت و در (گفتن) بخشی دیگر خودداری ورزید، پس هنگامی که (پیامبر) آن (همسر رازگشا) را از این (امر) باخبر ساخت (همسر) گفت: چه کسی تو را از این (رازگشایی من) آگاه کرد؟ (پیامبر) گفت: خداوند دانای آگاه مرا با خبر ساخت * اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بیگمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان ویاند» سوره تحریم، آیه ۳-۴.</ref>. '''توضیح''': از قتاده [[روایت]] است که منظور از صالحان پرهیزگارانند. برخی گفتهاند: «[[صالح]]» مفردی است که از آن [[اراده]] جمع شده است، چنان که گویند: {{عربی|لا یفعل هذا الصّالح من النّاس}} که مقصود جنس [[صالح]] است، یعنی کسانی از [[مردم]] که [[صالح]] باشند و ممکن است در اصل صالحوا المؤمنین (با واو) بوده و بدون «واو» نوشته شده است. ([[جوامع]] الجامع، ج۶، ص۳۵۹) از [[حضرت باقر]] {{ع}} [[روایت]] شده، دو مرتبه [[حضرت رسول]] {{صل}} [[امیر المؤمنین]] {{ع}} را به [[مردم]] شناسانید: یکی بعد از [[نزول]] [[آیه]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ}}<ref>«ای پیامبر! آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref> و دیگر بعد از [[نزول]] این [[آیه]] که دست آن [[حضرت]] را گرفت و فرمود: این است [[صالح]] المؤمنین. ([[نور]] الثقلین، ج۵، صفحه ۳۷۱). | #{{متن قرآن|وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِيثًا فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَأَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَأَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِ قَالَتْ مَنْ أَنْبَأَكَ هَذَا قَالَ نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ * إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ}}<ref>«و آنگاه که پیامبر به یکی از همسرانش سخنی را، نهانی گفت و چون او آن را (به همسر دیگر) خبر داد و خداوند پیامبر را از آن آگاه کرد وی بخشی از آن را (به همسران خود) گفت و در (گفتن) بخشی دیگر خودداری ورزید، پس هنگامی که (پیامبر) آن (همسر رازگشا) را از این (امر) باخبر ساخت (همسر) گفت: چه کسی تو را از این (رازگشایی من) آگاه کرد؟ (پیامبر) گفت: خداوند دانای آگاه مرا با خبر ساخت * اگر شما دو زن به درگاه خداوند توبه کنید (بسی شایسته است) چرا که به راستی دلتان برگشته است و اگر از هم در برابر پیامبر پشتیبانی کنید بیگمان خداوند و جبرئیل و (آن) مؤمن شایسته، یار اویند و فرشتگان هم پس از آن پشتیبان ویاند» سوره تحریم، آیه ۳-۴.</ref>. '''توضیح''': از قتاده [[روایت]] است که منظور از صالحان پرهیزگارانند. برخی گفتهاند: «[[صالح]]» مفردی است که از آن [[اراده]] جمع شده است، چنان که گویند: {{عربی|لا یفعل هذا الصّالح من النّاس}} که مقصود جنس [[صالح]] است، یعنی کسانی از [[مردم]] که [[صالح]] باشند و ممکن است در اصل صالحوا المؤمنین (با واو) بوده و بدون «واو» نوشته شده است. ([[جوامع]] الجامع، ج۶، ص۳۵۹) از [[حضرت باقر]] {{ع}} [[روایت]] شده، دو مرتبه [[حضرت رسول]] {{صل}} [[امیر المؤمنین]] {{ع}} را به [[مردم]] شناسانید: یکی بعد از [[نزول]] [[آیه]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ}}<ref>«ای پیامبر! آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref> و دیگر بعد از [[نزول]] این [[آیه]] که دست آن [[حضرت]] را گرفت و فرمود: این است [[صالح]] المؤمنین. ([[نور]] الثقلین، ج۵، صفحه ۳۷۱). | ||