بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = ربیع بن خثیم | مداخل مرتبط = ربیع بن خثیم تمیمی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} {{جعبه اطلاعات اصحاب | نام = ربیع بن خثیم | مشهور به = | نام تصویر = آرامگاه خواجه ربیع.jpg | عرض تص...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[ربیع بن خثیم تمیمی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
{{جعبه اطلاعات اصحاب | {{جعبه اطلاعات اصحاب | ||
| نام = ربیع بن خثیم | | نام = ربیع بن خثیم | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
| آخرین راوی از او = | | آخرین راوی از او = | ||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
[[ربیع بن خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی کوفی]]<ref>در برخی اسناد «خیثم» بعد از خاء حرف یاء ثبت شده ولی صحیح آن «خثیم» به ضم خاء، و بعد از خاء حرف ثاء است، همانگونه که در متن آوردهایم و محتمل است ربیع بن خیثم غیر از ربیع بن خثیم که از اصحاب امام علی {{ع}} است، باشد. ابن خیثم از اصحاب امام صادق {{ع}} است و طبق نقل آیة الله خوئی در معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۷۰، «ابن خثیم» از نظر اعتبار، مجهول الحال است.</ref>، کنیهاش «ابو یزید» معروف به [[خواجه ربیع]] است. | [[ربیع بن خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی کوفی]]<ref>در برخی اسناد «خیثم» بعد از خاء حرف یاء ثبت شده ولی صحیح آن «خثیم» به ضم خاء، و بعد از خاء حرف ثاء است، همانگونه که در متن آوردهایم و محتمل است ربیع بن خیثم غیر از ربیع بن خثیم که از اصحاب امام علی {{ع}} است، باشد. ابن خیثم از اصحاب امام صادق {{ع}} است و طبق نقل آیة الله خوئی در معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۷۰، «ابن خثیم» از نظر اعتبار، مجهول الحال است.</ref>، کنیهاش «ابو یزید» معروف به [[خواجه ربیع]] است. | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۱: | ||
در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[آزادی]] خواهی و [[احترام]] به حقوق [[مردم]] موج میزند که مشابه آن یا در [[تاریخ]] واقع نشده و یا بسیار اندک است. در این جا به تناسب شرح حال ربیع بن خثیم یک نمونه از [[آزاد]] منشی [[امام]] {{ع}} را در امر [[حکومت]] که در داستان غمبار [[صفین]] اتفاق افتاده [[نقل]] میکنیم. | در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[آزادی]] خواهی و [[احترام]] به حقوق [[مردم]] موج میزند که مشابه آن یا در [[تاریخ]] واقع نشده و یا بسیار اندک است. در این جا به تناسب شرح حال ربیع بن خثیم یک نمونه از [[آزاد]] منشی [[امام]] {{ع}} را در امر [[حکومت]] که در داستان غمبار [[صفین]] اتفاق افتاده [[نقل]] میکنیم. | ||
در [[جنگ صفین]] گروهی چهار [[صد]] نفره، که ربیع بن خثیم هم در میان آنان بود، به [[خدمت]] [[حضرت]] آمدند<ref>احتمال دارد در شهر کوفه و قبل از حرکت به جانب صفین این اتفاق افتاده است.</ref> و عرض کردند: ای [[امیر مؤمنان]]، ما با این که به [[فضایل]] و [[مناقب]] بلند شما، معتقدیم و نیز میدانیم که نه ما و نه شما و نه [[مسلمانان]] بینیاز از [[جهاد]] نمیباشیم، اما به این [[جنگ]] مشکوک هستیم لذا ما را به منطقهای بفرستید که آنجا با [[کفار]] بجنگیم و از حدود و کیان [[ممالک اسلامی]] [[پاسداری]] کنیم و [[امنیت]] [[بلاد مسلمین]] را تأمین نماییم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیشنهاد و تقاضای آنان را پذیرفت و از [[اعتذار]] و بهانهگیری آنان هرگز ناراحت نشد و گروه چهارصد نفری آنان را به [[سرپرستی]] و [[فرماندهی]] ربیع بن خثیم به منطقه [[ری]] و مناطق مجاور آن فرستاد تا [[جهاد]] [[اسلامی]] را که در اطراف [[خراسان]] پیش میرفت، [[یاری]] رسانند. بدینسان اولین پرچمی که در میان [[کوفیان]] برافراشته شد، [[پرچم]] ربیع بن خثیم بود<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴.</ref>. از برخی اسناد استفاده میشود که | در [[جنگ صفین]] گروهی چهار [[صد]] نفره، که ربیع بن خثیم هم در میان آنان بود، به [[خدمت]] [[حضرت]] آمدند<ref>احتمال دارد در شهر کوفه و قبل از حرکت به جانب صفین این اتفاق افتاده است.</ref> و عرض کردند: ای [[امیر مؤمنان]]، ما با این که به [[فضایل]] و [[مناقب]] بلند شما، معتقدیم و نیز میدانیم که نه ما و نه شما و نه [[مسلمانان]] بینیاز از [[جهاد]] نمیباشیم، اما به این [[جنگ]] مشکوک هستیم لذا ما را به منطقهای بفرستید که آنجا با [[کفار]] بجنگیم و از حدود و کیان [[ممالک اسلامی]] [[پاسداری]] کنیم و [[امنیت]] [[بلاد مسلمین]] را تأمین نماییم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیشنهاد و تقاضای آنان را پذیرفت و از [[اعتذار]] و بهانهگیری آنان هرگز ناراحت نشد و گروه چهارصد نفری آنان را به [[سرپرستی]] و [[فرماندهی]] ربیع بن خثیم به منطقه [[ری]] و مناطق مجاور آن فرستاد تا [[جهاد]] [[اسلامی]] را که در اطراف [[خراسان]] پیش میرفت، [[یاری]] رسانند. بدینسان اولین پرچمی که در میان [[کوفیان]] برافراشته شد، [[پرچم]] ربیع بن خثیم بود<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴.</ref>. از برخی اسناد استفاده میشود که حضرت او و چهارصد نفر همراهش را به مرز [[قزوین]] فرستاد <ref>تنقیح المقال، ج۱، ص۴۲۵ و اخبار الطوال، ص۱۶۵.</ref>. | ||
از این دو [[نقل]] به [[دست]] میآید که ورود [[ربیع]] به مرز [[ری]] با [[قزوین]] قبل از [[جنگ صفین]] بوده است. البته ترک [[جهاد]] آن هم با تردید در [[راه]] و روش [[امیرمؤمنان]] {{ع}} از دیدگاه ما [[شیعیان]] غیر قابل قبول و مورد مواخذه است؛ اما چرا [[حضرت علی]] {{ع}} اینگونه سخن و [[اعتذار]] او را پذیرفت و او را به دیار دیگر اعزام کرد؟، ممکن است، [[حضرت علی]] {{ع}} او و همراهانش را از خود دور ساخت تا در بحبوحه [[جنگ]]، [[جمود]] [[فکری]] آنان سبب [[فساد]] و [[فتنه]] و [[شکست]] مضاعف در [[نبرد صفین]] نشود چنانچه در هنگام بالای نیزه بردن قرآنها از طرف [[معاویه]]، جمعی از [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} ([[قاریان]] [[قرآن]]) فریاد برآوردند که ما با [[قرآن]] نمیجنگیم، و [[نصایح]] مشفقانه [[امام]] {{ع}} و [[اعلان]] این که این [[عمل]] [[معاویه]] جز [[توطئه]] و [[فریب]] چیز دیگری نیست. در [[روحیه]] آن جمع موثر واقع نشد و [[پیروزی]] قطعی [[امام]] {{ع}} را به [[شکست]] کشاندند! ویا احتمال دارد حضور [[ربیع]] و همراهان وی را در مرزها بروند، والله العالم | از این دو [[نقل]] به [[دست]] میآید که ورود [[ربیع]] به مرز [[ری]] با [[قزوین]] قبل از [[جنگ صفین]] بوده است. البته ترک [[جهاد]] آن هم با تردید در [[راه]] و روش [[امیرمؤمنان]] {{ع}} از دیدگاه ما [[شیعیان]] غیر قابل قبول و مورد مواخذه است؛ اما چرا [[حضرت علی]] {{ع}} اینگونه سخن و [[اعتذار]] او را پذیرفت و او را به دیار دیگر اعزام کرد؟، ممکن است، [[حضرت علی]] {{ع}} او و همراهانش را از خود دور ساخت تا در بحبوحه [[جنگ]]، [[جمود]] [[فکری]] آنان سبب [[فساد]] و [[فتنه]] و [[شکست]] مضاعف در [[نبرد صفین]] نشود چنانچه در هنگام بالای نیزه بردن قرآنها از طرف [[معاویه]]، جمعی از [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} ([[قاریان]] [[قرآن]]) فریاد برآوردند که ما با [[قرآن]] نمیجنگیم، و [[نصایح]] مشفقانه [[امام]] {{ع}} و [[اعلان]] این که این [[عمل]] [[معاویه]] جز [[توطئه]] و [[فریب]] چیز دیگری نیست. در [[روحیه]] آن جمع موثر واقع نشد و [[پیروزی]] قطعی [[امام]] {{ع}} را به [[شکست]] کشاندند! ویا احتمال دارد حضور [[ربیع]] و همراهان وی را در مرزها بروند، والله العالم<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۰-۵۱۲.</ref>. | ||
== عبادتهای [[ربیع]] == | == عبادتهای [[ربیع]] == | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۲: | ||
[[نوری]] صاحب مستدرک الوسائل تمام [[اعمال]] و عبادتهای [[خواجه ربیع]] را زیر سؤال برده و میگوید: عبادتهای بدنی که بدون [[اعتقاد صحیح]] باشد، [[ارزش]] ندارد؛ کسی که به [[مقام]] شامخ [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به صورت تردید مینگریسته و [[جنگ]] آن [[امام]] {{ع}} با پسر [[ابوسفیان]] را زیر سؤال برده، [[اعمال]] بدنی او چه تأثیری دارد؟ چنان چه سخن نگفتن او، و [[سکوت]] بیست سالهاش از دیدگاه [[اسلام]] مذموم است؛ زیرا [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] ما در امور [[مباح]] [[دنیا]] حرف میزدند و گاهی [[مزاح]] میکردند، و... بنابراین [[راه]] و رسم [[ربیع]] از دیدگاه [[اسلام]] مورد [[تأیید]] ما نیست<ref>ر. ک: اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۵ و معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۶۷.</ref>. | [[نوری]] صاحب مستدرک الوسائل تمام [[اعمال]] و عبادتهای [[خواجه ربیع]] را زیر سؤال برده و میگوید: عبادتهای بدنی که بدون [[اعتقاد صحیح]] باشد، [[ارزش]] ندارد؛ کسی که به [[مقام]] شامخ [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به صورت تردید مینگریسته و [[جنگ]] آن [[امام]] {{ع}} با پسر [[ابوسفیان]] را زیر سؤال برده، [[اعمال]] بدنی او چه تأثیری دارد؟ چنان چه سخن نگفتن او، و [[سکوت]] بیست سالهاش از دیدگاه [[اسلام]] مذموم است؛ زیرا [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] ما در امور [[مباح]] [[دنیا]] حرف میزدند و گاهی [[مزاح]] میکردند، و... بنابراین [[راه]] و رسم [[ربیع]] از دیدگاه [[اسلام]] مورد [[تأیید]] ما نیست<ref>ر. ک: اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۵ و معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۶۷.</ref>. | ||
بدون تردید اصل [[زهد]] و [[ترک دنیا]] در صورتی که به ضرر دیگران نباشد، مذموم نیست به [[دلیل]] آنکه [[امامان]] [[معصومین]] {{ع}} [[رفتار]] [[ربیع]] را زیر سؤال نبرده و او را ملامت نکردهاند، اگرچه از [[زهد]] او نیز [[تمجید]] ننمودهاند، لذا [[علم]] آن را به [[رب]] الارباب و العالم بالاسرار وامی گذاریم، اما این که در رکاب [[علی]] {{ع}} برای [[جهاد]] با [[شامیان]] اظهار تردید کرد از دیدگاه ما مذموم است، اما در عین حال در هیچ روایتی از [[امامان معصوم]] {{ع}} و حتی از [[امام رضا]] {{ع}} که در [[خراسان]] سکنا داشتند کلمهای در [[مذمت]] [[ربیع]] نیامده است اگر چه تمجیدی هم ار او نشده است، لذا [[علم]] آن را به اهلش وا میگذاریم نه از او [[تمجید]] میکنیم و نه [[مذمت]] | بدون تردید اصل [[زهد]] و [[ترک دنیا]] در صورتی که به ضرر دیگران نباشد، مذموم نیست به [[دلیل]] آنکه [[امامان]] [[معصومین]] {{ع}} [[رفتار]] [[ربیع]] را زیر سؤال نبرده و او را ملامت نکردهاند، اگرچه از [[زهد]] او نیز [[تمجید]] ننمودهاند، لذا [[علم]] آن را به [[رب]] الارباب و العالم بالاسرار وامی گذاریم، اما این که در رکاب [[علی]] {{ع}} برای [[جهاد]] با [[شامیان]] اظهار تردید کرد از دیدگاه ما مذموم است، اما در عین حال در هیچ روایتی از [[امامان معصوم]] {{ع}} و حتی از [[امام رضا]] {{ع}} که در [[خراسان]] سکنا داشتند کلمهای در [[مذمت]] [[ربیع]] نیامده است اگر چه تمجیدی هم ار او نشده است، لذا [[علم]] آن را به اهلش وا میگذاریم نه از او [[تمجید]] میکنیم و نه [[مذمت]]<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۵-۵۱۷.</ref>. | ||
== [[وفات]] ربیع == | == [[وفات]] ربیع == | ||
قول [[قوی]] این است که [[وفات]] او در [[خراسان]] به سال ۶۲ یا ۷۰ [[هجری]] بوده ودر همان جا به [[خاک]] سپرده شده است و [[مقبره]] او حدود یک فرسخ از [[مشهد]] فاصله دارد، بر [[مدفن]] او گنبدی بنا شده است و [[اهل]] آن دیار و حتی برخی از زائرین [[مرقد مطهر]] [[امام رضا]] {{ع}} [[قبر]] او را که معروف به [[خواجه ربیع]] است [[زیارت]] میکنند | قول [[قوی]] این است که [[وفات]] او در [[خراسان]] به سال ۶۲ یا ۷۰ [[هجری]] بوده ودر همان جا به [[خاک]] سپرده شده است و [[مقبره]] او حدود یک فرسخ از [[مشهد]] فاصله دارد، بر [[مدفن]] او گنبدی بنا شده است و [[اهل]] آن دیار و حتی برخی از زائرین [[مرقد مطهر]] [[امام رضا]] {{ع}} [[قبر]] او را که معروف به [[خواجه ربیع]] است [[زیارت]] میکنند<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۷.</ref>. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
| خط ۱۱۱: | خط ۱۱۲: | ||
[[رده:اصحاب امام علی]] | [[رده:اصحاب امام علی]] | ||
[[رده:کارگزاران حکومت امام علی]] | |||
[[رده:اعلام]] | [[رده:اعلام]] | ||