←معناشناسی
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
آتشبس، در اصطلاح عبارت از [[قرارداد]] ترک [[جنگ]] در مدّت محدود است؛ اعمّ از اینکه در برابر دریافت عوض یا بدونآن انجام گیرد<ref>المغنی، ج ۱۰، ص ۵۱۷؛ مسالکالافهام، ج ۲، ص ۳۴۵؛ جواهرالکلام، ج ۲۱، ص ۲۹۲.</ref>؛ بدین ترتیب، آتشبس نوعی [[صلح]] و [[آشتی]] موقّت است که در [[عربی]] با "هُدنه" و "[[مهادنه]]" از آن یاد میشود. این واژه زمانی کاربرد دارد که دوطرف مخاصم، درگیر [[جنگ]] مسلحانه باشند. | آتشبس، در اصطلاح عبارت از [[قرارداد]] ترک [[جنگ]] در مدّت محدود است؛ اعمّ از اینکه در برابر دریافت عوض یا بدونآن انجام گیرد<ref>المغنی، ج ۱۰، ص ۵۱۷؛ مسالکالافهام، ج ۲، ص ۳۴۵؛ جواهرالکلام، ج ۲۱، ص ۲۹۲.</ref>؛ بدین ترتیب، آتشبس نوعی [[صلح]] و [[آشتی]] موقّت است که در [[عربی]] با "هُدنه" و "[[مهادنه]]" از آن یاد میشود. این واژه زمانی کاربرد دارد که دوطرف مخاصم، درگیر [[جنگ]] مسلحانه باشند. | ||
مهمترین مصداق آتشبس در [[تاریخ اسلام]]، [[صلح حدیبیه]] است. پیامبراکرم {{صل}} در [[سال ششم هجرت]]، برای انجام [[مناسک]] [[عمره]] رهسپار [[مکه]] شد. مشرکان مکّه، با [[آگاهی]] از مقصد [[پیامبر]]، از طریق نمایندهای در [[حدیبیه]] با وی [[پیمان]] صلح [[امضا]] کردند و دو طرف متعهّد شدند که به مدّت ده سال از جنگ بپرهیزند<ref>سیره ابن هشام، ج۳، ص۳۱۶ ـ ۳۱۷؛ الکامل، ج۲، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[نصیری، علی]]، [[مقاله «آتشبس»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱؛ [[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[آتشبس - کوشا (مقاله)|آتشبس]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۲۶-۲۷.</ref> | مهمترین مصداق آتشبس در [[تاریخ اسلام]]، [[صلح حدیبیه]] است. پیامبراکرم {{صل}} در [[سال ششم هجرت]]، برای انجام [[مناسک]] [[عمره]] رهسپار [[مکه]] شد. مشرکان مکّه، با [[آگاهی]] از مقصد [[پیامبر]]، از طریق نمایندهای در [[حدیبیه]] با وی [[پیمان]] صلح [[امضا]] کردند و دو طرف متعهّد شدند که به مدّت ده سال از جنگ بپرهیزند<ref>سیره ابن هشام، ج۳، ص۳۱۶ ـ ۳۱۷؛ الکامل، ج۲، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[آتشبس - نصیری (مقاله)| مقاله «آتشبس»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۱؛ [[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[آتشبس - کوشا (مقاله)|آتشبس]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۲۶-۲۷.</ref> | ||
البته باید دانست با توجه به تعریفی که از آتشبس شده، انطباق آتشبس بر [[صلح حدیبیه]]، چندان دقیق به نظر نمیرسد؛ زیرا در آن شرایط میان دو طرف، آتشی رد و بدل نمیشد تا جایی که [[پیامبر]] و [[یاران]] فارغ از هر گونه درگیری برای انجام [[مناسک]] [[عمره]] رهسپار [[مکه]] شدند. فضای آن روز اصولاً فضای [[نبرد]] و [[ستیز]] نبود تا بگوییم آتشبس کردند. مگر اینکه قائل شویم به اعتبار جنگهای پیشین و احتمال استمرار و از سرگیری آنها، تعبیر آتشپس از روی [[مسامحه]] بر چنین [[قرارداد]] صلحی اطلاق میشود<ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[آتشبس - کوشا (مقاله)|آتشبس]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۲۶-۲۷.</ref>. | البته باید دانست با توجه به تعریفی که از آتشبس شده، انطباق آتشبس بر [[صلح حدیبیه]]، چندان دقیق به نظر نمیرسد؛ زیرا در آن شرایط میان دو طرف، آتشی رد و بدل نمیشد تا جایی که [[پیامبر]] و [[یاران]] فارغ از هر گونه درگیری برای انجام [[مناسک]] [[عمره]] رهسپار [[مکه]] شدند. فضای آن روز اصولاً فضای [[نبرد]] و [[ستیز]] نبود تا بگوییم آتشبس کردند. مگر اینکه قائل شویم به اعتبار جنگهای پیشین و احتمال استمرار و از سرگیری آنها، تعبیر آتشپس از روی [[مسامحه]] بر چنین [[قرارداد]] صلحی اطلاق میشود<ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[آتشبس - کوشا (مقاله)|آتشبس]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۲۶-۲۷.</ref>. | ||