موصل: تفاوت میان نسخه‌ها

«موصل» شهری است مشهور و بزرگ، از [[قواعد]] [[بلاد اسلام]] که در [[عظمت]] و کثرت [[خلق]] کم نظیر است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> این [[شهر]] را «باب [[العراق]]» گفته‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> و ضمن برشمردن آن در اقلیم چهارم، فاصله این شهر تا [[بغداد]] را ۷۴ فرسخ دانسته‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۴.</ref> در وجه [[تسمیه]] این مکان به این نام، اقوال متعددی مطرح شده است. بعضی را [[اعتقاد]] بر این است که موصل را از آن جهت موصل گفته‌اند که جزیره و [[عراق]] را به هم وصل کرده است. <ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> برخی نیز [[دلایل]] دیگری از جمله «وصل دجله و [[فرات]] به هم»،<ref>ر. ک. بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۷۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> و لعضی دیگر «وصل [[سنجار]] و الحدیثه به یکدیگر»<ref>ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> را علت نامگذاری این شهر به موصل عنوان کرده‌اند. این شهر قدیمی، در کنار دجله واقع بوده و در جانب شرقی آن، [[نینوی]] قرار دارد.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> از اماکن مشهور و بنام موصل [[قبر]] [[جرجیس]] [[نبی]]{{ع}} است که در وسط این شهر واقع است. <ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> این شهر در ایام [[حکومت]] [[مروان بن محمد بن مروان]] معروف به [[مروان حمار]] - آخرین [[پادشاه اموی]] - به سرعت [[ترقی]] و عظمت یافت.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳.</ref> موصل دارای نواحی متعددی است که بکری(م. ۴۸۷) ۱۲ کوره<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۷۸.</ref> و [[حموی]] (م. ۶۲۶) در کتاب خود به نام ۱۷ مورد از این نواحی<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳-۲۲۴.</ref> که الطبرهان، السنّ، الحدیثه، المرج، [[جهینه]]، نینوی، باجرمی و... از جمله آن است، اشاره کرده‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۲۳-۲۲۴. نیز ر. ک. بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۷۸.</ref>

امروزه موصل شهری بزرگ در شمال عراق است که در کرانه [[غربی]] [[رود فرات]] و قبل از پیوستن این رود به زاب علیا قرار دارد. روبروی این [[شهر]] و در [[ساحل]] شرقی رود، خرابه‌های شهر [[نینوا]] و در شمال [[غربی]] آن تلعفر قرار دارد و جاده [[بغداد]] به قامشلی (در [[سوریه]]) از کنار آن می‌‌گذرد. موصل بزرگترین شهر شمالی [[عراق]] با باغ‌ها و آبادی‌های خوب و [[مدارس]] و [[تجارت]] است.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۰۵.</ref>