|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}
| | #تغییر_مسیر [[ایوب بن راشد بزاز کوفی]] |
| == آشنایی اجمالی ==
| |
| ایوب بن راشد<ref>ر.ک: أ. منابع [[شیعی]]: [[رجال]] الطوسی، ص۱۶۳، ش۱۸۶۰؛ [[تنقیح المقال]]، ج۱، ص۱۵۹، ش۱۱۹۱؛ خاتمة المستدرک، ج۷، ص۱۷۷، ش۲۴۸؛ معجم [[رجال الحدیث]]، ج۴، ص۱۶۶، ش۱۶۰۵؛ جامع الرواة، ج۱، ص۱۱۲، ش۸۳۲؛ [[نقد الرجال]]، ج۱، ص۲۵۶، ش۶۳۹؛ [[مجمع الرجال]]، ج۱، ص۲۴۶؛ أعیان الشیعه، ج۳، ص۵۲۴؛ منهج المقال، ج۲، ص۴۰۶، ش۶۹۹.
| |
| ب. منابع [[سنّی]]: لسان [[المیزان]]، ج۱، ص۴۸۰، ش۱۴۷۸.</ref>، در سند دو [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] یاد شده است؛ برای نمونه:
| |
| | |
| {{متن حدیث|مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اِبْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ: مَانِعُ اَلزَّكَاةِ يُطَوَّقُ بِحَيَّةٍ قَرْعَاءَ تَأْكُلُ دِمَاغَهُ وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}<ref>به زودی در رستخیز آنچه تنگچشمی کردهاند چون طوقی گردنگیرشان میگردد؛ سوره آل عمران، آیه ۱۸۰.</ref>}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۲۷۶ به گزارش از الکافی، ج۳، ص۵۰۵، ح۱۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 394.</ref>
| |
| | |
| ==شرح حال [[راوی]]==
| |
| در [[کتابهای رجالی]] قدما از راوی مذکور نام برده نشده و تنها [[شیخ طوسی]] در کتاب رجالی خود از وی با عنوان [[أیوب بن راشد البزاز الکوفی]]<ref>سمعانی: {{عربی|البزاز: بفتح الباء المنقوطة بواحدة و الزایین المعجمتین بینهما ألف، هذه اللفظة تقال لمن یبیع البز و هو الثیاب و اشتهر جماعة بها من المتقدمین و المتأخرین}}. (الأنساب (سمعانی)، ج۱، ص۳۳۸).</ref> در [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} اسم برده است<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۶۳، ش۱۸۶۰.</ref> که از این عبارت فهمیده میشود وی از [[اهل کوفه]] و پارچه فروش بوده است.
| |
| | |
| [[ابن حجر]]: {{عربی|"أيوب بن راشد البزار الكوفي، ذكره الطوسي في رجال الشيعة وقال: روى عن جعفر الصادق، روى عنه سالم بن أسباط"}}<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۴۸۰، ش۱۴۷۸.</ref>.
| |
| | |
| افزون بر این، در [[اسناد]] بعضی [[روایات]] کتابهای اربعه و جز آنها نیز ذکر شده<ref>ر.ک: الکافی، ج۱، ص۶۹، (ح ۴)، ج۳، ص۵۰۵، (ح۱۶)، ج۵، ص۱۹۸، (ح۷)، ج۶، ص۴۱۵، (ح۲)؛ کمال الدین، ص۵۲۳.</ref> که مضامین روایاتش پارهای [[فقهی]] و بخشی غیر فقهیاند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 394-395.</ref>
| |
| | |
| ==[[طبقه راوی]]==
| |
| [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] ایوب بن راشد مشخص نیست؛ ولی – چنانکه گذشت - [[شیخ طوسی]] از ایشان در [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} نام برده<ref>رجال الطوسی، ص۱۶۳، ش۱۸۶۰.</ref> و به قرینه [[روایت]] [[صفوان بن یحیی]]<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۱۹۷، ش۵۲۴.</ref> از ایشان<ref>ر.ک: الکافی، ج۵، ص۱۹۸، ح۷.</ref> میتوان استظهار کرد که ایوب بن راشد دوره [[امام کاظم]]{{ع}} را نیز [[ادراک]] کرده است؛ زیرا صفوان بن یحیی در [[زمان امام صادق]]{{ع}} زنده نبوده است<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۱۹۷، ش۵۲۴.</ref>، بنابراین راویانی را هم که در دوران [[حیات]] [[امام صادق]]{{ع}} از [[دنیا]] رفتهاند، ندیده است. مؤید دیگر، این است که در شماری از [[اسناد]] ایوب بن راشد با واسطه از امام صادق{{ع}} روایت کرده است.
| |
| | |
| [[آیتالله بروجردی]] از ایوب بن راشد در طبقه پنجم [[راویان]] نام برده است<ref>ر.ک: طبقات رجال الکافی، ص۷۵.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 395-396.</ref>
| |
| | |
| ==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==
| |
| ایوب بن راشد در [[اسناد روایات]]، از [[میسر بیاع الزطی]]<ref>ر.ک: الکافی، ج۵، ص۱۹۸، ح۷.</ref> و [[ابو البلاد]]<ref>الکافی، ج۶، ص۴۱۵، ح۲.</ref> روایت کرده که استادان [[حدیثی]] وی به شمار میآیند و کسانی همچون صفوان بن یحیی، [[علی بن عقبة بن خالد]]، [[منصور بن حازم البجلی]]، [[اسباط بن سالم]] و [[سعید بن جناح]]<ref>ر.ک: الکافی، ج۵، ص۱۹۸، (ح۷)، ج۱، ص۶۹، (ح ۴)، ج۶، ص۴۱۵، (ح ۲)؛ الامالی (طوسی)، ص۶۹۴، ح۱۴۷۶؛ قصص الانبیاء (راوندی)، ص۹۰، ح۸۴.</ref> از وی روایت کردهاند که از [[شاگردان]] حدیثی ایوب بن راشد به شمار میروند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 396.</ref>
| |
| | |
| ==[[مذهب]] [[راوی]]==
| |
| دلیل قاطعی بر مذهب راوی وجود ندارد و ذکر نام وی در [[رجال الطوسی]] نمیتواند دلیل بر امامی بودنش باشد، چنان که بعضی از [[رجالیان]] چنین [[عقیده]] دارند<ref>ر.ک: تنقیح المقال، ج۱۱، ص۳۶۵، ش۲۸۲۰.</ref>؛ زیرا موضوع رجال الطوسی اعم از راویان امامی و غیر امامی است؛ ولی از بعضی [[روایات]] میتوان امامی بودنش را استظهار کرد: برای نمونه:
| |
| | |
| {{متن حدیث|مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ مُيَسِّرٍ بَيَّاعِ اَلزُّطِّيِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّا نَشْتَرِي اَلْمَتَاعَ بِنَظِرَةٍ فَيَجِيءُ اَلرَّجُلُ فَيَقُولُ بِكَمْ تُقَوَّمُ عَلَيْكَ فَأَقُولُ بِكَذَا وَ كَذَا فَأَبِيعُهُ بِرِبْحٍ فَقَالَ إِذَا بِعْتَهُ مُرَابَحَةً كَانَ لَهُ مِنَ اَلنَّظِرَةِ مِثْلُ مَا لَكَ قَالَ فَاسْتَرْجَعْتُ فَقُلْتُ هَلَكْنَا فَقَالَ مِمَّا فَقُلْتُ لِأَنَّ مَا فِي اَلْأَرْضِ ثَوْبٌ إِلاَّ أَبِيعُهُ مُرَابَحَةً فَيُشْتَرَى مِنِّي وَ لَوْ وَضَعْتُ مِنْ رَأْسِ اَلْمَالِ حَتَّى أَقُولَ بِكَذَا وَ كَذَا فَلَمَّا رَأَى مَا شَقَّ عَلَيَّ قَالَ أَ فَلاَ أَفْتَحُ لَكَ بَاباً يَكُونُ لَكَ فِيهِ فَرَجٌ قُلْ قَدْ قَامَ عَلَيَّ بِكَذَا وَ كَذَا وَ أَبِيعُكَهُ بِزِيَادَةِ كَذَا وَ كَذَا وَ لاَ تَقُلْ بِرِبْحٍ}}<ref>الکافی، ج۵، ص۱۹۹.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 396-397.</ref>
| |
| | |
| ==جایگاه [[حدیثی]] [[راوی]]==
| |
| ایوب بن راشد از [[راویان]] مُهمل به شمار میآید؛ زیرا [[شیخ طوسی]] تنها به یاد کرد وی در [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} بسنده کرده و به [[جرح و تعدیل]] وی نپرداخته و در دیگر [[کتابهای رجالی]] هم به [[پیروی]] از شیخ طوسی او را از اصحاب امام صادق{{ع}} نام بردهاند.
| |
| | |
| بعضی از [[محققان]] چنین نوشتهاند: {{عربی|"محدث إمامي مجهول الحال، وقيل: مهمل روى عنه سالم بن أسباط، وصفوان بن يحيى، وعلي بن عقبة وغيرهم"}}<ref>الفائق، ج۱، ص۲۰۳.</ref>.
| |
| | |
| در بعضی [[اسناد]]، [[صفوان بن یحیی]] که از [[اصحاب اجماع]] است، از ایوب بن راشد [[روایت]] کرده<ref>الکافی، ج۵، ص۱۹۸، ح۷: {{متن حدیث|محمد بن یحیی عن محمد بن الحسین عن صفوان عن أیوب بن راشد عن میسر بیاع الزطی قال: قلت لأبی عبدالله{{ع}}: أنا نشتری المتاع بنظرة فیجیء الرجل فیقول بکم تقوم علیک...}}.</ref> که بر حُسن حال وی دلالت دارد.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 397-398.</ref>
| |
| | |
| == منابع ==
| |
| {{منابع}}
| |
| # [[پرونده: IM009728.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۴''']]
| |
| {{پایان منابع}}
| |
| | |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
| | |
| [[رده:اعلام]]
| |
| [[رده:رجال تفسیری]]
| |
